به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در شرایط اقتصادی امروز، مدیریت مالی خانواده بیشتر شبیه به یک بندبازی ماهرانه است. براساس تحقیقات بیش از ۶۰ درصد مردم دنیا بدون نوشتن هزینهها، حس میکنند کنترل زندگی از دستشان خارج شده است.
حتماً برای شما هم پیش آمده که چند روز بعد از واریز حقوق، نگاهی به موجودی کارتتان بیندازید و با تعجب بپرسید: «این همه پول کجا رفت؟»
در شرایط اقتصادی امروز، مدیریت مالی خانواده بیشتر شبیه به یک بندبازی ماهرانه است. بر اساس گزارشهای رفتارشناسی مالی موسسه نشنال فاندیشن فور کردیت کونسلینگ (NFCC)، بیش از ۶۰ درصد مردم دنیا بدون نوشتن هزینهها، حس میکنند کنترل زندگی از دستشان خارج شده است.
در کشور ما نیز به دلیل تورم و نوسانات قیمتی، این حس «غیب شدن پول» به شدت رایج است.
اما راهکار چیست؟ استخدام یک حسابدار شخصی؟ خیر.
راز آرامش مالی شما در یک ابزار نوستالژیک و فوقالعاده ساده نهفته است: دفترچه دخل و خرج خانوادگی.
چرا به یک دفترچه دخل و خرج نیاز داریم؟ (از نگاه علم اقتصاد)
روانشناسی پول میگوید ذهن انسان تمایل دارد هزینههای کوچک را فراموش کند. خرید یک فنجان قهوه، کرایه تاکسی یا یک اشتراک ماهیانه کماهمیت به نظر میرسند، اما همین قطرهها سیل میسازند.
تئوری تلنگر: ریچارد تالر، برنده نوبل اقتصاد، معتقد است انسانها برای تصمیمگیری درست نیاز به نشانههای بصری دارند. وقتی شما عدد و رقم خرجهایتان را روی کاغذ میبینید، یک تلنگر ذهنی میخورید که به طور خودکار ترمز خریدهای تکانهای (یهویی!) را میکشد.
شفافیت مالی: دفترچه دخل و خرج به شما نشان میدهد که دقیقاً چند درصد از درآمدتان صرف «نیازها» (اجاره، قبض، گوشت و برنج) و چند درصد صرف «خواستهها» (رستوران، لباس اضافه، تفریحات) میشود.
راهنمای گامبهگام؛ چطور دفترچه خودمان را بسازیم؟
برای شروع نیازی به نرمافزارهای پیچیده یا اکسل ندارید. یک دفترچه یادداشت ساده و یک قلم کافی است. هر صفحه از دفترچه شما باید شامل چهار بخش کلیدی باشد که به صورت ردیفی و پشت سر هم یادداشت میشوند:
تاریخ، شرح واقعه، نوع دستهبندی (نیاز یا خواسته) و مبلغ.
به عنوان مثال، ثبت یک هفته معمولی در دفترچه شما به این صورت خواهد بود:
اول تیر: واریز حقوق یا یارانه / بخش درآمد / مبلغ: ۳۰,۰۰۰,۰۰۰+ تومان
دوم تیر: خرید اقلام سوپرمارکتی / بخش نیازها / مبلغ: ۱۸۵۰,۰۰۰- تومان
پنجم تیر: خرید شال در پاساژگردی / بخش خواستهها / مبلغ: ۸۰۰,۰۰۰- تومان
فرمول طلایی ۵۰-۳۰-۲۰
موسسه معتبر بروکلینگز مدلهای مختلفی را برای بودجهبندی پیشنهاد میدهد، اما معروفترین آنها مدل سناتور الیزابت وارن است که با کمی بومیسازی برای خانوادههای ایرانی به این شکل بازتعریف میشود:
۵۰ درصد برای نیازها: هزینههایی که اگر پرداخت نشوند، زندگی مختل میشود (اجارهخانه، اقساط وام، مواد غذایی پایه، درمان و حملونقل).
۳۰ درصد برای خواستهها: چیزهایی که دوست داریم داشته باشیم اما بدون آنها هم زندهایم (کافه، سفر، خرید لباس، هدایا).
۲۰ درصد برای آینده (پسانداز و سرمایهگذاری): این بخش در کشور ما نباید به صورت ریال در بانک بماند؛ بلکه باید به داراییهای امن یا صندوقهای سرمایهگذاری منتقل شود تا تورم ارزش آن را نجوید.
موانع روانی؛ چرا وسط کار دفترچه را رها میکنیم؟
تحقیقات دانشگاه هاروارد نشان میدهد که بیش از ۷۰ درصد رفتارهای مالی ما ریشه در احساسات دارند، نه منطق. سه دلیلی که باعث میشود دفترچه را کنار بگذارید اینها هستند:
کمالگرایی کاذب: فکر میکنید باید قران به قران هزینهها را بنویسید. اگر یک روز یادداشت کردن یادتان رفت، ناامید نشوید؛ حدود قیمت را بنویسید و به راهتان ادامه دهید.
ترس از روبهرو شدن با واقعیت: گاهی ترجیح میدهیم ندانیم چقدر خرج کردهایم تا عذاب وجدان نگیریم! اما این بیخبری، اضطراب مخفی و مزمن ایجاد میکند.
سختگیری بیش از حد: اگر بودجه تفریح و دلخوشیهای کوچک را صفر کنید، بعد از دو ماه خسته میشوید و کل سیستم را رها میکنید. به تفریح هم سهم بدهید، اما مشروط و کنترلشده.
از همین امروز شروع کنید: قانون ۳ ثانیه
بزرگترین اشتباه این است که نوشتن را به آخر هفته یا آخر ماه موکول کنید. قانون ۳ ثانیه میگوید: به محض اینکه کارت کشیدید، همانجا یا در یادداشت گوشی بنویسید یا شبها قبل از خواب ۲ دقیقه برای دفترچهتان وقت بگذارید.
این دفترچه مچ شما را نمیگیرد؛ بلکه دست شما را میگیرد. پس از سه ماه ورق زدن این نوشتهها، متوجه میشوید که بدون کاهش کیفیت زندگی، توانستهاید جلوی نشتیهای مالی خود را بگیرید و با آرامش و تسلط بیشتری به استقبال آینده بروید.
منبع:فارس
نظر شما