به گزارش خبرآنلاین، حمید ابوطالبی، دیپلمات پیشین جمهوری اسلامی و مشاور رئیس جمهور در دولت دوازدهم در یادداشتی تفصیلی برای خبرآنلاین، استدلال کردهاست که تفاهمنامه پایان جنگ که بامداد پنجشنبه به امضای روسای جمهوری ایران و آمریکا رسید، مصالحهای پایدارتر است.
ابوطالبی تفاوتهای توافق هستهای ۱۳۹۴ (برجام) و تفاهمنامه پایان جنگ ۱۴۰۵ را به این شرح بیان میکند:
۱. تغییر در سطح امضاکنندگان و زبان سند
- در برجام: متن صرفاً به زبان انگلیسی بود و توسط وزیران امور خارجه امضا شد.
- در توافق جدید: برای اولین بار در پنج دهه گذشته، سند به دو زبان فارسی و انگلیسی و مستقیماً توسط رؤسای جمهور ایران و آمریکا امضا شده که نشاندهنده رسمیت و اقتدار بیشتر است.
۲. تغییر در «کلانروایت» و موضع قدرت
- در برجام: توافق بر اساس «اضطرار و نیاز ایران» شکل گرفت و روایت آمریکا بر آن غلبه داشت.
- در توافق جدید: نویسنده مدعی است این توافق محصول «اضطرار آمریکا» است و ایران چارچوب و ابتکار عمل مذاکرات را تعیین کرده است.
۳. یکپارچگی حاکمیت (پایان دوقطبی داخلی)
- در برجام: توافق حاصل تلاش تکبعدی دولت وقت بود و میان دیپلماسی و توان نظامی (میدان) تعارض وجود داشت.
- در توافق جدید: کل ساختار حاکمیت یعنی «میدان (قدرت دفاعی)، خیابان (رضایت مردمی) و دیپلماسی» کاملاً با هم هماهنگ و یکپارچه عمل کردهاند.
۴. تفکیک موضوعی و حفظ قدرت نظامی
- در برجام: مسائل موشکی، پهپادی و منطقهای به پرونده هستهای گره خورده بود و «مکانیسم ماشه» برای فشار علیه ایران طراحی شده بود.
- در توافق جدید: بندهای محدودکننده توان نظامی ایران به طور کامل حذف شدهاند و پرونده هستهای از سایر مؤلفههای قدرت سخت ایران تفکیک شده است.
۵. تضمینهای اقتصادی و لغو صریح تحریمها
- در برجام: تعهدات اقتصادی مبهم و بازگشتپذیر بودند.
- در توافق جدید: لغو صریح و شفاف تمام تحریمهای اولیه، ثانویه و بینالمللی به همراه منافع اقتصادی ملموس به عنوان یک دستور کار عملیاتی تضمین شده است.
۶. تثبیت منطق غرامت و هزینه جنگ
- در برجام: اساسا خسارات ناشی از کارزارهای آمریکا علیه ایران پیشبینی نشدهبود.
- در توافق جدید: برای اولین بار طرف مقابل پذیرفته که تهدید یا جنگ علیه ایران هزینهبر است و منطق پرداخت غرامت به ایران تثبیت شده؛ دستاوردی که به گفته نویسنده حتی پس از جنگ ۸ ساله هم به دست نیامده بود.
متن کامل یادداشت حمید ابوطالبی، مشاور رئیس جمهور در دولت دوازدهم را با عنوان ««روایت یک پیروزی ملی؛ حکمرانی کارآمد در دوران نوین» در این لینک مطالعه کنید.
۴۲/۴۲
نظر شما