جامعه جهانی این دیدگاه را برنتابید و در مقابل ترامپ ایستاد و در نتیجه، مرحله کنونی را دوره «آمریکای تنها» باید دانست.در چنین شرایطی، «آمریکای تنها» در پیشبرد سیاستهای تحریمی علیه ایران نیز به دستاوردی نخواهد رسید.
در ارتباط با تحریم های یکجانبه آمریکا به چند نکته باید توجه کرد.
۱. تحریم های اقتصادی پُر سروصدای آمریکا علیه ملت ایران در شرایطی اعمال می شود که ترامپ پس از شش ماه جنگ،نتوانسته به اهداف تعیینشده خود در قبال ایران دست یابد. آمریکا به همراه رژیم صهیونیستی در شش ماه گذشته، تمام توان نظامی خود را بهکار گرفته، سرویسهای اطلاعاتی و امنیتی منطقهای و فرامنطقهای را بهخدمت درآورده و از ظرفیت جریانهای معاند بهره بردند با این حال نه تنها موفق به «تسلیم ایران» نشدند بلکه در پی مدیریت هوشمندانه ایران در خلیج فارس و تنگه هرمز،اقداماتشان به اختلال در اقتصاد جهانی و جهش بهای نفت و مواد غذایی انجامید.آمریکا در این جنگ، متحمل شکستهای سنگین نظامی با تلفات انسانی بیسابقه پس از جنگ ویتنام و نابودی بخش عمدهای از پایگاههای نظامی خود شد.از این رو، دولتمردان آمریکایی برای انحراف افکار عمومی از ناکامیهای نظامی و کاهش فشارهای فزاینده داخلی و حفظ پایگاه رأی در انتخابات آتی، با تبلیغات گسترده رسانه ای ،ورود به فاز اقتصادی را کلید زده اند.
۲. در ارتباط با امکان اجراییشدن تحریمهای یکجانبه علیه ایران، حتی طراحان آن نیز در پاسخ به پرسشهای خبرنگاران دچار لکنت زبان شده اند.آمریکا تهدید کرده هر کشوری که با ایران روابط و مبادلات اقتصادی داشته باشد، مشمول مجازاتهای سنگین خواهد شد.با این حال، اگر ظرفیت واقعی آمریکا در تحقق شعارهای خود ارزیابی شود، سوابق پیشین گویای واقعیت دیگری است.دونالد ترامپ در آغاز دوره ریاستجمهوری خود با لحنی تهدیدآمیز خواست کانال پاناما به کنترل آمریکا درآید تا تعرفههای سنگینی علیه این کشور وضع نشود. ترامپ تهدیدها و تعرفههای مشابهی را علیه کانادا، مکزیک و سایر کشورهای پیرامونی اعمال کرد. اما این کشورها مقاومت کردند و حتی دولت کانادا،متحد دیرینه آمریکا در مقابل فشارها ایستادگی کرد.آمریکا در حالی که در حوزه همسایگی خود در پیشبرد تهدیدات تحریمی و تعرفهای ناکام مانده بود در سطحی فراتر، نتوانست با وضع تعرفهها علیه چین و کشورهای اروپایی نیز به نتیجه دلخواه برسد. با این وضعیت، در شرایطی که نارضایتیهای جهانی از یکجانبهگرایی اقتصادی آمریکا افزایش یافته، احتمال موفقیت تحریم های جدید علیه ایران بسیار نامحتمل به نظر میرسد.
۳. چنانچه کشورهایی قصد همراهی با تحریمهای آمریکا را علیه ایران داشته باشند، تهران نیز به دو شکل،دست به اقدام متقابل خواهد زد.یعنی هم علیه کشورهای مشارکت کننده در تحریم ها،اقدام متقابل خواهد داشت و هم منافع آمریکا در منطقه و خارج از منطقه را تخریب خواهد کرد. به عبارت دیگر،کشورهای همراهی کننده با آمریکا از حق تردد از تنگه هرمز محروم شده و امکان تعاملات اقتصادی را از دست خواهند داد. به همین دلیل کشورهایی همچون چین،روسیه،پاکستان،قطر و... بهصراحت اعلام کرده اند که در این تحریمها مشارکت نخواهند کرد.چین صریحا اعلام کرده که چنانچه آمریکا تدابیری علیه پکن اتخاذ کند، طرف چینی دست به اقدام متقابل خواهد زد؛ اقدامی که نهتنها از سر پیوندهای دوستانه با ایران، بلکه در راستای حفظ منافع بنیادین پکن صورت میگیرد. ریچارد نفیو،دیپلمات پیشین و معمار تحریم ها و فشار حداکثری علیه ایران نیز همین عقیده را دارد و می گوید:«دنیا از تحریم های اعلامی تازه ترامپ علیه ایران حمایت نمی کند، صادقانه بگویم، کشورهای دیگر به ما اعتماد ندارند.»
دستکم در یک دهه اخیر،دفاع از «منافع ملی» برای دولتها اصالت و اهمیت یافته و کشورهای جهان از منافع خود در برابر فشارهای قدرتهای بزرگ صیانت می کنند. ایستادگی کشوری مانند پاناما در برابر واشنگتن نشان میدهد که حتی واحدهای سیاسی کوچک نیز حاضر نیستند منافع ملی خود را فدای منافع آمریکا کنند. بنابراین، اگر واشنگتن درصدد رویارویی همزمان با تمامی کشورها برای ممانعت از تبادلات اقتصادی با ایران برآید، نه تنها همانند عرصه نظامی، در نبرد اقتصادی نیز با شکست مواجه خواهد شد بلکه منافع اقتصادی خود را نیز در معرض تهاجم نیروهای رزمنده ایرانی قرار خواهد داد.آمریکا باید باور کند که دوران شعار«تنها آمریکا» به پایان رسیده و مرحله «آمریکای تنها»آغاز شده است
نظر شما