حرف حسین مرعشی به عنوان کسی که حوزه مراودات سیاسی اقتصادی ایران و چین را بخوبی می شناسد، این بود که پکن ادامه تعاملات و سفر نماینده ویژه ایران را مشروط به انجام چهار شرط کرده که شامل «باز کردن تنگه هرمز» توسط ایران بدون دریافت هیچ‌گونه «عوارضی» و پایان دادن به اختلافات با «عربستان» و «آمریکا» می باشد.
در مقابل این نظر دو روایت بیشتر وجود ندارد، یکی اینکه مثل مدیر مسئول کیهان با القابی مثل «شروط من‌درآوردی»، «خط خیانت»، «کاسبی رسانه‌ای»،«جاده‌صاف‌کن سیاست‌های کاخ‌سفید» و «مسموم کردن روابط با شرکای شرقی» و .... آن را مخدوش کرد و یا با نگاهی به گذشته و میدان واقعی امروز، آن را راستی آزمایی نمود.
آنچه در پی می آید بر پایه روایت دوم است:
۱- در مورد شرط بازگشتی تنگه هرمز، چین نه تنها هرگز از وضعیت «تنگه جنگ» و بسته ماندن آن حمایت نکرده، بلکه رسماً در طرح چهار ماده ای خود خواستار بازشدن آن نه با قدرت نظامی، که با همکاری مسالمت آمیز ایران و کشورهای منطقه شد، اتفاقی که امروز با مذاکرات ایران و عمان برای توافق بر یک مسیر مشترک برای بازگشایی تنگه هرمز در حال وقوع است. جالب است بدانید این پیشنهاد در حالی از سوی «شی جین پینگ» رئیس جمهور چین در ۲۵ فروردین ماه ۱۴۰۵ از سوی خبرگزاری شینهوا منتشر گردید که مرجع آن اتکا به مذاکرات پکن با «شیخ خالد بن محمد بن زاید آل نهیان» ولیعهد ابوظبی عنوان شده بود!.
۲- در مورد شرط دریافت نکردن عوارض بعد از بازگشایی تنگه هرمز هم هیچ نیازی به دعوا و تکذیب و تهدید وجود ندارد، فقط کافی است که یک بیانیه یا خبر رسمی مبنی بر اعلام حمایت چین از دریافت عوارض جمهوری اسلامی ایران نسبت به نفت عبوری از خلیج فارس را پیدا و منتشر کرد تا سیه روی شود هر که در او غش باشد!. البته در مقابل امکان رجوع به طرح پنج‌ماده‌ای چین و پاکستان در اوایل آوریل ۲۰۲۶ هم وجود دارد که در آن به صراحت بر لزوم «تأمین امنیت» کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز و «عبور امن» آنها بدون هیچ اشاره ای بر «اخذ عوارض» تأکید شده بود. طرحی که اتفاقاً مورد استقبال جمهوری اسلامی قرار نگرفت چون فقط مبتنی بر حل بحران از طریق توقف جنگ، آغاز مذاکره، تضمین امنیت دریانوردی در تنگه هرمز و پایبندی به قوانین بین‌المللی بود!.
۳- شرط پایان اختلافات ایران با عربستان هم که اثباتش از روز هم روشن تر است و فقط کافی است به فوت کردن شمع‌های کیک آشتی تهران و ریاض در کنار دیوار چین در گذشته نه چندان دور، نگاهی بیندازیم و از خود بپرسیم که آیا توافقنامه پکن -منعقد شده در نوزدهم اسفند ۱۴۰۱-۱۰ مارس ۲۰۲۳- هم برای چینی ها کاغذ پاره است یا از ایران انتظار دارند به آن پایبند باشد؟. البته اگر حجت دیگری هم بر حقیقتی که مرعشی گفت خواستید کافی است نگاهی به نرخ سرمایه گذاری چین در عربستان و جمهوری اسلامی ایران در دهه اخیر بیاندازید تا بیشتر متوجه شوید که چرا چینی ها شرط پایان اختلافات با عربستان را پیش روی ایران گذاشته اند!.
۴- شاید ناممکن ترین شرط مطرح شده از سوی چینی ها شرط حل اختلافات با آمریکا باشد که ابعاد بسیار پیچیده و چند لایه ای دارد ولی اگر بخواهیم به زبان بسیار ساده ای آن را بیان کنیم این است که برای تحقق همکاری های گسترده اقتصادی چین و جمهوری اسلامی ایران مطابق توافق راهبردی ۲۵ ساله- فرآتر از خرید و فروش نفت و کالا- کاهش تنش میان ایران و آمریکا نقش مهمی دارد. دلیل آنهم تجربه ای روشن است. از مجموع حدود ۱۵۰ شرکت قدرتمند چینی که در میان ۵۰۰ شرکت برتر جهان قرار دارند، حتی یک شرکت هم تاکنون بصورت رسمی حاضر به همکاری و سرمایه گذاری بین المللی در ایران نشده و یک رونمایی از افتتاح شعب هزاران برند و فروشگاه زنجیره ای چینی را هم در کشور شاهد نبوده ایم. اینها همه هم یک دلیل روشن و واضح دارند. هراس به حق چینی ها از مشمولیت تحریم های آمریکایی!.
۵- حرف آخر اینکه شجاعت، اتحاد، دلاوری و حماسه آفرینی «مقاومت تاریخی» جمهوری اسلامی ایران مقابل جنگ تمام عیار و «تحمیلی» یک ابر قدرت نظامی جهان تا همیشه در تاریخ ثبت شده و موجب مباهات ابدی ایرانیان خواهد ماند. ولی آنچه در این میان بسیار سرنوشت است، واقع گرایی نه رویا سازی، در تثبیت دستاوردهای این دفاع تاریخ ساز است که بخوبی در تفاهم نامه منعقد شده میان دو رئیس جمهور آمریکا و ایران جاری شده و به امضاء رسیده است.
اینکه ترامپ آن را کاغذی بی ارزش بنامد یا دوباره به آن برگردد، هیچ تفاوتی در اصل پذیرش آن نمی کند، همانطور که صدام پذیرش قطعنامه ۵۹۸ از سوی جمهوری اسلامی ایران را در ابتدا «پیروزی خود» خواند، بعد آن را «نقض» کرد و دوباره به ایران حمله کرد ولی در نهایت با «جدیت ایران در صلح»، مجبور شد در نامه ای تاریخی اعتراف کند که، «شما به هر چه می خواستید، رسیدید!». این درس تاریخ است که اگر در آن زمان بجای واقع گرایی و پذیرش حقایق بدنبال «رویاپردازی هایی» شبیه «فتح بغداد» رفته بودیم، چه بسا که تمام دستاوردهای ۸ سال دفاع مقدس را هم از دست می دادیم. حقیقتی که مرعشی گفت روایتی از این جنس است. روایتی واقع گرا و شجاعانه برای حفظ دستاوردهای حماسه تاریخی مقاومت ایران اسلامی در مقابل جنگ تحمیلی آمریکا و صهیونیست‌ها. والسلام.
* فعال رسانه ای دبیر سابق پایگاه اطلاع رسانی آیت الله هاشمی رفسنجانی
نظر شما