به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین از قزوین؛ آیین رونمایی از «مرقع عمادالکتاب» با حضور جمعی از مدیران فرهنگی، استادان، پژوهشگران و فعالان حوزه خوشنویسی برگزار شد؛ اثری که به همت شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران تهیه و منتشر شده و مجموعهای از نمونههای ارزشمند خط و بخشی از میراث مکتوب عمادالکتاب را در اختیار علاقهمندان قرار میدهد.
این مرقع نفیس شامل هشت قطعه از آثار عمادالکتاب در خطوطی همچون نستعلیق، شکستهنستعلیق، نسخ و ثلث است و در کنار آن برگهایی از ادعیه و صلوات چهارده معصوم(ع) و نمونههایی از خطوط نسخ، نستعلیق، شکسته، ثلث و تحریری نیز ارائه شده است.
در این مراسم، «میرحیدر موسوی» مدیرعامل انجمن خوشنویسان ایران، «امین عارفنیا» مدیرعامل شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران، «احسانالله شکراللهی» مدیر اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، «علی هوشمند» مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین، «زهره ترکمن» مدیر اسناد و کتابخانه ملی استان قزوین، «فاطمه اشدری» عضو شورای شهر قزوین و «احمد ابوطالبیان» پژوهشگر، خوشنویس و مجموعهدار قزوینی حضور داشتند.
روایت بزرگان برای نسل جدید
«احسانالله شکراللهی»، مدیر اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در این مراسم با اشاره به فاصلهای که میان نسل جدید و بخشی از میراث فرهنگی و هنری کشور ایجاد شده است، گفت: کمتوجهی به ادبیات، داستان و هنرهای اصیل ایرانی یکی از عوامل گسست فرهنگی است و برای ترمیم این پیوند باید چهرههای اثرگذار فرهنگ و هنر به زبان قابل فهم برای نسل نوجوان و جوان معرفی شوند.
وی با بیان اینکه حضور کمرنگ جوانان و نوجوانان در برنامههای فرهنگی باید مورد توجه قرار گیرد، افزود: در انتقال ظرفیتهای فرهنگی و هنری کشور به نسل جدید موفق عمل نکردهایم و باید شیوههای تازهای برای ارتباط با این نسل پیدا کنیم.
شکراللهی، ادبیات فارسی و خوشنویسی را دو بخش مهم از میراث فرهنگی ایران دانست و اظهار کرد: خوشنویسی طی قرنها مفاهیم و زیباییهای ادبیات فارسی را به نسلهای مختلف منتقل کرده است و داستان نیز میتواند ابزاری مؤثر برای پیوند کودکان و نوجوانان با تاریخ و هویت فرهنگی باشد.
مدیر اندیشگاه فرهنگی کتابخانه ملی با اشاره به ظرفیتهای تاریخی قزوین گفت: این شهر بیش از هزار بنای تاریخی دارد و مسجدها، بازارها، آبانبارها و بناهای ارزشمند فراوانی در آن وجود دارد که هنوز به اندازه ظرفیتشان معرفی نشدهاند؛ بنابراین نباید معرفی فرهنگی و گردشگری قزوین صرفاً به چند شاخصه مانند غذاهای سنتی محدود شود.
وی از میرعماد، درویش عبدالمجید طالقانی و عمادالکتاب به عنوان چهرههایی یاد کرد که زندگی و آثارشان میتواند دستمایه تولید رمان، فیلم و سریال قرار گیرد.
شکراللهی با اشاره به زندگی پرفرازونشیب عمادالکتاب ادامه داد: او تنها یک خوشنویس برجسته نبود، بلکه در تحولات اجتماعی زمان خود حضور داشت و با وجود دشواریهای زندگی، دلبستگی عمیقی به ایران داشت. این هنرمند در پنج دوره سلطنتی زندگی کرد، آموزش دو ولیعهد را که بعدها به پادشاهی رسیدند برعهده داشت و با چند زبان نیز آشنا بود.
وی شاهنامهنگاری عمادالکتاب را از دیگر جلوههای توانایی این هنرمند دانست و تأکید کرد اسناد مربوط به زندگی و آثار او در مراکز آرشیوی مختلف پراکنده است و باید با گردآوری این اسناد، کتابها، قطعات و نوشتهها، روایت دقیقتری از زندگی وی ارائه شود.
شکراللهی همچنین به نقش عمادالکتاب در تحول آموزش خوشنویسی اشاره کرد و گفت: این استاد با الهام از روشهای آموزشی جدید، ۳۶ رسمالمشق برای مقاطع مختلف تحصیلی طراحی کرد و تلاش داشت آموزش خوشنویسی را از یک مسیر طولانی و انحصاری به فرآیندی کوتاهتر و در دسترستر برای عموم تبدیل کند.
حلقه اتصال دو دوره خوشنویسی
«میرحیدر موسوی»، مدیرعامل انجمن خوشنویسان ایران، نیز عمادالکتاب را یکی از حلقههای مهم میان خوشنویسی دوره قاجار و دوران معاصر دانست و گفت: این هنرمند در دورهای فعالیت میکرد که خوشنویسی ایران با کمبود استادان تراز اول روبهرو بود، اما با تربیت شاگردان متعدد و خلق آثار ماندگار، نقش مهمی در تداوم این هنر ایفا کرد.
وی افزود: عمادالکتاب در اقلام و شیوههای مختلف خوشنویسی فعالیت داشت و همین تنوع، جایگاه او را در تاریخ این هنر برجسته کرده است.
موسوی با بیان اینکه خلق حتی یک اثر تراز اول میتواند جایگاه یک هنرمند را در تاریخ هنر تثبیت کند، اظهار کرد: نمونههایی از آثار عمادالکتاب وجود دارد که از نظر کیفیت کتابت با آثار استادان بزرگی همچون سلطانمحمدحسین شیرازی قابل مقایسه است و در برخی موارد از نظر کرسیبندی نیز توانایی بالایی دارد.
مدیرعامل انجمن خوشنویسان ایران همچنین به سیاهمشقهای عمادالکتاب در دوران زندان اشاره کرد و گفت: این آثار از نظر ترکیببندی دارای ارزش و ویژگیهای سبکی هستند و در شکلگیری و گسترش سیاهمشق در دورههای بعد نیز تأثیر گذاشتهاند.
وی رونمایی از این اثر را اتفاقی مهم برای قزوین و جامعه خوشنویسی کشور دانست و بر ضرورت پاسداشت هنرمندانی تأکید کرد که در انتقال و اعتلای این هنر نقش داشتهاند.
نشر برای حفظ یک میراث
«امین عارفنیا»، مدیرعامل شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران، نیز انتشار «مرقع عمادالکتاب» را فراتر از یک فعالیت انتشاراتی دانست و گفت: چاپ چنین آثاری اقدامی برای ثبت، معرفی و انتقال میراث هنری و فرهنگی ایران به نسلهای آینده است.
وی با اشاره به پیشینه قزوین اظهار کرد: این شهر علاوه بر سابقه تاریخی، یکی از کانونهای شکلگیری و تداوم فرهنگ ایرانی بوده و در حوزههایی مانند معماری، شعر، ادب و بهویژه خوشنویسی، جایگاهی فراتر از ظرفیت جغرافیایی خود داشته است.
عارفنیا با اشاره به دوره پایتختی قزوین در عصر صفویه افزود: انتخاب این شهر به عنوان پایتخت تنها یک تصمیم سیاسی و جغرافیایی نبود و جایگاه فرهنگی و تمدنی قزوین را نیز نشان میداد.
مدیرعامل شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران، خوشنویسی را بخشی از میراث نوشتاری ایران دانست و گفت: در این هنر، واژه صرفاً نوشته نمیشود، بلکه زیبایی، موسیقی و معنا در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
وی با تأکید بر اینکه عنوان «پایتخت خوشنویسی ایران» برای قزوین صرفاً تشریفاتی نیست، اظهار کرد: این عنوان پشتوانهای تاریخی و هنری و حاصل حضور نسلهای مختلف استادان و هنرمندان این عرصه دارد.
عارفنیا درباره عمادالکتاب نیز گفت: اهمیت این هنرمند تنها به مهارت فنی او محدود نمیشود؛ او معلم و انتقالدهنده سنت خوشنویسی به نسلهای بعد بود و از این منظر، جایگاه ویژهای در تاریخ هنر ایران دارد.
وی افزود: «مرقع عمادالکتاب» این امکان را فراهم میکند که مخاطب امروز علاوه بر شناخت نام و جایگاه این هنرمند، با خود آثار او نیز مواجه شود. انتشار و مستندسازی این آثار، میراث هنری را از مجموعههای محدود خارج و دسترسی نسلهای آینده به آن را آسانتر میکند.
عارفنیا تأکید کرد: پرداختن به بزرگان هنر تنها بازگشت به گذشته نیست، بلکه سرمایهگذاری برای آینده فرهنگی کشور است و نسل جدید برای ساختن آینده، باید شناخت درستی از میراث فرهنگی خود داشته باشد.
وی همچنین با اشاره به مناسبت تهیه این اثر گفت: «مرقع عمادالکتاب» به مناسبت یکهزار و پانصدمین سال میلاد پیامبر اعظم(ص) و با نیت تقدیم آن به ساحت مقدس پیامبر گرامی اسلام(ص) ارائه شده است؛ موضوعی که پیوند میان هنر خوشنویسی ایرانی و معارف اسلامی را برجسته میکند.
قزوین؛ از میراث تا روایت امروز
در مجموع، «مرقع عمادالکتاب» تلاش تازهای برای مستندسازی بخشی از میراث خوشنویسی ایران و معرفی یکی از چهرههای تأثیرگذار این هنر به شمار میرود؛ رویکردی که در کنار حفظ آثار، بر روایت زندگی و اندیشه هنرمند برای نسلهای جدید نیز تأکید دارد.
آیین رونمایی این اثر به همت شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران و همزمان با هفته فرهنگی قزوین برگزار شد و در پایان، حاضران از نمایشگاه آثار خوشنویسی برپا شده در طبقه پایین فرهنگسرای بانو حضرت زهرا(س) بازدید کردند.
نظر شما