به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در نگاه اسلام، رسیدن به اهداف بزرگ هرگز نمیتواند توجیهی برای استفاده از دروغ، فریب و پیمانشکنی باشد. پیامبر اکرم(ص) نیز حیلهگری و فریب در برخورد با مسلمانان را خارج از مسیر اخلاق نبوی دانستهاند.
در بررسی سیره اخلاقی و سیاسی پیشوایان دین، «پرهیز از مکر و حیله» جایگاه ویژهای دارد.
بنابر روایت حوزه، بر اساس آموزههای آیتالله حاجآقا محمد بروجردی، امام علی(ع) با وجود آنکه توانایی استفاده از شیوههای فریبکارانه برای مقابله با معاویه را داشت، هرگز سیاست خود را بر پایه نیرنگ بنا نکرد؛ چراکه در نگاه عدالتمحور ایشان، پذیرفتن و تأیید موقت حکومت یک حاکم ظالم، با حقیقت عدالت سازگار نبود.
رسول خدا(ص) میفرماید:
«از ما نیست کسی که با مسلمانی مکر و حیله نماید.»
پیشوایان دین با آنکه میتوانستند در برابر دشمنان خود از حیله و نیرنگ بهره بگیرند و در این زمینه از دیگران آگاهتر بودند، هیچگاه برای پیشبرد اهداف خود به چنین روشهایی متوسل نشدند و اجازه ندادند خدعه و تزویر به سیره آنان راه پیدا کند.
امام علی(ع) پس از رسیدن به خلافت، این امکان را داشت که در برابر معاویه، دشمن سرسخت خود، از مکر و تدبیر فریبکارانه استفاده کند؛ به این معنا که میتوانست او را برای مدتی در جایگاه حکومت شام باقی بگذارد و پس از تثبیت پایههای حکومت خود، او را برکنار کند.
اما امام علی(ع) حاضر نبود حاکمی ظالم را بر سر کار باقی بگذارد و مردم را در برابر ظلم او رها کند. زیرا در چنین شرایطی، علی(ع) به عنوان حاکمی عادل، هرچند برای مدتی کوتاه، حکومت معاویه ظالم را پذیرفته و آن را به رسمیت شناخته بود.
از نگاه ایشان، حتی اگر هدف نهایی، برکناری معاویه و پایان دادن به حکومت او بود، این اقدام نمیتوانست خطای پذیرش حکومت ظالم را جبران کند. چراکه چنین تصمیمی، حتی اگر تنها برای یک ساعت هم اتفاق میافتاد، در تاریخ زندگی امام علی(ع) به عنوان پذیرش حکومت ظلم باقی میماند.
منبع: گفتارهای اخلاقی آیتالله حاج آقا محمد بروجردی، صفحه ۸۶
نظر شما