به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در ساعت چهار و سی دقیقه عصر روز دوشنبه، پنجم مهرماه ۱۳۱۶، آیین رسمی افتتاح کارخانه دخانیات ایران که در آن زمان با عنوان رسمی «کارخانجات سیگار، توتون و تنباکو» شناخته میشد، با حضور مقامات بلندپایه لشکری و کشوری به دست رضاشاه برگزار گردید. در خلال این مراسم، محمود بَدِر، وزیر مالیه وقت، گزارشی مشروح از ابعاد فنی، زیربنای مهندسی و هزینههای اجرایی این پروژه صنعتی ارائه کرد. جزئیات این گزارشِ مستند که تصویری از زیرساختهای مدرن آن روزگار را ترسیم میکرد، در شماره فردای همان روز در روزنامه اطلاعات به چاپ رسید که شرح آن به قرار زیر است:
گزارش کارخانه
ساختمان کارخانه و اداره دخانیات از خرداد ۱۳۱۵ شروع گردید، سطح کلیه اراضی ۹۵.۳۸۹ متر مربع است که ۴۸.۲۵۰ متر مربع آن زیربنا میباشد. دیواره کف و سقف بنا از بتون مسلح و درب و پنجره از آهن ساخته شده است. محل اداره و کارخانه دارای دستگاههای تعدیل هوا میباشد.
مجموع هزینه ساختمان به ۲۶.۰۵۴.۰۰۰ ریال بالغ گردیده که هر مترمربع آن ۵۱۰ ریال تمام شده است و برای ساختمان معبرهای داخلی و لولهکشی کارخانه و پیادهروی خیابان عمومی ۴.۹۴۶.۰۰۰ ریال مصرف شده است.
ماشینآلات کارخانه از آخرین و بهترین ساخت کشورهای مختلف و بهای آن با هزینه حمل و غیره ۲۲.۵۶۵.۱۹۶ ریال شده است.
کارخانه دخانیات در ظرف هشت ساعت کار روزانه مقدار دوازده میلیون و نیم سیگارت و بیستودو هزار کیلو توتون چپق و هشت هزار کیلو تنباکو تهیه مینمایند.
اینک از پیشگاه مبارک اعلیحضرت همایون شاهنشاهی استدعا میشود اجازه فرمایند کارخانه شروع به کار و بهرهبرداری نماید.
شناسنامه فنی و اجرایی پروژه
روزنامه اطلاعات در امتداد پوشش نطق محمود بَدِر، وزیر مالیه وقت، پیشینه شکلگیری، فرایند مناقصه و جزئیات فنی و لجستیکی این مجموعه صنعتی را با دقتی کمنظیر تشریح کرد. این بخش از گزارش، علاوه بر تبیین شیوه واگذاری پروژه به پیمانکاران خارجی نظیر شرکتهای “اشکودا” و “لانا”، تصویری دقیق از زیرساختهای مهندسی، تفکیک فضاها و ظرفیت ماشینآلات مدرن بهکاررفته در کارخانه ارائه میدهد که متن آن بدین شرح است:
ساختمان کارخانجات سیگارت انحصار دخانیات ایران در ۲۳ اسفندماه ۱۳۱۴ به موجب مناقصه به شرکت ایرانی اشکودا و شرکت ساختمانی لانا واگذار گردید، بدین ترتیب که قیمت واحد (متر) هریک از اجزای ساختمان که بر طبق نقشه پیوشت به قرارداد هنگام مناقصه تعیین گردیده و پس از انجام و بازدید مامورین نظارت قیمت کل هر قسمت کار از روی قیمت واحد معینه تعیین و پرداخته میشود.
کلیه مساحت کارخانجات و دفتر بالغ بر نودوپنج هزار و سیصدوهشتاد و نه مترمربع است که بدین طریق قسمت میشود:
۱- محل اداره انحصار دخانیات ایران ۵۷۹۶ مترمربع
۲- محل کارخانجات سیگارت ۸۰۱۵ مترمربع
۳- محل انبار سیگارت حاضرشده ۳۴۲۰ مترمربع
۴- محل انبار توتون سیگارت ۵۶۵۰ مترمربع
محل جاپخانه ۲۰۰۰ مترمربع
محل کارخانجات توتون چپق ۶۸۵۰ مترمربع
محل انبار توتون چپق حاضرشده ۲۸۰۵ مترمربع
محل انبار برگ توتون چپق ۷۸۵۰ مترمربع
محل دارالتجزیه ۳۹۲ مترمربع
محل کارخانه تعمبیرات ۱۲۰۰ مترمربع
محل انبار کاغذ سیگار ۴۶۰ مترمربع
محل ناهارگاه ۲۲۷۰ مترمربع
محل نیروی برق ۴۶۷ مترمربع
محل دو سرداب و غیره ۷۵۴ مترمربع
حوض برای نگاهداری آب ۲۹۷ مترمربع
برج آب ۵۰ مترمربع
دو گاراژ ۱۶۲۵ مترمربع
محل کندن لباس و شستوشو ۱۲۷۰ مترمربع
محل ترازو ۵۰ مترمربع
مساحت قسمتهای خارج از ساختمان
جمع کل مساحت ۹۵۳۸۹ مترمربع
دستگاهها و ماشینآلاتی که در کارخانجات نامبرده نصب شده و فعلا مشغول کار میباشد از قراری است که در پایین نام برده میشود:
اول – کارخانجات سیگارت دارای ماشینهای زیرین میباشد.
۱- سه دستگاه ماشین برای مخلوط کردن توتون
۲- هشت دستگاه ماشین برش توتون نصب شده و مشغول کار هستند و در هر یک از آن ماشینها هر ساعت ۲ هزار کیلو توتون بریده میشود.
۳- دو دستگاه لوازم تصفیه توتون
۴- ۲۳ دستگاه ماشین برای پر کردن سیگارت که هریک از آن در هر دقیقه ۱۶۰۰ سیگارت تهیه میکند.
۵- پنج دستگاه ماشین گیلز [کاغذ سیگار] ریزی که هر ماشین دویستوپنجاه کیلو مشتوکدار [فیلتر] در هر دقیقه تهیه میکند.
۶- پنج دستگاه ماشین برای پر کردن سیگارتهایی که دارای مشتوک میباشد.
۷- دو ماشین برای برش توتون سیگار برای سیگار برای سیگارتهای دستپیچ
۸- ۲۱ ماشین برای جعبه کردن سیگارت که هریک در دقیقه یکصدوپنجاه جعبه سیگارت حاضر میکند.
۹- یک ماشین برای پیچیدن جعبههای سیگارت در کاغذهای سلوفان که در هر دقیقه هشتاد جعبه سیگارت را لفاف میکند.
دوم – کارخانه توتون چپق که دارای ماشینهای زیرین میباشد.
۱- سه دستگاه ماشین برای خشک کردن برگ توتون.
۲- دو دستگاه ماشین برای تهیه توتون
۳- سیزده دستگاه ماشین برای بستهبندی توتون چپق که هریک از آن در دقیقه شصت بسته توتون چپق تهیه میکنند.
سوم – در چاپخانه دخانیات یازده دستگاه ماشین برای تهیه جعبههای سیگارت و توتون مشغول کار هستند و نیز هشت ماشین چاپ مشغول کارند که هر ماشین در ساعت شصت و دو هزار و پانصد ورقه چاپ میکنند.
دو دستگاه ماشین برش نیز برای تهیه کاغذ بستههای توتون و سیگارت در چاپخانه نصب شده و آماده کار میباشد.
چهارم – کارخانه تعمیرات دارای دستگاههای کامل است که تمام لوازم ماشینها را در موقع حاجت اصلاح و تعمیر میکند.
پنجم – در کارخانه نجاری تمام احتیاجات نجاری کارخانجات دخانیات را تهیه مینماید.
ششم – آشپزخانه الکتریکی کامل که طبق اصول صحی برای تهیه ناهار اعضا و کارگران تهیه شده و روزانه برای سیصد نفر اعضا و مهندسین کارخانه و هزار نفر کارگر تهیه غذا مینماید.
هفتم – در محل بهداری کارخانجات تمام لوازم برای معالجه کارگران مریض فراهم است.
هشتم – در دارالتجزیه کارخانجات امتحانات لازمه برای تهیه توتونهای مرغوب و تشخیص میزان نیکوتین و سایر مواد ترکیبیه انواع مختلفه توتون به عمل میآید.
تمام کارخانجات فوق دارای سه تلمه و سه دیگ بخار و یک محل تبدیل الکتریک (ترانسفورماتور) میباشد.
۲۵۹
نظر شما