نشست تخصصی «آشنایی با نمونه‌ای از آزمایشگاه علوم اجتماعی محاسباتی»

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، به نقل از روابط عمومی انجمن جامعه شناسی ایران، در نشست تخصصی برخط با عنوان «آشنایی با نمونه‌ای از آزمایشگاه علوم اجتماعی محاسباتی»، شهروز جانباز(عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر تهران، معاون پژوهش شرکت صاافتا، مولف و مترجم) سخنرانی خواهد کرد. دبیر نشست  علی محمدی(دانش‌آموخته دکتری مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی) است. 

این نشست روز چهارشنبه ۱۴۰۵/۰۸/۱۳ ساعت ۱۶ در فضای مجازی برگزار می شود. علاقه مندان به شرکت در این برنامه، می توانند به لینک زیر مراجعه بکنند. 

https://meet.google.com/iyt-pxhk-nuq

معرفی علوم اجتماعی محاسباتی به طور خلاصه

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ویکی پدیا علوم اجتماعی محاسباتی (Computational Social Science - CSS) یک حوزه میان‌رشته‌ای نوین است که با بهره‌گیری از قدرت رایانه‌ها، تحلیل کلان‌داده‌ها (Big Data) و روش‌های محاسباتی، به بررسی دقیق رفتار انسان‌ها و ساختارهای کلان اجتماعی می‌پردازد. این دانش، روش‌های سنتی علوم اجتماعی (مانند پرسشنامه‌ها و مصاحبه‌های محدود) را با اقیانوسی از داده‌های دیجیتال و ابزارهای پیشرفته ریاضی ترکیب می‌کند.

ارکان و روش‌های کلیدی

• تحلیل کلان‌داده‌ها (Big Data): ردپای دیجیتال انسان‌ها در شبکه‌های اجتماعی، پلتفرم‌های محتوایی و تراکنش‌های مالی، منبعی زنده و عظیم برای رصد لحظه‌ای روندهای اجتماعی فراهم می‌کند.

• شبیه‌سازی مبتنی بر عاملیت (Agent-Based Modeling - ABM): ساخت مدل‌های رایانه‌ای که در آن کنشگران منفرد با قوانین مشخص رفتار می‌کنند تا ظهور پدیده‌های کلان (مانند بحران‌های اقتصادی، شورش‌ها یا موج‌های رسانه‌ای) بررسی شود.

• تحلیل شبکه‌های اجتماعی (SNA): نقشه‌برداری و بررسی ساختار پیوندهای میان افراد و نهادها برای فهم نحوه انتشار اطلاعات، شکل‌گیری اتاق‌های پژواک و پویایی قدرت.

• پردازش زبان طبیعی (NLP): کاوش در حجم انبوهی از متن‌ها و گفتمان‌های مکتوب برای کشف الگوهای پنهان معنایی، جهت‌گیری‌های فکری و تحلیل احساسات عمومی.

اهمیت و کاربردها

این رویکرد به پژوهشگران اجازه می‌دهد تا پدیده‌های پیچیده انسانی را در مقیاسی بی‌سابقه مطالعه کنند. برای نمونه، بررسی مکانیزم‌های شکل‌گیری جوامع شبکه ای، رصد تغییرات افکار عمومی در مواجهه با اخبار جعلی، یا تحلیل شبکه‌های قدرت سیاسی از کاربردهای اصلی آن است. علوم اجتماعی محاسباتی کمک می‌کند تا علوم انسانی از توصیف صرف فراتر رفته و به قابلیت پیش‌بینی و مدل‌سازی پویایی‌های اجتماعی دست یابد.

چالش‌ها و چشم‌انداز

با وجود دستاوردهای چشمگیر، این حوزه با چالش‌های جدی نظیر دغدغه‌های حریم خصوصی، خطاهای ناشی از کیفیت داده‌ها، و تعصبات الگوریتمی روبه‌روست. تقلیل انسان و جامعه به کدهای رقمی نیز از انتقادات فلسفی مهم به این رویکرد است. با این حال، ترکیب نگاه معرفت‌شناختی علوم انسانی با ابزارهای دقیق محاسباتی، افق تازه‌ای برای درک تحولات جهان مدرن گشوده است.

۲۱۶۲۱۶