اگر به شیروان می‌روید، دیدن این پری‌پیکر یگانه را از دست ندهید!

وجود درختان پرشمار کهنسال در ایران، یک حقیقت را برملا می‌سازد. این که پدران و مادران ما در چند هزار سال گذشته بسیار بیش از نسل امروز حرمت درخت را نگه داشته و عمیقاً پند کوروش بزرگ را در منشور پارسوماش رعایت می‌کردند، آنجا که زنهار می‌دهد: هر که درختی را بیافکند، بی‌اجاق خواهد مرد. یادداشت پیش رو، شاهدی دیگر است در تأیید این مدعا ...

    در فاصله 95 کیلومتری از شمال شهر شیروان - در نزدیکی مرز ترکمنستان - و در فاصله 2 کیلومتری روستای سرانی - یعنی در قلمرو منطقه حفاظت شده گلول و سرانی - روی دامنه کوه کونجه‌خور، رویشگاه بسیار جالبی از اُرس Juniperus excelsa استقرار یافته است که تراکم و آمیختگی خوبی با دیگر گونه‌های درختی و درختچه‌ای دارد. درختان اُرس در این منطقه به‌دلیل بعد راه، کمی جمعیت و اعتقادات موجود کمتر قطع شده و فرصت یافته‌اند تا به قطر و ارتفاع مطلوبی برسند. در این منطقه درختان اُرس با قطر بیش از یک متر به طور مکرر دیده می‌شود؛ ویژگی ارزشمندی که کمتر نظیر آن را در دیگر رویشگاه‌های اُرس کشور می‌توان دید. در عین حال و در میان این تناوران پری‌پیکر، ماه‌رویی ناهمتا وجود دارد که از نظر قطر و ارتفاع ممتاز می‌نماید؛ چنانکه بر بنیاد مطالعات همکارانم در بخش تحقیقات جنگل مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، با توجه به ابعاد آن و رشد محدودی که درختان اُرس دارند در شمار 5 درخت بسیار کهنسال ایران ثبت و گزارش شده است.

درخت کهنسال سرانی

    جالب آن که مردم منطقه اعتقاد دارند که این درخت نظرکرده ‌است و برای آن احترام بسیاری قایل هستند. در بالای این زیباروی پیچ درپیچ، چشمه آبی وجود دارد که رطوبت آن گاهی تا اطراف این درخت گسترش می‌یابد. تراکم خوبی که از اُرس و دیگر درختان در محل وجود دارد، موجب شده تا درختان آن بخصوص اُرس از ارتفاع بیشتری نسبت به اُرس‌های رویشگاه‌های دیگر برخوردار باشند. در این محل پایه‌هایی از اُرس مشاهده می‌شود که با 8 الی 10 سانتی‌متر قطر بیش از 8 متر ارتفاع یافته‌اند. همچنین در این محل زاد آوری خوبی از تمامی گونه‌ها دیده می‌شود که در صورت قرق و مدیریت مطلوب مسلماً سال به سال شاهد پوشش بهتری در این منطقه خواهیم بود.

رویشگاه اُرس مورد نظر بر روی دامنه کوه کونجه خور    

    این اُرس کهنسال تنه‌ای کشیده دارد و از ارتفاع حدود سه متری، سه تنه شده و هر تنه کشیدگی خوبی دارد. تنه آن سالم، بدون پوسیدگی و آسیب خاصی است. تا ارتفاع 1.5 متری کنده آن گستردگی زیادی دارد و ادامه‌ی ریشه‌ها که به تنه‌ی آن منتهی می‌شود تا چندین متر در سطح زمین گسترده شده‌اند.

موقعیت توده اُرس مورد نظر در سمت چپ عکس در مقایسه با روستای سرانی در سمت راست عکس مشخص است  

  موقعیت جغرافیایی محل استقرار آن ً05 َ45 º37 عرض شمالی و ً14 َ55 º57 طول شرقی و ارتفاع این محل از سطح دریا 1797 متر است. اندازه دو قطر عمود برهم تنه آن 160*198 سانتی‌متر، دو قطر بزرگ و کوچک کنده آن 245*246 سانتی‌متر، محیط درخت (با لحاظ شدن دو شاخة جانبی) 8.6 متر، ارتفاع آن 18.5 متر، تاج آن به‌نسبت متقارن و بسیار شاداب است. طول و عرض تاج 4/23*9/19 متر، سطح تاج‌پوشش آن 368 متر مربع و جنسیت آن ماده است.
    دست آخر آن که از منظر ارزش خدمات غیرقابل تبادل این درخت به طبیعت پیرامون و زیستمندان پرشماری که تاکنون درکش کرده‌اند، به نظر می‌رسد بهای خدماتش بین 8 تا 10 میلیون دلار باشد.

اُرس کهنسال سرانی و مصطفی خوشنویس

    آیا قدر این سرمایه‌ها را می‌دانیم؟ آیا می‌دانید که دارند جاده‌ای در آن نزدیکی‌ها می‌کشند؟ چند تا از این پایه‌ها قرار است هلاک یک جاده‌ی دیگر شوند؟ من که دلم می‌لرزد از این نابخردی‌ها ... می‌لرزد ...

    برای آگاهی بیشتر:

    - خدمتی که گیاهان به تاریخ می‌کنند

    - بنویسید کلخونگ، بخوانید اُسوه مقاومت!

    - قصه پرغصه هفت برادر بوشهری ...

    - خاطره‌ای از کهنسال‌ترین درخت چش ایران!

    - منشور پارسوماش کوروش بزرگ

کد خبر 304516

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 37
  • نظرات در صف انتشار: 1
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • مرتضی IR ۰۲:۵۶ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    زیبا، پرشکوه و استوار ... درست مثل نام بلند و عزیز ایران ...
  • سهيل A1 ۰۳:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    73 28
    چه پري پيكرهاي زيبارويي در اين خاك مي رويد كه ما خبر نداريم. ممنون از آگاهي بخشي تون. اميدوارم قدرش را بدانيم و پايدار بمانند از گزند جاده.
    • بی نام IR ۰۳:۲۵ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      77 5
      امان از دست این جاده های بی در و پیکر که شده اند کابوس جنگل ها و مناطق بکر طبیعی ما!!
  • سعید آنلاین IR ۰۴:۱۶ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    94 6
    یه پیشنهاد داشتم لطفا تو این عکسهای طبیعت از انسان استفاده نکنید که ارزش سیو کردن داشته باشه اینا شبیه عکس یادگاری خانوادگی میمونه، مثه این میمونه عکاسای نشنال جیو گرافیک خودشون یا دوستاشون تو عکسای طبیعت باشن
    • نامدار ! A1 ۰۴:۳۹ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      13 1
      بسيار موافقم
    • بی نام IR ۰۶:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      12 3
      دوست عزیز این آدمای کنار درختها جهت نشان دادن مقیاس درختها و اندازه واقعی درخت اینجا واستادن! هدف دیگه ای ندارن به قرعـــــــان!
    • بی نام EU ۰۶:۳۳ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      3 0
      کاملا موافقم
    • بی نام IR ۰۸:۰۲ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      13 2
      سعید جان این آدم ها کلی زحمت کشیده رفته اند و این درخت را مورد بررسی دقیق قرار داده اند. به خصوص یکی از آنها (دست چپی) آقای مصطفی خوشنویس، مجری طرح شناسایی درختان کهنسال ایران است. کمترین کار نمایش تصویرشان برای قدردانی است.
    • سهيل A1 ۰۸:۲۱ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      2 2
      شاخص هستند و وجودشان ضروري است.
  • شين A1 ۰۴:۴۰ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    9 0
    واجب شد كه سفري به شيروان جور كنيم و از اين يگانه ي پري پيكر ديدن كنيم .
    • بی نام IR ۰۸:۰۴ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      7 0
      هستم منم ... واقعاً ایران چه مناطق هنوز بکر و زیبایی دارد.
  • علی NL ۰۵:۳۰ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    9 1
    جناب سعید آنلاین، با نظر شما موافقم ولی فکر میکنم یک دلیل عمده قرار گرفتن انسان در کنار این درختان، استفاده از ابعاد مشخص بدن انسان به عنوان مقیاس است. در غیر اینصورت و بدون وجود یک مقیاس قابل درک سریع، محاسبه اندازه از روی عکس امکان پذیر نیست.
    • بی نام IR ۰۸:۰۵ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      6 1
      موافقم.
  • ندیم EU ۰۵:۳۶ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    8 1
    اونا برای یادگاری اونجا نایستادن،برای درک بهتر اندازه قطر و ارتفاع اون درخت هست،البته یک نفر هم کفایت میکرده
    • بی نام IR ۰۸:۰۶ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      6 0
      شاید نفر دوم برای آن ایستاده (در عکس اول) تا پهنای درخت با توجه به فاصله دو نفر بهتر نشان داده شود.
    • سهيل A1 ۰۸:۲۴ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      1 0
      شايد نه حتمن.
  • حمید IR ۰۶:۴۵ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    6 2
    اگر کسی هم جای این درختان و بلد نبودن شما مختصات دقیق دادین تا برن سراغشان! دیگه از انها اثری باقی نخواهد موند
    • بی نام IR ۰۸:۰۸ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      6 0
      اگر قرار بود این درختان نابود شوند، تا حالا نابود شده بودند. مردم محلی خودشان مانند شیر مواظب این درخت هستند و نسل در نسل این وظیفه را انجام داده و باز هم خواهند داد. همه در منطقه به این درخت احترام می نهند.
  • بی نام A1 ۰۷:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    5 2
    آقا اگه ميخواين سالم بمونه ادرس نديد
    • بی نام IR ۰۸:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      5 0
      اتفاقا باید آدرس داد و به مردم یادآوری کرد که کجا چه گنجینه هایی وجود دارد تا برای جاده سازی بدون اطلاع مردم یکباره آنها را ریشه کن نسازند.
  • بابک IR ۰۷:۱۰ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    5 0
    حتما سری هم به دریاچه اوان در نزدیکی الموت قزوین هم بزنید. چرا که چندین درخت کهنسال هم در مجاورت آن می‌باشند که کم از این درخت ندارند.
    • بی نام IR ۰۸:۱۰ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      3 0
      آنجا چند درخت گردوی کهنسال دارد. اما فکر کنم عمرشان به 500 سال هم نمی رسد.
  • بی نام IR ۰۷:۲۰ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    5 2
    انسان جزئی از طبیعت است و دیدن انسان ها در عکس از ارزش آن کم نمی کند بلکه ارزش زیبایی مکان ،لذت وجودی مکان و ماندگاری وسیو آن در ذهن مرا بیشتر میکند
    • بی نام IR ۰۸:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      1 0
      آفرین. صددرصد موافقم.
  • بی نام A1 ۰۷:۳۲ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    5 0
    در ارتفاعات دلفارد در نزدیکی جیرفت هم ارسهای کهنسالی دیده میشوند ولی متاسفانه پوشش گیاهی منطقه و البته درختان ارس هم بدلیل خشکسالی صدمه دیده اند
    • بی نام IR ۰۸:۱۲ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      5 0
      افسوس ...
    • بی نام IR ۰۸:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      4 0
      می دانید وسعت رویشگاه اُرس آن منطقه در ارتفاعات دلفارد چقدر است؟
  • آذرخش A1 ۰۷:۵۸ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    5 0
    با سلام و تشکر لطفا" سری هم به خراسان شمالی شیروان روستای زوارم دره شوخری بزنید تا درختان گردوی کهنسال دیدنی و زیبا را ببینی و حیرت زده بشوید از عضمت آنها
    • سهيل A1 ۰۸:۱۹ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      4 0
      اينجا هم البته خراسان شمالي است ديگه
  • بی نام IR ۰۸:۱۴ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    5 0
    چقدر با شیروان فاصله دارد روستای زوارم؟
    • محمد A1 ۱۱:۴۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۰
      0 0
      روستای زوارم در 28 کیلومتری جنوب غربی شهرستان شیروان واقع شده است که به معنای در ه بهشت می باشد.بیش از صد سال قبل ناصرالدین شاه قاجار با کاروانی از این نقطه گذشت که اعتمادالسلطنه نیز همراهش بود و در سفرنامه اش زوارم را دره ارم معرفی کرده و نوشته بود دهکده ای است معتبر که از غریب و بومی400خانوار سکنه داردو هوای آن در کمال خوبی میباشد
  • امین IR ۰۸:۲۱ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    3 0
    تنگه شیرز در کوهدشت بی نظیر عکس اون توگوگل جستجو کنید و ببینید
    • بی نام IR ۰۸:۲۶ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      2 0
      منظورتان کوهدشت بختیاری است؟
  • بی نام IR ۰۸:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    4 0
    روستای استاد: 5 درخت ارس دارد که قدمتشان بیش از 400 سال است والبته قلعه ای منصوب به عهد اشکانیان که در ورودی روستا وجود دارد حمام ومسجد آن جزو آثار باستانی کشور است این روستا با روستای خسرویه زادگاه آقانجفی مرز آبی دارد وفاصله آنها باهم حدود دو کیلومتر است.
    • ناظر IR ۰۸:۳۹ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      2 0
      روستای استاد کجا هست؟
  • بی نام IR ۰۸:۳۸ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
    3 0
    بله روستای استاد زیباست به سایت زیر بروید:در فاصله 15کیلومتری فاروج http://www.ostadvillage.blogfa.com//
    • ناظر IR ۰۸:۴۱ - ۱۳۹۲/۰۴/۳۰
      3 1
      ممنون.