به گزارش خبرآنلاین، سعید مستغاثی و کیوان کثیریان، مهمانان شنبه شب برنامه «دو قدم مانده به صبح» با اجرای فریدون جیرانی بودند. این منتقدان در مورد سه برنامهای که با حضور حسین فرحبخش و سیدضیا هاشمی برگزار شده بود، سخن گفتند.
فریدون جیرانی در ابتدای برنامه با طرح این مساله که صحبتهای صورت گرفته از سوی تهیهکنندگان حاضر در برنامه «دو قدم مانده به صبح» با لحن شدیدی همراه بوده، خطاب به سعید مستغاثی گفت: «چرا تهیهکنندگان دیدگاه تندی نسبت به منتقدان سینمایی دارند؟»
مستغاثی در پاسخ به این پرسش با تاکید براینکه این نگاه فقط مربوط به یک یا دو تهیهکننده بود و در مورد تمامی تهیهکنندگان سینمای ایران صدق نمیکند،گفت: «توهینی که در این برنامه و از سوی تهیهکنندگان حاضر به من صورت گرفته مسئلهای بود که از سوی نهادهای قضایی آن را پیگیری خواهم کرد و تصور نمیکنم لازم باشد در اینجا به آن پاسخ دهم، اما به دلیل موقعیتی که در صنف منتقدان سینمایی دارم نمیتوانم مسائلی که درباره منتقدان مطرح شده بیپاسخ بگذارم.»
او ادامه داد: «مسئله این است که این نگاه فقط از سوی یکی دو تهیهکننده مطرح شده و قطعاً نگاه تمامی تهیهکنندگان سینمای ایران نیست. دلیل این مدعا هم صحبتهایی است که با افراد مختلفی از صنف تهیهکنندگان در مورد همکاریهای مشترک با آنان داشتهایم هست. سالها از سوی برخی افراد تلاش شد انجمن منتقدان سینمای ایران از خانه سینما جدا شوند، اما به دلیل تلاشهایی که در این دو سال انجام دادیم، امسال به عنوان صنف برگزیده خانه سینما معرفی شد. این نشان میدهد منتقدان چه جایگاهی در میان اصناف سینمایی و اهالی سینمای ایران دارد.»
کیوان کثیریان نیز در تایید گفتههای مستغاثی اظهار داشت: «مشخص است صحبتهای عنوان شده در مورد تهیهکنندگان نظر همه تهیهکنندگان نبوده است. در برنامهای که برای مرور فیلمهای جشنواره بیستو هشتم در خانه سینما داریم، کارگردانان و تهیهکنندگان حضور پررنگی دارند و علاقهمند هستند فیلمهایشان را در کنار منتقدان ببیند و در بعد از نمایش فیلم شاهد گفتوگوی صمیمانه آنان با منتقدان هستیم. حتی برخی کارگردانان بعد از این نمایشها تغییراتی در فیلم خود به وجود میآورند و این نشان میدهد تعامل مناسبی بین منتقدان و کارگردانان و تهیهکنندگان وجود دارد.»
جیرانی در پی این سخنان با تاکید براینکه عملکرد انجمن منتقدان در دوره فعلی با دورههای قبل بسیار متفاوت بوده و پرسش خود را چنین مطرح کرد: «در صحبتهای تهیهکنندگانی که مهمان برنامه بودند چنین مطرح شد که برخی منتقدان برای نوشتن نقد فیلم پول میگیرند، این مساله صحت دارد؟»
مستغاثی در پاسخ این پرسش گفت: «من نمیتوانم بگویم همه منتقدان و صنف منتقدها همگی آدمهایی معصوم هستند، اما واقعیت این است که همه چیزمان باید به همه چیزمان بیاید، وقتی برای این سینما، همین منتقدان و همین مطبوعات را داریم. بر فرض اینکه یک نفر خطایی کرده و چنین کاری انجام داده نمیتوان همه افراد را با این توجیح باجگیر نامید. برخی آقایان ادعا دارند مسئول صنف مادر بودهاند، اما هیچ اطلاعی از جریان کار صنفی ندارند و نمیدانند وظیفه انجمن منتقدان نیست به اعضای خود بگوید چطور در مورد یک کار بنویسد.»
این منتقد در ادامه سخنانش با اشاره به توهینی که از سوی یکی از مهمامان برنامه قبلی در مورد او صورت گرفته بود و او را آبدارچی معرفی کرده بود، گفت: «من آبدارچی نبودم که اگر من آبدارچی مجله سینما بودم، شما (آقای جیرانی) قهوهچی آنجا بودید و همین آقایان که برای مصاحبه به آنجا میآمدند، هدفشان چای خوردن بود. برخی افراد تصور میکنند سر که زیر آمد میتوان هر اقدامی علیه آن انجام داد. منتقدان در شرایط سخت و با در نظر گرفتن خیلی مصالح در مورد فیلمهای سینمایی مینویسند، نمیتوان به دلیل خطای یکی دو نفر همه آنان را محکوم کرد.»
مستغاثی با اشاره به فیلم «زمهریر»گفت: «انجمن منتقدان مدتهاست زرشک زرین را حذف کرده، زیرا لازم نمیدانیم به دلیل کوتاهی یک سینماگر در کاری او را اینچنین مورد در معرض توجه قرار داد، اما مساله فیلمی که در جشنواره اعتراض منتقدان را به همراه داشت، خون این افراد را به جوش آورده بود. این فیلم که عنوان دفاع مقدس داشت، بیشترین توهین را به این مقطع از تاریخ ارزشمند ایران کرد، به گونهای که تصور میکنم اگر منافقان میخواستند فیلمی درباره دفاع مقدس بسازند، اینچنین جبهه و جنگ را تصویر میکردند.»
او ادامه داد: «فیلمی که در آن دختر شایسته قبل از انقلاب به جبهه میرود و با رزمندگان با لحن لاتی حرف میزند و یا سردار جنگ لب کارون میخواند چطور میتواند فیلمی درباره دفاع مقدس باشد؟ واقعاً اگر چنین چیزهایی در جنگ ما بوده من همین جا از کسانی که فیلم را ساختند عذرخواهی میکنم، اما میدانم هیچگاه چنین نبوده است. چه کسی متولی سینمای جنگ است؟ واقعاً انجمن سینمای دفاع مقدس چرا به ساخت چنین فیلمهایی نظارت نمیکند و اجازه میدهد این آثار با عنوان دفاع مقدس ساخته شود؟»
جیرانی در این بخش با اعتراض به اینکه نباید منتقدان در نشست این فیلم با صدای بلند به فیلمساز اعتراض میکردند و میتوانستند نظر خود را در مطبوعات بنویسند، کثیریان را برآن داشت تا شرایط جلسه نقد «زمهریر» را توضیح دهدو او گفت: «این مسئله قابل پذیرش نیست که چون منتقدان قلم دارند نباید در جلسه نقد و بررسی حرف بزنند، زیرا فیلمساز هم دوربین دارد و حرف خود را زمان ساخت فیلمش زده است. حالا جلسه نقد و بررسی حد وسطی است تا این دو بتواند با یکدیگر صحبت کنند.»
او ادامه داد: «کسانی که در جلسه نقد و بررسی «زمهریر» حضور داشتند میدانند آن جلسه چه جوی داشت. من از ابتدای جلسه در مورد فیلم اظهار نظری نکردم، اما زمانی که کارگردان فیلم، منتقدان را به برخی جریانها که اتفاقاً خود او و فیلمش به آن منتسب است، نسبت داد، اعتراض کردم. مسئله این است که «زمهریر» یک فیلم بد نیست، بلکه یک ویروس است، ویروسی که خود از فیلم دیگری تقلید کرده و نگرانی آن وجود دارد که همچنان در سینمای ایران رشد کند.»
مستغاثی با اشاره به مساله جنگ نرم، گفت: «این روزها در دنیا صحبت از جنگ نرم است. سیا معتقد است باید با ارزشهای مردم ایران جنگید و یکی از این ارزشها دفاع مقدس است. البته من هیچ فردی را به چیزی متهم نمیکنم، اما میگویم در دنیا چنین نگاهی وجود دارد که نباید اجازه دهیم به هیچ عنوان سینما و در نهایت مردمان ما را تحت تاثیر خود قرار دهد.»
کثیریان نیز گفت: «جالب است، تهیهکنندهای که در این برنامه از «زمهریر» دفاع میکند، خودش حاضر نشد در نشست نقد و بررسی فیلم حضور پیدا کند و در کنار عوامل فیلم بنشیند و جوابگو باشد، زیرا خود او میداند این فیلم چیست و چه خبطی مرتکب شده است.»
جیرانی در ادامه سخنان کثیریان باز هم تاکید کرد نمیتواند اعتراضهای منتقدان را در جلسه نقد تایید کند. مستغاثی در پاسخ گفت: «زمانی فردی انتقادی به یک مساله نه چندان مهم دارد، در این مورد میتوان از کنار گفتههای فرد گذشت، اما زمانی که حرف از مقدسات یک ملت به میان میآید چطور میتوانیم از کنار آن به سادگی بگذریم. «زمهریر» یک فیلم بد نبود بلکه فیلمی توهینآمیز به مهمترین مقدسات یک مردم بود.»
کثیریان گفت: «هر واکنشی متاثر از یک کنش است، واکنشی که منتقدان در مقابل «زمهریر» نشان دادند حاصل فیلمی بود که کارگردان ساخته بود. نمیتوان پذیرفت به دلیل انتقاد منتقدان از یک فیلم، تهیهکنندهای اینجا بنشیند و به آنان توهین کند و بگوید چرا به آنها سینما میدهید که فیلم ببینند و ساندویچ میدهید و بعد صحبتهایی از گرفتن سینما از این گروه بزند.»
او همچنین در مورد صحبت دیگر تهیهکننده در مورد اینکه منتقدان در مورد برخی فیلمها نمینویسند و یا پول میگیرند و مینویسند، گفت: «منتقدان هم برای خود استانداردی دارند و نمیتوانند در مورد همه فیلمهایی که اکران میشود بنویسند. باید به این مساله توجه کرد که معیار ارزش یک فیلم تعداد مخاطبان و فروش آن نیست که اگر چنین باشد باید «خشت و آیینه» را فیلمی بیارزش بدانیم.»
این برنامه با صحبهایی در مورد میزان تاثیرگذاری منتقدان در سینما و حمایت آنها از جریانهای خاص ادامه پیدا کرد. فریدون جیرانی با تاکید براینکه منتقدان کمتر به جریانهای فیلمسازی را در نوشتههای خود مورد توجه قرار میدهند، از مستغاثی و کثیریان خواست یکشنبه شب برای دومین بار در برنامه «دو قدم مانده به صبح» حاضر شوند و در مورد این سرفصل صحبت کنند.
نظر شما