سیاستمدار به افرادی اطلاق میشود که در داخل کشور مشغول به کار هستند و ممکن است در خصوص مسائل خارجی هم تصمیمگیری کند، اما الزاما به مثابه کسی که در خارج از مرزها منافع کشور را تامین میکنند نیستند.
سیاستمداران در داخل میتوانند انواع پستها را اختیار کنند؛ گاه وزیر هستند، گاه نماینده مجلس و گاه فردی که تصمیمگیری درباره مسائل داخلی کشور را بر عهده دارد. در واقع حیطه کاری سیاستمدار، درون مرزهای کشور است گرچه ممکن است از دیدگاه داخلی بر روی سیاست خارجی هم بحث و ارزیابی داشته باشد.
دیپلماتها کسانی هستند که با دیپلماسی یا سیاست خارجی یک کشور ارتباط دارند. آنها سیاست خارجی یک کشور را میفهمند و از لحاظ تئوری و عملی بر روی آن کار کردهاند و میتوانند منافع یک کشور را که در داخل مورد تصمیمگیری قرار گرفته است، در بیرون مرزها تامین کنند و روابط کشورها را با هم برقرار کرده و توسعه دهند.
دیپلماسی میتواند جهات مختلف داشته باشد. به عنوان مثال، اکنون دیپلماسی اقتصادی یا دیپلماسی فرهنگی مطرح است؛ اما در هر حال این جهات دیپلماسی در خارج از مرزها منافع یک کشور را تامین میکنند.
هر روز که میگذرد، وظیفه دیپلماتها و حیطه کاری دیپلماسی خطیرتر و حساستر میشود، چراکه جهان آرام آرام به سوی یک دهکده کوچک جهانی متمایل میشود و هرچه بیشتر نقش سازمانهای چند ملیتی توسعه مییابد کار یک دیپلمات نیز سختتر و پیچیدهتر میشود.
تفاوت کسی که سیاست پیشه یا سیاستمدار است با کسی که درگیر کار دیپلماسی است بسیار زیاد است، چراکه یک دیپلمات میتواند حدس بزند و پیشبینی کند که در آینده چه اتفاقاتی در خارج از مرزها رخ خواهد داد که با داخل مرزهای کشورش مرتبط است. یک سیاستمدار، طبیعتا مسائل داخلی را مورد ارزیابی قرار میدهد هرچند ممکن است بر روی مسائل خارجی هم اشراف داشته باشد اما اشراف او به اندازهی یک دیپلمات نیست. بر این اساس تفاوت عمده یک دیپلمات با یک سیاستمدار در حیطه عملکردهایشان است.
در تمام جهان دیده میشود که دولتها برخی سیاستمداران را برای کار دیپلماتیک انتخاب کرده و به ماموریتهای دیپلماتیک اعزام میکنند اما این افراد بر اساس اصول خاصی انتخاب شده و حیطه ماموریت آنها مشخص و محدود است. به عنوان مثال، در یک کشور چند نماینده مجلس در قالب دیپلمات به یک کشور اعزام میشوند اما این ماموریت وجه خاصی داشته و به دیپلماسی پوششهای کلان نمیدهند. کار آنها محدود است و کلان دیپلماسی را با اشکال مواجه نمیکند.
کسی که باید وظیفه نمایندگی یک کشور و رییس آن کشور را در خارج از مرزها بر عهده بگیرد، حتما باید فردی باشد که از فنون دیپلماتیک، نوع مذاکرات و مفاهیم مختلف دیپلماسی آگاهی داشته باشد.
با این حال، انتخاب سیاستمداران یا سیاست پیشگان به عنوان دیپلمات در حوزههای چند کشوری، منطقهای یا جهانی، به طور قطع ایجاد مشکل میکند؛ چراکه این افراد از مفاهیم دیپلماتیک که یکی از مهمترین آنها فن مذاکره است بیبهره هستند و سوابق و تجربه لازم را نیز ندارند.
کمتر در دنیا شاهدیم که افراد بی سابقه و ناآشنا با فن دیپلماسی، برای کار در حوزههای کلان دیپلماسی انتخاب شده، فعالیت کرده و به توفیق رسیده باشند.
سفیر سابق ایران در آلمان
نظر شما