سنت های اجتماعی

زانیار ابراهیمی در نشست «الهیات و جنگ»؛

تا سنت حرکت نکند، تاریخ حرکت نخواهد کرد / موج‌سواری بر خستگی و استیصال تاریخی ما را عقب‌تر می‌برد

اخبار اندیشهابراهیمی ضمن تبیین این حقیقت که در خاطره‌های تاریخی ما، سه سنت وجود دارد، از چرخه خشونتی سخن گفت که در آن، «یک عنصر از سنت با خشونت روی سایر عناصر دیگر غالب می‌شود» و تاکید کرد:‌« این روند جلو رفتن تاریخ نیست، تکرار تاریخ است. می‌بایست به‌دنبال یافتن راه یا سنتزی باشیم که در میان عناصر سنت ما، گونه‌ای توازن تاریخی ایجاد کند. لازم است این عناصر کنار هم باشند و یکدیگر را حذف نکنند. ایجاد این توازن و صبر و تأمل و یافتن راهی برای ایجاد آن کار آکادمیسین‌هاست».

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- یاسوناری کاواباتا در ستایش «کیوتو»؛ شاهکار یاسوناری کاواباتا،آئینه‌ای تمام‌نما برای اضطراب انسان معاصر در مواجهه با مدرنیته

کاواباتا: دزدیده شده ایم و یا رها شده ایم؟/ ژاپن در جست‌وجوی ریشه‌ها در عصر ویرانی سنت‌ها / وقتی «ماشین» و «مصرف» هویت‌های اصیل را بلعیدند

اخبار اندیشهکتاب این پرسش بنیادین را در برابر خواننده قرار می‌دهد که اگر حافظه یک ملت، آیین‌هایش، هنرهایش و شیوه زندگی‌اش از او گرفته شود، چه چیزی از آن ملت باقی می‌ماند؟ نویسنده، ژاپنِ پس از جنگ جهانی دوم را به تصویر می‌کشد؛ ژاپنی که توانسته بود ویرانی فیزیکی بمب‌ها را پشت سر بگذارد و آسمان‌خراش‌هایش را از نو بسازد، اما حالا با دشمنی به مراتب خطرناک‌تر روبه‌رو بود: فرهنگ مصرفی وارداتی که بی‌سروصدا روح سنت را از درون تهی می‌کرد.

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- کتاب «مُشکِله هویت ایرانیان امروز»

چگونه با فرمول «رجایی» از سنت و تجدد، ایرانی «به‌هنگام» خلق کنیم؟ / یک تمدن و چند فرهنگ

اخبار اندیشهمفروض کتاب «مشکله هویت ایرانیان امروز» این است که هویت بهنگام و برای عصر جهانی شده ایرانیان چند بعدی است و به ناچار باید با خمیرمایه‌های ایران، دین، سنت و تجدد قوام و دوام یابد.

رضا تسلیمی طهرانی و تبیین «برآمدن طبقه متوسط جدید در ایران»

چگونه پنجره‌ها و رمان‌ها از تولد یک «سوژه» جدید خبر دادند؟/ زایش بورژوازی ایرانی / تجددگرایی مهم‌ترین مولفه جهان‌بینی طبقه متوسط

اخبار اندیشهرضا تسلیمی‌طهرانی گفت: طبقه متوسط جدید به شیوه‌­های مختلف با مدرنیته مرتبط است. این طبقه حامل ارزش­‌ها و مفاهیم مدرنی مانند فردگرایی، آزادی و مصرف گرایی (فرهنگی و مادی) است. تجددگرایی یکی از مهمترین مولفه­‌های جهان‌بینی اعضای طبقه متوسط جدید در عصر پهلوی اول است که در معماری، ادبیات و سبک زندگی اعضای این طبقه متجلی شده است.

اعلام آدرس اجتماع امشب مردم بندرعباس

هرمزگانمردم بندرعباس، امشب از چهارراه بصیرت (گفتگوی تمدن ها) تا مسجد مولود کعبه اجتماع و راهپیمایی برگزار خواهند کرد.

رسم «ختم خضر نبی» چیست؟

اخبار دینماه رمضان در ایران با لایه‌ای از باورها و آیین‌های محلی درهم‌تنیده است که در هر منطقه رنگ و معنای خاص خود را دارد. بسیاری از این رسم‌ها، در ظاهر ساده‌اند اما در باطن، حامل امید، نذر و نوعی گفت‌وگوی درونی با امر قدسی هستند؛ آیین‌هایی که نسل به نسل منتقل شده و هنوز در برخی شهرها و روستاها اجرا می‌شوند.

رنگ و بوی رمضان؛ سفر به کوچه‌های شهرهای ایران

اخبار دینبا فرا رسیدن ماه رمضان، کوچه‌های شهرهای ایران رنگ و بوی دیگری می‌گیرند. در جنوب، بوی عود و خرما از سفره‌های افطار بلند می‌شود، در شرق، نغمه‌های «رحمه‌زونیکه» در شب‌های ماه می‌پیچد و در غرب، زنان بختیاری با سینی‌های حنا به استقبال شب‌های قدر می‌روند. اینجا ایران است، جایی که هر شهر، روایت خود را از مهمانی خدا دارد.

آداب خاطره انگیز مازندرانی‌ها در ماه رمضان

اخبار دینروزه‌داری در برگ برگ تاریخ مازندران با رسوم متفاوت و شیرینی همراه بود؛ رسومی که هرچند پاره ای از آنها به صورت جسته گریخته اجرا می شود، اما برخی از آنها آنچنان در گذر زمانه رنگ باخته و به فراموشی سپرده شده‌اند که به جز سالخوردگان و پژوهشگران فرهنگ از آن چیزی نمی‌دانند.

جواد نوری زاده «چالش قانون و شریعت» را بررسی کرد

منازعه یا همراهی فقها با حکومت قانون از قاجار تا کنون / دوگانه هایی چون مشروعیت و مقبولیت عامل ناکارآمدی کشور/ تکانه‌های تجدد در سنت

اخبار اندیشهبه گفته نوری‌زاده: مدرنیته تکانه‌های شدیدی در اندیشه ایرانیان ایجاد کرد. آن‌ها در پاسخ به سوال «چرا عقب مانده‌ایم؟» به جواب‌های مختلف و گاه متناقضی رسیده و نسخه‌های متعددی نیز در دستور کار قرار دادند. این نسخه‌ها در طول ۱۵۰ سال گذشته ثابت کرده‌اند که هم‌چنان باگ دارند. و هم‌چنان باید درباره اصول و مبانی حکمرانی باید کار فکری و نظری عمیق انجام داد.

وقتی شام خانوادگی تبدیل به خاطره می‌شود

اخبار دینزمانی نه چندان دور،شام خانوادگی لحظه‌ای مقدس بود،همه با هم می‌نشستند، روزشان را تعریف می‌کردند،گاهی می‌خندیدند و گاهی مشورت می‌کردند.امروز اما زندگی پرسرعت و پرمشغله، این سنت را تحت فشار گذاشته‌ است.والدینی که دیر به خانه می‌رسند،بچه‌هایی با کلاس‌ها و تمرین‌ های زیاد و گوشی‌هایی که دائم صدا می‌دهند، همگی باعث شده‌اند که شام خانوادگی کم‌رنگ شود.

آیین‌های ایرانی حاجت‌خواهی در ۱۳ رجب؛ از آش مخصوص تا آردِ قرضی همسایه!

اخبار دین۱۳ رجب در ایران تنها روز ولادت امام علی (ع) نیست؛ این روز با آیین‌های محلی خاص، نذری‌های شیرین و سفره‌های برکت‌بخش «سفره علی»، رسم‌های حاجت‌خواهی و حتی روز پدر گره خورده است. از آش کشک و حلیم صبحگاهی تا پخش آرد مقدس میان همسایه‌ها، مردم در نقاط مختلف کشور با شادمانی، مدیحه‌خوانی و مولودی‌خوانی این روز را جشن می‌گیرند و برکت آن را به زندگی خود و اطرافیان می‌برند.

عقد آریایی؛ رویکردی نوین یا تهدیدی برای سنت‌های دینی؟

اخبار دینعقد آریایی به تنهایی موجب زوجیت شرعی نمی‌شود و اجرای صیغه عربی (یا ترجمه دقیق آن) برای صحت ازدواج ضروری است و اگر این رسم با هدف تضعیف فرهنگ اسلامی نباشد، به خودی خود حرام نیست، اما نباید جایگزین عقد اسلامی شود.

شب یلدا؛ فرصتی برای شادی مردم در روزگار سخت

اخبار دینبا رسیدن شب یلدا، مردم ایران به رغم فشارهای اقتصادی و روزمرگی‌های زندگی، فرصتی برای شادی و کنار هم بودن پیدا می‌کنند. آیین‌های سنتی مانند خوردن انار و هندوانه، دورهمی خانوادگی و قصه‌گویی، نه تنها خاطرات گذشته را زنده می‌کنند بلکه نقش مهمی در بازسازی انرژی روانی و تقویت هویت ملی ایفا می‌کنند.

ارتباط فامیلی جایگزین تراپی و درمان مشکلات روانی

اخبار دینفرزندان با تعامل مستمر با اقوام، مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی خود را تقویت می‌کنند. این تعاملات به آن‌ها یاد می‌دهد که چگونه در موقعیت‌های مختلف رفتار کنند و چگونه با تنوع شخصیت‌ها و دیدگاه‌ها تعامل داشته باشند.

رونمایی از کتاب «خودیاری، خوش‌دلی و رضایت برای خاورمیانه‌ای‌ها»

کشکول خودیاری در جابلقا / پرهیز از چپ‌اندیشی! آیا «چپ‌اندیشی» سمی مهلک برای زیست خاورمیانه‌ای است؟

اخبار اندیشه«راهنمای رستگاری در جابلقا» اثری است در حوزه‌ خودیاری که با هدف ارائه‌ راهکارها و تأملاتی برای زیستن در بستر جغرافیایی خاورمیانه نوشته شده است. نویسنده در این اثر با نگاهی درون‌زا و تجربه‌ زیسته، به پرسش‌هایی درباره‌ی امکان خوشبختی، رضایت و معنا در شرایط خاص این منطقه می‌پردازد؛ شرایطی که به‌واسطه‌ بحران‌های تاریخی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، زیستن را به تجربه‌ای متفاوت و پرچالش بدل کرده است.

نه زندان گذشته، نه انکار اکنون؛ بازخوانی سنت در پرتو عقل مدرن / سنت و مدرنیته: از جدالِ انجماد و گسست تا گفت‌وگوی شکوفایی

اخبار اندیشهسنت و مدرنیته دو مرحله از یک صیرورت انسانی‌اند. «گذشته» منبع الهام و تجربه است، اما نه معیار حقیقت. «مدرنیته»  نیز  ادامه تکامل  همان سنت است، نه  دشمن آن. جامعه امروز برای ساخت آینده، باید از گذشته بیاموزد، اما در آن توقف نکند. بازگشت به گذشته تنها زمانی سودمند است که راهی باشد برای درک عمیق‌تر انسان و تحقق عقلانیت و عدالت، نه برای اسارت در سایه تاریخ. در این معنا، سنت نه بتِ پرستیدنی است و نه دشمنی ضرورتا شکستنی؛ بلکه گفت‌وگویی است دائمی میان آنچه بوده‌ایم  و آنچه  می‌خواهیم  بشویم.

سیدجلال محمودی کتاب «سنت علیه تجدد» را بررسی کرد

فقدان گفت‌وگو نهادمند میان ایران، ترکیه و مصر در حوزه سنت و مدرنیته / کشاکش گفتمانی سنت و تجدد عثمانی و مصر

اخبار اندیشهسید جلال محمودی:‌ هدف اصلی کتاب، بررسی تقابل سنت و تجدد در دو تجربه مهم و تأثیرگذار یعنی مصر و عثمانی است؛ دو کشوری که الگوی بسیاری از جوامع اسلامی در مواجهه با مدرنیته بوده‌اند. این تقابل نه‌تنها تاریخی است، بلکه همچنان در لایه‌های فکری، سیاسی و اجتماعی جهان اسلام امروز حضور دارد.

 پنل «فهم برساخت‌های اجتماعی» در همایش کنکاش‌های مفهومی و نظری

چرا از حرکت ترامپ در ایران درک درستی وجود ندارد؟ / چالش بقا در عصر انقلاب صنعتی ششم/ ایران در کشاکش سنت و مدرنیته

اخبار اندیشهدومین روز از ششمین همایش «کنکاش‌های مفهومی و نظری» در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران با پنلی تخصصی درباره «فهم برساخت‌های اجتماعی در فرایند خلاق مفهوم‌پردازی‌های جامعه‌شناختی در ایران» پیگیری شد. این پنل میزبان استادانی چون ابوالفضل دلاوری، علی جنادله، سید جواد میری و اسدالله حیدری بود و تمرکز اصلی آن بر کالبدشکافی سنت‌های فکری غالب در تحلیل‌های جامعه‌شناسی ایران قرار داشت.

لطفا علم و هنر را برای ما باقی بگذارید!

فروتن، پیامچند روزی است که برپایی یک دکور سنتی در مقابل برج آزادی، واکنش‌های منفی متعددی را برانگیخته و عده‌ای به بهانه تجاوز به حریم آثار تاریخی به نقد این رویداد پرداخته‌اند.

«چشم‌اندازهایی جدید از هانری کربن» در روایت احمد بستانی

طباطبایی، فردید، آل‌احمد و شایگان از کربن متأثر بودند/ برداشت فوکو از ایران متأثر از اندیشه‌های کربن بود/ کربن همچنان زنده است

اخبار اندیشهاهمیت کتاب «چشم‌اندازهایی جدید از هانری کربن» این است که  اولاً این نخستین متنی است که معرفی قابل توجهی از اندیشه و میراث کربن به زبان انگلیسی به‌دست داده است، دوم آنکه نویسندگان اثر جایگاه او را از دیگر وجوه و جنبه‌ها به‌مثابه متخصص باطنی‌گرای، فیلسوف، دین‌شناس، اندیشمند نوافلاطونی یا نظریه‌پرداز حوزه هنر، خارج از حوزه مطالعات اسلام‌شناسی در زمینه‌ای گسترده‌تر مورد توجه قرار داده‌اند.