سیاره
-
جهان قابل مشاهده ما چقدر بزرگ است
فقط ۹ هزار ستاره را میتوان با چشم غیرمسلح در آسمان دید
نجومآسمان شب با تمام ستارههایی که میتوانیم ببینیم، تنها گوشهای بسیار کوچک از کیهان را به نمایش میگذارد. برآوردهای نجومی نشان میدهد در جهان قابل مشاهده ممکن است بین ۱۰ به توان ۲۲ تا ۱۰ به توان ۲۴ ستاره وجود داشته باشد؛ عددی که از شمار دانههای شن در تمام سواحل و بیابانهای زمین هم فراتر میرود.
-
شهابسنگ مرموز ۱۹۹۸ KY۲۶ در فضا شتاب گرفت/ دانشمندان به دنبال توضیحی برای این پدیده
نجومیک جرم فضایی کوچک به نام ۱۹۹۸ KY۲۶ برخلاف انتظار دانشمندان در حال شتاب گرفتن است و توضیحات قبلی درباره رفتار غیرعادی آن با تردیدهای جدی روبهرو شده است. پژوهشهای جدید نشان میدهد این جرم فضایی احتمالاً دمای بالاتری از آن دارد که بتواند یخ مورد نیاز برای حرکت شبیه دنبالهدارها را در خود حفظ کند.
-
فکتچک | رصد ستاره سبز در آسمان؛ کشف علمی واقعی است اما ادعای مشاهده مستقیم آن در آسمان پشتوانه علمی ندارد
نجومتصاویر و مطالبی درباره شناسایی یک «ستاره سبز» در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشود؛ موضوعی که در نگاه اول ممکن است این تصور را ایجاد کند که ستارهای با رنگ سبز در آسمان رصد شده است. بررسی منابع علمی نشان میدهد اصل این خبر واقعی است، اما توضیح آن به یک نکته مهم نیاز دارد: ستاره مورد بحث یک کوتوله سفید کمنور است و رنگ سبز آن از روی طیف نور و مدلهای علمی محاسبه شده، نه از طریق مشاهده مستقیم یک ستاره سبز با چشم غیرمسلح.
-
ثبت عبور یکی از قمرهای مشتری از مقابل قمر دیگر در ویدیوی ناسا
نجومناسا در صفحه «عکس روز نجوم» خود در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۶ آبان ۱۴۰۵)، ویدیویی از عبور گانیمد از مقابل آیو، دو قمر مشتری، منتشر کرده است؛ پدیدهای نجومی که طی آن یکی از اجرام آسمانی برای مدتی جرم دیگر را از دید پنهان میکند.
-
سیاه چاله ها می توانند سیاره داشته باشند
نجومشبیه سازی های جدید دو اخترفیزیکدان نشان می دهد که سیاه چاله های ابرپرجرم می توانند میزبان سیاراتی باشند که در مناطق غبارآلود بیرونی اطراف آنها و با مکانیزمی مشابه شکل گیری سیارات حول ستارگان پدید می آیند؛ یافته ای که می تواند درک ما از شکل گیری سیارات را دگرگون کند.
-
شناسایی چهار سیارک توسط اعضای کانون قزوین
قزوینتیم نجومی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان قزوین با تحلیل دادههای رصدخانه «پناستارز»، چهار سیارک را شناسایی و ثبت کرد. این سیارکها به یاد ۱۶۸کودک شهید میناب نامگذاری شدند.
-
سیاره نپتون چگونه کشف شد؛ یکم مهر ۱۲۲۵
تاریخ جهان۱۷۹ سال پیش در چنین روزی، یوهان گوتفرید گاله در رصدخانه برلین سیاره نپتون را بر اساس محاسبات اوربن لو وریه کشف کرد؛ History.com جزئیات این کشف، نامگذاری و بازدید وویجر ۲ از این غول آبی را روایت میکند.
-
برای اولین بار سیگنال رادیویی یک سیاره فراخورشیدی شناسایی شد
نجومستارهشناسان برای نخستین بار سینگال رادیویی یک سیاره فرازمینی را شناسایی کردند که حدود ۶۳ سال نوری از زمین فاصله دارد.
-
راز سیارک قاتل دایناسورها بعد از ۶۶ میلیون سال فاش شد
نجومپژوهشگران با بررسی دقیق آثار بهجامانده از برخورد سیارک چیکشلوب، که حدود ۶۶ میلیون سال پیش به زمین برخورد کرد، به این نتیجه رسیدهاند که این جرم آسمانی احتمالاً از نوعی بسیار نادر از شهابسنگها بوده است؛ کشفی که میتواند درک دانشمندان از علت انقراض دایناسورها را دقیقتر کند.
-
ردپای یک برخورد نادر روی ماه پیدا شد / دانشمندان منشأ دهانه عظیم «مکگچین» را بررسی میکنند
نجومبزرگترین دهانه تازهشکلگرفته روی ماه شناسایی شد؛ دهانهای به عرض حدود ۲۲۲ متر که بر اثر برخورد یک جرم فضایی بزرگ در سال ۲۰۲۴ ایجاد شده است. این دهانه که «مکگچین» نام دارد، با بررسی تصاویر مدارگرد شناسایی ماه ناسا کشف شده و میتواند اطلاعات کمسابقهای درباره نحوه شکلگیری دهانههای بزرگ و پیامدهای برخورد اجرام فضایی با سطح ماه در اختیار دانشمندان قرار دهد.
-
کشف جوانترین سیاره در جهانی که هنوز در حال شکلگیری است
نجوماخترشناسان جوانترین سیاره شناختهشده تاکنون را شناسایی کردهاند که کمتر از یک میلیون سال سن دارد و هنوز در میان دیسکی از گاز و غبار در حال رشد است. این کشف نهتنها تصویری کمسابقه از مراحل ابتدایی تولد یک سیاره ارائه میدهد، بلکه نشان میدهد مدلهای فعلی دانشمندان برای توضیح شکلگیری سیارات غولپیکر هنوز با پرسشهای مهمی روبهرو هستند.
-
دانشمندان یخی ساختند که در دمای ۲۳۵۷ درجه سانتیگراد هم وجود دارد
فناوریدانشمندان موفق شدهاند شکل جدیدی از یخ را در شرایطی فوقالعاده شدید مشاهده کنند؛ مادهای که در فشار بیش از ۲ میلیون برابر فشار جو زمین و دمای بیش از ۲ هزار درجه سانتیگراد تشکیل شده و میتواند به شناخت بهتر ساختار درونی سیاراتی مانند اورانوس و نپتون کمک کند.
-
هشدار برای منظومه شمسی/ سیاره کوتوله منظومه ما در حال یخ زدن است!
نجومفشار جوی پلوتو پس از سالها ثبات ۱۶ درصد کاهش یافته است و نیتروژن در حال یخزدن روی سطح این سیاره کوتوله است.
-
کشف جو برای یک سیاره سنگی قابل سکونت!/ گامی مهم در جستوجوی حیات فرازمینی
نجومستارهشناسان برای نخستین بار شواهدی از وجود جو در اطراف یک سیاره سنگی مشاهده کردند، آنها با رصد نشت گاز هلیوم از سیاره LHS 1140 b دریافتند که این جهان فراخورشیدی احتمالا از جوی پایدار برخوردار است؛ کشفی که میتواند این سیاره را به یکی از امیدوارکنندهترین گزینهها برای جستوجوی حیات در خارج از منظومه شمسی تبدیل کند.
-
سیارهای صورتی با ابرهای نمکی
نجومدانشمندان دانشگاه نورثوسترن با استفاده از ابزارهای فروسرخ تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST)، موفق به حل معمای ۱۳ ساله «سیاره صورتی» (GJ۵۰۴b) شدند.
-
نخستین عکس ثبتشده از سطح مریخ
نجوماین هفته، پنجاهمین سالگرد فرود موفقیتآمیز فضاپیمای «وایکینگ ۱» سازمان ناسا روی مریخ است. رویدادی که عصر جدیدی را در اکتشافات فضایی آغاز کرد.
-
ابعاد شگفتانگیز کیهان
چند ستاره در جهان وجود دارد؟ / شمارش معکوس برای رسیدن به بینهایت
نجومتعداد ستارههای جهان، از تعداد کل دانههای شن در تمام سواحل و صحراهای کره زمین بیشتر است. این اعداد دیگر کمیت نیستند و مفاهیمی هستند که درک ما از واقعیت را به چالش میکشند.
-
سیارهای شبیه زمین پیدا شد / یک کشف بزرگ در همین نزدیکی
نجومهر سال دهها سیاره فراخورشیدی جدید کشف میشوند، اما تنها تعداد اندکی از آنها به اندازه کافی به زمین نزدیک هستند که بتوان در آینده جزئیات آنها را بررسی کرد.
-
بزرگتر از مشتری، سبکتر از پشمک / کشف دو غول عجیب در اعماق فضا
نجومپژوهشگران دو سیاره غولپیکر را شناسایی کردهاند که از نظر اندازه با مشتری رقابت میکنند، اما چگالی آنها آنقدر پایین است که در مقایسههای رسانهای به «پشمک» یا حتی «کف ریشتراشی» تشبیه شدهاند.
-
سیارهای صورتی که ابرهایی از جنس نمک دارد
نجومدانشمندان دانشگاه نورثوسترن با استفاده از ابزارهای فروسرخ تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST)، موفق به حل معمای ۱۳ ساله «سیاره صورتی» (GJ۵۰۴b) شدند. شبیهسازیهای اخترفیزیکی جدید نشان میدهند که اتمسفر غریب و گلگون این همدم سیارهای غولپیکر، با ابرهایی متراکم از جنس ذرات نمک تبخیرشده احاطه شده است. این کشف بیسابقه که برای نخستینبار فرضیه ۱۵ ساله وجود ابرهای نمکی در اجرام آسمانیِ بهشدت سرد را اثبات میکند، دریچهای نو به سوی درک اقلیمهای بیگانه و متالیسیته اتمسفر سیارات دوردست گشوده است.
-
کشف بزرگ دانشمندان: بادهای ۲۰ هزار ساله سیاهچاله مرکزی راه شیری رصد شد
نجوممحققان با ثبت واضحترین تصویر از مرکز کهکشان راه شیری، بادهای ۲۰ هزار ساله سیاهچاله Sagittarius A را کشف کردند.
-
جهنم فیروزهای در نزدیکی زمین
سیارهای که در آن باران شیشه مذاب میبارد
نجومدر فاصله ۶۳ سال نوری از زمین، سیارهای وجود دارد که از اعماق فضا به همان رنگ آبی عمیق و آشنای زمین دیده میشود. اما این شباهت ظاهری، بزرگترین فریب کیهانی است؛ در این سیاره بارانی از جنس شیشه مذاب میبارد، بادهایی با سرعت ۷,۰۰۰ کیلومتر بر ساعت میوزند و دمای روز در آن به بیش از ۱,۰۰۰ درجه سانتیگراد میرسد.
-
«جیمز وب» در ۱۰ دقیقه راز بزرگ نپتون را فاش کرد
نجومپیکربندی قمرها در اطراف سیاره نپتون نشان میدهد که آنها ظاهراً فاجعهای بزرگ را در چهار میلیارد سال پیش پشت سر گذاشتهاند.
-
زحل «آواز ارواح» را میخواند / صداهای ترسناکی که از فضا به گوش میرسد
نجومدر فضا صدایی وجود ندارد. محیط میانسیارهای برای انتقال امواج صوتی بسیار خالی است؛ اما فضاپیماهای ناسا ارتعاشات الکترومغناطیسی سیارات را ضبط میکنند و دانشمندان آنها را به صداهایی تبدیل میکنند که گوش انسان میتواند بشنود.
-
اخترشناسان در یک دنیای کوچک فرانپتونی جو غیرممکن یافتند
نجومدر دورترین بخشهای منظومه شمسی، اخترشناسان با جرمی بسیار کوچک روبهرو شدهاند که برخلاف انتظار، دارای جو است.
-
اینجا، خطرناکترین جای منظومه شمسی است
نجوماگر قرار بود خطرناک ترین مکان در منظومه شمسی را نام ببرید، احتمالا با گزینه های بدیهی مانند خورشید شروع می کردید. اما پاسخ آن چیزی که فکرش را می کنید؛ نیست.
-
درخواست کودک ۱۰ ساله واکنش مدیر ناسا را برانگیخت
نجومجرد آیزاکمن به نامه دختری ۱۰ ساله که خواستار بازگشت پلوتو به جمع سیارات است، صمیمانه پاسخ داد. آیا نهمین سیاره سابق دوباره به منظومه شمسی بازمیگردد؟
-
کشف غاری عظیم روی سیاره زهره
نجومدانشمندان با بررسی دادههای راداری قدیمی ناسا، نشانههای یک تونل گدازهای عظیم را در زیر سطح زهره کشف کردهاند.
-
رژه باشکوه در آسمان شب؛ همراستایی شش سیاره را در اسفندماه رصد کنید
نجومدر ۲۸ فوریه (۹ اسفندماه) شش سیاره منظومه شمسی در آسمان همراستا میشوند. در این مطلب راهنمای رصد آنها را میخوانید.
-
سیاره سرخ زمانی سرزمین بارانهای سیلآسا بود
نجومیافتههای جدید از سیاره سرخ، فرضیات قبلی دانشمندان مبنی بر «سرد و یخی» بودن مریخ باستانی را به چالش کشید. پژوهشهای تازه نشان میدهند که مریخ در میلیاردها سال پیش، نه یک بیابان منجمد، بلکه سیارهای گرم با بارشهای شدید و پایدار باران بوده است.