محمد مصدق
-
شاپور بختیار و داریوش فروهر در مراسم هفتم دکتر مصدق؛ سال ۴۵ / عکس
تاریخ ایراندو تصویر کمتر دیده شده از شاپور بختیار و داریوش فروهر را در مراسم هفتم درگذشت دکتر محمد مصدق در احمدآباد ساوجبلاغ در سال ۱۳۴۵ مشاهده میکنید.
-
محمد مصدق در زمان تحصیل در نوشاتل سوئیس؛ سال ۱۲۸۹
تاریخ ایراناز چپ به راست: عباس نیکبخت، ضیاءاشرف مصدق، ابوالحسن دیبا، محمد مصدق، عزتالله بیات، احمد مصدق.
-
آیتالله طالقانی در حال سخنرانی در کنار مزار دکتر مصدق؛ اسفند ۵۷/ عکس
تاریخ ایرانتصویری کمتر دیده شده از آیتالله سیدمحمود طالقانی را در حاشیه سخنرانی بر مزار دکتر محمد مصدق در قریه احمدآباد ساوجبلاغ و در ۱۴ اسفند ۵۷ مشاهده میکنید.
-
«داریوش فروهر» در کنار اعضای هیأت امنای آرامگاه دکتر مصدق؛ دهه ۷۰/ عکس
تاریخ ایرانتصویری قدیمی از داریوش فروهر را در کنار اعضای هیأت امنای آرامگاه دکتر محمد مصدق و در دهه ۷۰ مشاهده میکنید.
-
استاد برجسته تاریخ: تصمیمگیرندگان آمریکایی عمدتاً تحت تاثیر القائات مقامات اسرائیلی قرار دارند
تجربه دوران مصدق و جنگ عراق به کمک ایران میآید؟ / آبراهامیان: هدف اسرائیل نه دموکراسی، بلکه فروپاشی ساختار ایران است /آمریکاییها ایران را نمیشناسند
آمریکایرواند آبراهامیان، تاریخنگار برجسته و استاد دانشگاه شهری نیویورک، در مصاحبهای جامع با نشریه «نیو لفت ریویو» به تشریح ابعاد داخلی، منطقهای و بینالمللی تحولات ایران پرداخته است. به باور وی، برخلاف تصورات واشنگتن و تلآویو، حاکمیت ایران از نهادهای ساختارمند و مستحکمی برخوردار است که مانع از فروپاشی یا تغییر رژیم از طریق فشارهای نظامی و تحریمهای اقتصادی میشود.
-
به مناسبت شصتوسومین سالمرگ
کارنامه پرمناقشه فضلالله زاهدی؛ از وزارت کشور مصدق تا تبعیدگاه ژنو
تاریخ ایرانفضلالله زاهدی، افسر قزاقی که پلههای ترقی را تا عالیترین مقام نظامی و نخستوزیری پیمود، سرانجام به یکی از چهرههای بحثبرانگیز تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. نام او با کودتای ۲۸ مرداد، قرارداد کنسرسیوم نفت و تبعیدی گره خورد که پایان عمرش را دور از وطن رقم زد.
-
«آنقدر حمایت که ما از آن جنبش ملی نمودیم فراموششدنی نیست»
پیام شاه به مردم ایران سه روز پس از کودتای ۲۸ مرداد
تاریخ ایرانعمیقترین تاثر و درد خود را به روان پاک مردم رشید تهران و افراد و درجهداران و افسرانی که در قیام آزادیبخش ۲۸ مرداد ثابت کرد این ملت فناناپذیر است و هیچ نیروی اهریمنی قادر به گزند بر آن نیست شرکت کردهاند اهدا نموده و این رشد ملی را به بازماندگان آنها در عین تسلیت تبریک میگویم.
-
روایتی از فردای کودتا
چه کسی محل اختفای دکتر مصدق را لو داد؟
تاریخ ایراناز لحظه قدم زدن مصدق در حیاط خانه مهندس معظمی تا دیدار او با فضلالله زاهدی در باشگاه افسران، گزارش کیهان تصویری سه روز پس از کودتا تصویری زنده از آخرین ساعات آزادی رهبر نهضت ملی نفت ارائه میدهد.
-
چرچیل و مصدق؛ دو نخستوزیر، دو پادشاه جوان و دو رویکرد متفاوت به سلطنت
حاج محمود عطار، پیماندر تاریخ سیاسی، گاهی مقایسه دو شخصیت در دو کشور متفاوت، بیش از مطالعه جداگانه آنان میتواند ماهیت یک نظام سیاسی را آشکار کند. یکی از این مقایسههای قابل تأمل، مقایسه وینستون چرچیل و محمد مصدق در دورهای است که بخشی از نخستوزیری آنان بر یکدیگر منطبق بود؛ دورهای که در بریتانیا الیزابت دوم و در ایران محمدرضا شاه پهلوی بر تخت سلطنت بودند.
-
به زودی منتشر می شود
بازخوانی جنبش ملی به رهبری محمد مصدق در نشریه «چشم انداز ایران»
اخبار اندیشهچشم انداز ایران با تیتر «نفت ما» ویژه نامه ای برای بازخوانی جنبش ملی به رهبری دکتر محمد مصدق و کودتای ۱۳۳۲ به زودی منتشر می شود.
-
نگاهی به نمایشنامهی جدید هنگامه ناهید، به بهانه سالگرد کودتای ۲۸ مرداد
روایت به حاشیه راندن زنی که فقط دختر مصدق نیست!
کتابدر حافظهی رسمی تاریخ معاصر ایران، نام محمد مصدق چنان با ملیشدن صنعت نفت، کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و آرمان استقلال سیاسی گره خورده که آدمهای پیرامون او بهویژه زنان خانوادهاش در سایهی این نام بزرگ محو شدهاند. «رنجنومهی دختیران»، نمایشنامهی تازهی هنگامه ناهید که اخیرد از نشر شورآفرین روانهی بازار کتاب شده، دقیقاً از همین نقطهی کور آغاز میکند، از زنی که در روایت رسمی تاریخ تقریباً هیچ سهمی از صدا ندارد، اما زندگیاش زیر آوار یکی از مهمترین رخدادهای سیاسی ایران فرومیریزد.
-
ببینید | سکانسی از دادگاه مصدق پس از کودتای 28 مرداد 1332
فیلمکودتای 28 مرداد 1332 یکی از مهمترین وقایع تاریخی سیصد سال اخیر ایران محسوب میشود؛ جایی که مسئله استقلال ایران بار دیگر در میان روشنفکران و میهن دوستان مطرح شد. در سکانسی از فیلم معمای شاه استقلال ایران به خوبی به تصویر کشیده شده است، جایی که محمد مصدق، نخست وزیر وقت ایران که بر اثر کودتای آمریکایی سرنگون شده بود، در دادگاهی غیرقانونی به حبس و تبعید محکوم شد. منبع: خبرگزاری دانشجو
-
تحلیل جامعهشناختی و شناختی نحوه تبدیل رویدادهای تاریخی به حافظه جمعی
راز بقای ۲۸ مرداد/ چگونه کودتا از واقعیت به ناخودآگاه جمعی ایرانیان کوچ کرد؟/ وقتی تاریخ به سلاح تبدیل میشود
اخبار اندیشهنه فراموشی، نه اسطورهسازی، نه حذف؛ بلکه یادگیری اجتماعی از گذشته. ۲۸ مرداد امسال را میتوان دوباره در تقویم دید و از کنار آن گذشت. میتوان درباره مصدق و کودتا سخن گفت، از سینما رکس یاد کرد، چند تصویر قدیمی منتشر کرد و تمام. اما میتوان یک سؤال مهمتر نیز پرسید: چرا بعضی روزها، حتی پس از گذشت دههها، هنوز در ذهن یک ملت زندهاند؟ پاسخ شاید این باشد که آن روزها فقط در گذشته رخ ندادهاند. آنها هر بار که روایت میشوند، در ذهن نسل تازهای دوباره رخ میدهند. و این یعنی تاریخ فقط چیزی نیست که پشت سر ما اتفاق افتاده است. تاریخ، بخشی از چیزی است که امروز با آن فکر میکنیم.
-
بازخوانی نقش یکی از چهرههای جنجالی خیابانی در وقایع ۲۸ مرداد ۱۳۳۲
شعبون بیمخ در روز کودتا کجا بود؟
تاریخ ایراناصلاً و ابداً این چیزها نبود. ما طرفدار آیتالله کاشانی بودیم و مصدق. اون موقع اصلاً این بساط تو تهران بود که عدهای طرفدار مصدق و کاشانی بودن و عدهای مخالفشون و همش سر انتخابات و اینا دعوا مرافعه و بگیری و ببندی و اینا بود...
-
عکسهای کمتر دیده شده از تهران در روز کودتا؛ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲
تاریخ ایراناین عکسها روز پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۳۲ در روزنامه کیهان به چاپ رسیده است.
-
اقتصاد بدون نفت مصدق، بیش از یک شعار نبود
تاریخ ایرانهرگاه طرفداران مصدق تظاهراتی برگزار میکردند، او متهم میشد که از «خیابان علیه مخالفان» بهرهبرداری میکند. مصدق در برابر این اتهام به مکانیزمهای قانونی متوسل شد، زیرا اعتقاد داشت قانون اساسی مشروطه برآمده از اراده جمعی مردم است و قابلیت اصلاح دارد.
-
به مناسبت هفتادوسومین سالروز کودتای ۲۸ مرداد
مصاحبه شاه در روز کودتا/ «۹۹ درصد مردم ایران پشتیبان من هستند»
تاریخ ایرانلندن – اسوشیتدپرس «آرتور – کاشان» مفسر خبرگزاری اسوشیتدپرس در لندن میگوید سقوط دکتر مصدق که مدت ۲۸ ماه بر ایران حکومت میکرد ممکن است راه را برای حل مسئله نفت باز کند.
-
کودتای ۲۸ مرداد چگونه به ادبیات و سینمای ایران راه پیدا کرد؟
از «راپورتهای شبانه دکتر مصدق» تا «تابستان همان سال»؛ هنر چگونه کودتا ۲۸ مرداد را روایت کرد؟
سینماکودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ فقط دولت مصدق را سرنگون نکرد؛ زخمی عمیق بر ذهن و زبان روشنفکری ایران گذاشت. از شعرهای نمادین اخوان ثالث و شاملو تا داستانهای ساعدی و گلستان و از نمایشنامهها و رمانهای گرافیکی تا فیلمها و سریالهایی که سالها بعد به سراغ آن روز تاریخی رفتند، سایه کودتا همچنان در فرهنگ و هنر ایران دیده میشود.
-
آیا فرمانِ عزلِ مصدق قانونی بود؟
تاریخ ایرانآیا محمدرضا شاه پهلوی در چارچوب قانون اساسی مشروطه حق عزل محمد مصدق را داشت، یا فرمان او اقدامی برخلاف جایگاه تشریفاتی سلطنت بود؟ بررسی اصول قانون اساسی، عملکرد دولت مصدق و تجربه مشروطه ایران، پرسش پیچیدهای را پیش میکشد که پاسخ آن تنها با دوگانه «کودتا» یا «دولت قانونی» روشن نمیشود.
-
به مناسبت هفتادوسومین سالروز
۳۵ سند آمریکایی و بریتانیایی که رازهای کودتای ۲۸ مرداد را فاش میکنند
تاریخ ایرانبه مناسبت هفتادوسوین سالگرد کودتا، گزارش مفصل این اسناد و توضیحات درباره آنها را که به مناسبت شصتومین سالروز کودتای ۲۸ مرداد در سال ۱۳۹۲ توسط آرشیو امنیت ملی آمریکا منتشر شد مرور میکنیم.
-
غریبآبادی:
این تاریخ را نه میشود تطهیر کرد، نه فراموش...
دیپلماسیکاظم غریبآبادی، معاون حقوقی وزارت امور خارجه ایران، با اشاره به سالروز کودتای ۲۸ مرداد، این رویداد را نمونهای از مداخله مستقیم آمریکا و انگلیس در اراده ملت ایران و حق تعیین سرنوشت آن دانست.
-
اصلاحات ماندگار دکتر مصدق در صنعت بیمه ایران
تاریخ ایرانپیش از ۱۳۳۰بیمهها تماماً داوطلبانه و اختیاری بودند. قربانیان تصادفات رانندگی و حوادث وسایل نقلیه هیچگونه پشتوانه قانونی و مالی برای جبران خسارات جانی و مالی نداشتند.
-
واکنش خبرگزاریهای خارجی به کودتای ۲۵ مرداد
رویتر: مصدق دیکتاتور ایران شده/ رادیو لندن: شاه گفته موضوع کودتا درست نیست، از مقام خود نیز استعفا نداده
تاریخ ایرانآسوشیتدپرس: خبر واصله از بغداد حاکی است که سفیرکبیر ایران در عراق از پذیرفتن تقاضای شاه دایر به ملاقات وی پس از پناهنده شدن شاه و همسرش به عراق خودداری کرده است.
-
تأملاتی بر کتاب «استراتژی کلان ایران» نوشته ولی نصر در نشست عصر بخارا
آمریکا و اسراییل نتوانستند مقاومت ایران را شکست بدهند/ نصر استراتژی پنجدههای ایران را «جنگ برای استقلال» میداند
اخبار اندیشهولی نصر گفت: رهبران انقلاب اسلامی بر این باور بودند که ایران در دوران پهلوی، بهویژه پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، در واقع به یک مستعمره تبدیل شده بود. البته من با این نظریه (که ایران صرفاً یک مستعمره بود) موافق نیستم و معتقدم آن کودتا بسیار سادهانگارانه به عنوان نبردی میان «خوب و بد»، «قدرتهای خارجی در برابر ملیگرایی ایران» یا «دیکتاتوری در برابر دموکراسی» تحلیل شده است.
-
گزارشی از کفِ خیابانهای تهران، دو روز پیش از کودتای ۲۸ مرداد
تاریخ ایراناز ساعت ۸ صبح امروز [دوشنبه ۲۶ مرداد ۱۳۳۲] مثل روز گذشته [یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۳۲] دستجات مختلف در خیابانهای لالهزار، استانبول، فردوسی و نادری در حرکت بودند.
-
«توجه کنید، توجه کنید»
جزئیات کودتای ۲۵ مرداد به روایت اعلامیه دولت مصدق
تاریخ ایراندر ساعت ۱ بعد از نصف شب [بامداد یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۳۲] نیز سرهنگ نصیری رئیس گارد شاهنشاهی با ۴ کامیون نظامی مسلح و ۲ جیپ ارتش و یک زرهپوش به منزل آقای نخستوزیر آمده به عنوان آنکه میخواهد نامهای بدهد قصد اشغال خانه را داشته است.
-
تجدیدِ عهد با خاطراتِ نوستالژیک!
نقدی بر سخنانِ هاشم آقاجری در نشست «بازخوانی مشروطه»
تاریخ ایرانبه نظر میرسد نگرشی که آقاجری دارد، برآمده از همان نگرشی است که برایِ نمونه در آبان ۱۳۵۸ منجر به اشغالِ سفارتِ آمریکا شد.
-
تهران: دوازدهم مرداد ۱۳۳۲
زنان بیحق رأی در نخستین رفراندوم تاریخ مدرن ایران/ نقش بانوان در همهپرسی انحلال مجلس هفدهم چه بود؟
تاریخ ایرانهمین که ساعت هشت شد حوزهها شروع به کار کرد و اخذ رای شروع شد، وقتی که صف اول خانمها مقابل صندوق رسید و خواستند که ورقههای رای خود را به صندوق بریزند به آنها تذکر داده شد که حق رای دادن ندارند...
-
عکس/ تظاهرات تهرانیهای در حمایت از ملی شدن صنعت نفت؛ ۷۵ سال قبل
تاریخ ایرانتصویری از یک اجتماع مردمی در حمایت از ملی شدن صنعت نفت را در سالهای اول دهه ۱۳۳۰ ملاحظه میکنید.
-
گزارش «اکونومیست» از آخرین روزهای اقتدار دکتر مصدق/ «مخالفین دکتر مصدق چارهای جز این ندارند که انتظار مرگ او را بکشند»
تاریخ ایرانآنچه که وضع دکتر مصدق را تا حدی متزلزل ساخته امور اقتصادی ایران میباشد و در ماه مارس وضع ارز و خزانه ایران بدتر شده است.