پژوهش

فرخوان مقاله برای همایش «نظام حکمرانی تنگه هرمز و چشم‌انداز نظم‌های منطقه‌ای در غرب آسیا»

اخبار اندیشهچهارمین همایش سالیانه انجمن ایرانی مطالعات غرب آسیا با موضوع «نظام حکمرانی تنگه هرمز و چشم‌انداز نظم‌های منطقه‌ای در غرب آسیا» برگزار می شود.

مجموعه ۱۲جلدی «تجربه‌های جهانی بازسازی پساجنگ» منتشر شد

بررسی تجربه‌های جهانی بازسازی اجتماعی، فرهنگی، نهادی و علمی در دوره پساجنگ

اخبار اندیشهمجموعه ۱۲جلدی «تجربه‌های جهانی بازسازی پساجنگ» با هدف شناخت ابعاد و پیامدهای جنگ و بهره‌گیری از تجربه‌های کشورهای مختلف در زمینه بازسازی جوامع پساجنگ، از سوی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، موسسه پژوهشی مطالعات فرهنگی و اجتماعی و دفتر سیاستگذاری معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به کوشش لیلا اردبیلی و جبار رحمانی و مشارکت ۲۵ مترجم، انجام و منتشر شد.

نقش فرجامین ایرانیان در واقعه شریف ظهور و نابودی ظلم جهانی است/ ذوالقرنین همان کوروشِ هخامنشی است

اخبار دیننشست یکصد و هشتاد و چهارم فرهنگ مهدوی با سخنرانی داوود فتحی با موضوع جایگاه ایرانیان در کتب مقدس از تورات تا قرآن در تالار اجتماعات مسجد امیر برگزار شد.

مسئول سازمان بسیج جامعه زنان سپاه استان خبرداد؛

برگزاری دومین جشنواره ملی ایران‌دخت در قزوین

قزوینمسئول سازمان بسیج جامعه زنان سپاه استان گفت: دومین جشنواره ملی «ایران‌دخت» و جشنواره استانی «مینودخت» با محور طراحی پوشاک ایرانی ـ اسلامی در قزوین برگزار می‌شود.

مرز میان دانش و فریب در پژوهش؛ چرا باید به غایتِ پژوهش توجه کنیم؟

اخبار دیندر نگاه غایت‌گرایانه به اخلاق پژوهش، ارزش یا بی‌اعتباری یک تحقیق را می‌توان بر پایهٔ غایت‌ها و پیامدهای آن سنجید؛ جایی که سود عمومی، نجات جان و خیر جامعه در برابر فریب، تحریف و آسیب به اعتماد علمی قرار می‌گیرد.

چگونه رذایل اخلاقی، مسیر تحقیق را منحرف می‌کنند؟

اخبار دینپژوهش اخلاقی تنها به گردآوری اطلاعات و ارائه نتایج علمی محدود نمی‌شود، بلکه به فضایل اخلاقی پژوهشگر مانند دقت، انصاف، تواضع علمی، بردباری و سعه‌صدر نیز وابسته است. در مقابل، رذایلی همچون شتاب‌زدگی، بی‌دقتی، حسادت و تکبر می‌توانند مسیر تحقیق را منحرف کنند و اعتبار نتایج آن را کاهش دهند.

نگاهی به کتاب «ما هرگز بیدار نبوده‌ایم»

روایتی متفاوت از یکی از جنجالی‌ترین مفاهیم سیاست امروز

اخبار اندیشهشاید مهم‌ترین دستاورد کتاب نیز همین باشد: در روزگاری که بسیاری از مباحث سیاسی به جدال میان شعارها تبدیل شده‌اند، موسی الغربی از خودِ اندیشیدن دفاع می‌کند. او یادآوری می‌کند که نخستین وظیفه یک پژوهشگر، نه انتخاب یک اردوگاه سیاسی، بلکه فهم دقیق واقعیت است؛ حتی اگر این واقعیت، خوشایند هیچ‌یک از دو سوی منازعه نباشد.

گامی نو در تولید پایدار هیدروژن از زیست‌توده ریزجلبک‌ها

فناوریپژوهشی نوآورانه با محوریت «تولید پایدار هیدروژن از طریق گازی‌سازی کاتالیستی آب فوق‌بحرانی زیست‌توده ریزجلبک‌ها در مخلوط گلیسرول–متانول» مسیر تازه‌ای را برای تبدیل منابع زیستی و پسماندهای فرایندی به سوخت پاک آینده معرفی می‌کند.

یادنامه اسماعیل خلیلی؛ جامعه‌شناس معرفت و اندیشمند موانع تاریخیِ عقلانیت

اسماعیل خلیلی و نبرد با «ذهنِ ترجمه‌ای» / اندیشمندی در جست‌وجوی امکان علم در ایران/ مبارزه برای خروج جامعه شناسی از سیطره نگاه مهندسی

اخبار اندیشهآنچه از اسماعیل خلیلی بر جای می‌ماند، تنها نوشته‌ها و سخنرانی‌ها و مسئولیت‌های علمی او نیست؛ بلکه پرسش‌هایی است که درباره علم، عقلانیت، دانشگاه و ایران پیش روی ما نهاد. ارزش یک اندیشمند نیز، بیش از هر چیز، به پرسش‌هایی است که پس از رفتنش همچنان زنده می‌مانند.

مرور خاطرات و دغدغه‌های فرهنگی بهاءالدین خرمشاهی در آستانه انتشار کارنامه علمی

نخستین گام شورش علیه کنکور توسط بهاءالدین خرمشاهی / سئوال درباره صنعت بوقلمون مرا منفجر کرد/ روایت ۳۰ سال کار در شب‌ها پس از نماز مغرب تا صبح

اخبار اندیشهتیتر اول: اعترافات یک پزشک فراری؛ چگونه سئوال «بوقلمون» مسیر ادبیات ایران را تغییر داد؟ تیتر دوم: میراث بیست‌جلدی خرمشاهی در راه بازار؛ از رهایی «قلعه اشباح» تا اهدای گنجینه هشتاد ساله

سازوکارهای شناختی ذهن در مواجهه با خطاهای رفتاری

توانایی شگفت انگیز انسان برای خودفریبی / ۸ شگرد هوشمندانه ذهن برای توجیه بی‌اخلاقی / بزرگ ترین تهدید نه نبود وجدان که توانایی توجیه کارهای غلط است

اخبار اندیشهمرورهای نظام‌مند و فراتحلیل‌های دو دهه اخیر نیز نشان داده‌اند که هرچه گرایش افراد به گسست اخلاقی بیشتر باشد، احتمال بروز رفتارهایی مانند پرخاشگری، تقلب، فساد، قلدری، خشونت و سایر رفتارهای ضداجتماعی نیز افزایش می‌یابد. شاید مهم‌ترین درس این نظریه آن باشد که بزرگ‌ترین تهدید برای اخلاق، نبودِ وجدان نیست؛ بلکه توانایی ما در توجیه کردن کارهای نادرست برای خودمان است. انسان معمولا پیش از آنکه دیگران را فریب دهد، ابتدا خودش را متقاعد می‌کند که کارش چندان هم اشتباه نبوده است.

انجمن علمی مطالعات صلح ایران با همکاری انجمن ارزیابی محیط زیست ایران و مرکز نشر دانشگاهی برگزار می کنند

نشست «جنگ و توافق صلح اخیر از منظر علوم انسانی»

اخبار اندیشهانجمن علمی مطالعات صلح ایران با همکاری انجمن ارزیابی محیط زیست ایران و مرکز نشر دانشگاهی نشست «جنگ و توافق صلح اخیر از منظر علوم انسانی» را برگزار می کنند.

بررسی نسبت به مهندسی تکنوکراتیک و فرسایش عاملیت انسان ایرانی

هشدار فراستخواه: فیلترینگ یعنی ملت زدایی / توسعه خودستیز و تولید بحران در ایران/ ملت شدن با حق اظهار نظر، عدالت، حقوق شهروندی و پاسخگویی

اخبار اندیشهاین جامعه‌شناس هشدار داد: امروز انسان ایرانی در معرض فرسایش قرار گرفته است. اگر ذهن انسان فرتوت شود، سوژه انتقادی نباشد و بی‌قراری اجتماعی خود را از دست بدهد، جامعه نیز دچار بحران خواهد شد. در صورتی که ما در این چند دهه به انسان ایرانی توجه نداشتیم، ما هم انسان‌زدایی کرده‌ایم و هم جامعه‌زدایی و عاملیت را از انسان گرفته‌ایم، در حالی که باید به انسان و جامعه بازگردیم.

فراخوان تحلیل ثانویه داده‌های پیمایش ملی «فرهنگ رسانه‌های اجتماعی در ایران»

اخبار اندیشهپژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات مرکز طرح های ملی، فراخوان همکاری پژوهش، در زمینه «تحلیل ثانویه داده های پیمایش ملی، فرهنگ رسانه های اجتماعی ایران (۱۴۰۳)» داد.

 انجمن علمی علوم‌سیاسی دانشگاه تهران با همکاری انجمن علمی حقوق دانشگاه تهران برگزار می کنند

نشست مجازی «مداخلات تنظیم گرایانه فیفا در قراداد های بین‌المللی فوتبال در شرایط مخاصمات مسلحانه»

اخبار اندیشه انجمن علمی علوم‌سیاسی دانشگاه تهران با همکاری انجمن علمی حقوق دانشگاه تهران نشست مجازی «مداخلات تنظیم گرایانه فیفا در قراداد های بین‌المللی فوتبال در شرایط مخاصمات مسلحانه» را برگزار می کند.

مقاله پژوهشی سال ۲۰۲۵ مجله «فلسفه و فناوری» درباره مهندسی پنهان تخصص توسط هوش مصنوعی

هدایت پنهان کاربران هوش مصنوعی به سوی ارزش های غربی/ بردن انسان به مسلخ مهارت زدایی و ایجاد اعتماد کورکورانه

اخبار اندیشهشواهد تجربی مقاله ثابت می‌کند که کاربران به مرور زمان و بدون آنکه متوجه شوند، نگاه و سوگیری‌های مدل را به ارث می‌برند و این تغییر نگرش، حتی بعد از قطع ارتباط با ماشین هم در ذهن آن‌ها به عنوان باور شخصی باقی می‌ماند. این یعنی نوعی مهندسی پنهان ذهن کارشناسان توسط غول‌های فناوری. نکته مهم اینجاست که این سیستم‌ها عمدتاً بر اساس داده‌ها و ارزش‌های جوامع غربی، صنعتی و ثروتمند توسعه یافته‌اند. این یعنی اصالت فکری و فرهنگی متخصصان در جوامع غیرغربی و حاشیه‌ای، در معرض همسان‌سازی ناخواسته قرار دارد؛ آن‌ها ارزش‌هایی را می‌پذیرند که با هویت بومی‌شان در تضاد است، اما چون این فرآیند نامرئی است، توانایی ارزیابی و مقاومت در برابر آن را ندارند. 

مغز انسان نوشته‌های روی کاغذ را بهتر پردازش می‌کند

اخبار اندیشهنتایج یک پژوهش جدید در دانشگاه توکیو نشان می‌دهد مغز انسان هنگام مطالعه متون روایی روی کاغذ، اطلاعات داستانی را کارآمدتر از نمایشگرهای دیجیتال سازمان‌دهی و پردازش می‌کند.

در نشست «آسیب‌های وضعیت نه جنگ و نه صلح» مطرح شد

 هشدار خانیکی نسبت به فرسودگی سرمایه اجتماعی در دالان «نه جنگ و نه صلح» / احساس افتخار به ایرانی بودن از ۷۶ تا ۸۴ درصد؛ نرخ مهاجرت کاهش یافت

اخبار اندیشههادی خانیکی عضو هیات علمی گروه علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به آثار اجتماعی مثبت جنگ گفت: در کنار شاخص‌های منفی، برخی شاخص‌های مثبت در رشد موقت همبستگی اجتماعی مشاهده می‌شود که نباید از آن ها غافل شد. برای مثال، احساس افتخار به ایرانی بودن که در برخی سنجش ها به حدود ۸۴ درصد و در برخی به ۷۶ درصد رسیده است. این مسئله را می‌توان نتیجه شرایط جنگی، ایستادگی نیروهای مسلح، تاب‌آوری مردم و همچنین اقدامات دولت در مدیریت شرایط بحرانی دانست. یکی دیگر از شاخص‌های قابل توجه، کاهش تمایل به مهاجرت است.