برگزاری برنامه زنده مناظره تلویزیونی کاندیداهای ریاست جمهوری برای نخستین بار در ایران اتفاق افتاده و در سه مناظره پخش شده شاهد نوعی عملکرد بودیم که یک بخش آن را میتوان به بیتجربگی و بخش دیگر را به بیتوجهی مرتبط دانست. انتخاب مجری، نوع دکور و نحوه اجرای این برنامهها به گونهای است که رگههایی از بیتجربگی را میتوان به وضوح در آن مشاهده کرد و البته امیدوارم برخی نکات موجود در این برنامهها بیش از آنکه به شیطنت در کارگردانی مرتبط باشد به همین بیتجربگیها بازگردد.
وقتی به مناظره مهندس میرحسین موسوی و محمود احمدینژاد نگاه کنیم برخی صحنهها را میبینیم که زمان صحبت کردن مهندس موسوی، دوربین واکنشهای احمدینژاد را نشان میداد، از آنجا که برخلاف این اتفاق نمیافتاد، یعنی زمانی که احمدینژاد سخن میگفت دوربین واکنشهای موسوی را نشان نمیداد، تصور میکنم نوعی دیدگاه خاص بر کارگردانی حاکم بوده است. علاوه بر اینها زمانی که مهندس موسوی صحبتهای مهمی را مطرح میکردند تصویر لانگشات بود و این اتفاق در مناظره مهندس موسوی و محسن رضایی نیز مشاهده شد. در سه فراز از صحبتهای مهم مهندس موسوی دوربین روی کرین حرکت کرد که این به لحاظ کارگردانی کاملاً اشتباه است. حرکت دوربین، لانگشات و مسائلی از این دست موجب میشود تا تمرکز بیننده از سخنان فردی که صحبت میکند، منحرف شود. البته نکتهای که در مناظرهها مشاهده میشود، مساوی یکدست نبودن این نوع برخوردها است. در مناظرهها مهمترین عنصر، تأثیر حرف گوینده است و به همین خاطر از بین بردن تمرکز بیننده در این لحظات به نفع طرف دیگر است. یکی از نکات مهمی که در مناظره کاندیداهای ریاست جمهوری در تلویزیون رعایت نمیشود، ایستاده بودن کاندیداها است.
چنین مناظرههایی نباید به صورت نشسته و پشت میز برپا شود و باید ایستاده پشت یک تریبون کوچک باشد. نقش مجری در چنین برنامهای باید بیشتر از نگهدارنده وقت باشد، انتظار میرود مجری همانند وجدان بیننده عمل کند، سؤال بپرسد و مانع مطرح شدن حرفهایی شود که خارج از توافق قبلی است. مناظره نشسته پشتمیزی که تصویر مصاحبههای اقتصادی و اجتماعی را در ذهن متبادر میکند، کیفیت مناظره ایستاده پشت تریبون را ندارد. طراحی صحنه این برنامهها هم، با اصل کار تناسب ندارد، پشتسر مجری پر از تصاویر گل و غیره است که تمرکز مخاطب را از بین میبرد و در صحنه پشت کاندیداها تصاویری نامناسب از پرچم ایران قرار داده شده که ذهن بیننده را از صحبتهای کاندیداها منحرف میکند. مناظره کاندیداها صرفاً اتفاق بسیار مهمی است اما نوع اجرای این برنامهها تا حدودی شیطنتآمیز و غیرکارشناسانه به نظر میرسد و تصور میشود تأثیر بعضی لحظات مهم عمداً یا سهواً کاهش پیدا میکند. این رویکرد بیشتر در بخشهای مربوط به سخنان مهندس موسوی مشاهده شده است. به دلیل اهمیت برگزاری یک برنامه مناظره باکیفیت ما فیلمهای مربوط به این برنامهها را در اختیار گروهی از کارگردانان جوان قرار دادهایم تا پلان به پلان روی آن بحث و بررسی شود تا در عرصهای که کمتجربه هستیم، به واسطه نگاه تحلیلی رشد کنیم.
نظر شما