بارش‌های اخیر نتیجه بارورسازی ابرهاست؟

برخی از محققان می‌گویند باروری ابرها میزان بارندگی را ۱۵ درصد افزایش می‌دهد و برخی دیگر می‌گویند این میزان کمتر از ۱درصد است.

نیو صدر: افزایش بارندگی‌ها با آشتی دادن ابرها، یکی از امیدهای اصلی برخی مسئولان و کارشناسان ایران برای حل مشکل ورشکستگی آبی ایران است، اما گروهی دیگر از کارشناسان هم معتقدند انجام چنین کاری اصلا اممکن نیست.

تنها راه آشتی دادن ابرها برای بارش آن‌ها راهی به نام «بارورسازی ابرها» است، در این روش انسان با ایجادی تغییراتی خاص در ابرها باعث بارش آنها می‌شود. البته در رابطه با میزان عملی بودن این روش هنوز میان دانشمندان مختلف در دنیا اختلاف نظر وجود دارد.

فرید گلکار، مدیر مرکز ملی مطالعات و تحقیقات باروری ابرها، در رابطه با نحوه انجام اینکار در گفتگویی با خبرآنلاین گفت: «بحث بارورسازی ابرها از دهه ۵۰ میلادی در دنیا شروع شده، به طور کلی برای ایجاد به جز بحث رطوبت و دما که بسیار تاثیرگذار بودند یک موضوع سومی هم در تشکیل بارش اهمیت دارند و آن هم هسته‌هایی هستند که در جو به صورت معلق وجود دارند و تاثیر فراوانی در ایجاد بارندگی دارد. ما در کشورمان با نوعی از این هسته‎‌ها را در ابرها افزایش می‌دهیم این موضوعی است که به آن بارورسازی ابرها می‌گویند.»

این برنامه‌ای است که سال ۱۳۷۷ ایران به شکل غیرپیوسته اجرا کرده و هنوز نتیجه و تاثیرگذاری آن به طور کلی مشخص نیست.

البته این سوالی است که کشورهای مختلفی با آن درگیر هستند، در بخشی از گزارش شورای تحقیقات ملی آمریکا در سال ۲۰۰۳ درباره باروری ابرها در این رابطه نوشته شده بود:‌ «علم نمی‌تواند با اطمینان بگوید که آیا هیچکدام از روش‌های بارورسازی ابرها تاثیرات مثبتی تولید می‌کند.»

گلگار توضیح داد: «اینطور نیست که ما بگوییم این پروژه را انجام دادیم و به علت آن بارندگی رخ داده. انجام این نوع ارزشیابی مشکل است، این یک واقعیت است.»

باران‌های امسال، ارتباطی با بارورسازی ابرها دارد؟
اما با این وجود، با افزایش شدید بارندگی امسال نسبت به سال گذشته و وقوع سیل‌های شدید در غرب و جنوب غرب کشور، حرف‌ها در رابطه با بارورسازی ابرها در ایران دوباره زیاد شد و حتی استان‌های غربی کشور درگیر سیل شدیدی شدند. بسیاری دلیل افزایش بیش از ۲۰درصدی بارندگی امسال را نسبت به سال گذشته همین موضوع دانستند و ابراز امیدواری کردند که شاید بارورسازی ابرها راه حلی مهم برای حل بحران آبی ایران باشد.

از همان ابتدای امسال و پس بارش باران بی‌سابقه در کشور وزارت نیرو و سازمان‌های دیگر اعلام کردند که با بارورسازی ابرها در این باران‌ها نقش داشتند.

از سوی دیگر هواشناسی می‌گوید که اتفاق غیرطبیعی در باران‌های انسان رخ نداده و انسان در وقوع آن‌ها نقشی نداشته است. ابراهیم میرزایی معاون سازمان هواشناسی در این رابطه به خبرآنلاین توضیح داد: «از مهرماه تاکنوم، فرایندی که در بارش‌های کشور رخ داده از لحاظ هواشناسی یک فرایند عادی بوده و چیز غیرطبیعی در این بارش‌ها دیده نشده.»

البته این موضوعی است که مدیر مرکز ملی مطالعات و تحقیقات باروری ابرها هم آن را تایید کرد به گفته او امسال ایران هیچ پروژه عملیاتی اجرا نکرده و هیچ دستکاری در بارندگی‌ها انجام نشده است.

اما موافقان بارورسازی ابرها بر این باورند حتی اگر بارندگی‌های امسال به طور طبیعی رخ داده باشد، اما در آینده باروری ابرها میتواند به حل بحران کمک کند.

بارورسازی ابرها بارندگی را چقدر افزایش می‌دهد؛ ۱۵ یا کمتر از ۱ درصد؟!
گلکار در این رابطه گفت: «نقش بارورسازی ابرها بسیار اساسی‌ است. در پروژه سال ۹۳-۹۴ که برای ۴ تا ۵ ماه در استان یزد و استان‌های اطراف انجام شد ما منابع خود را افزایش دادیم که به قیمت بسیار کمی انجام شد. پس چرا اینکار را نکنیم؟ در دنیا افزایش ۱۵ و حتی ۲۰درصدی بارندگی به علت بارورسازی ابرها مشاهده شده و در ایران هم ما به این اعداد رسیدیم.»

این موضوعی است که برخی مطالعات خارجی هم آن را تا حدودی تایید می‌کنند در تحقیقی که دسامبر سال ۲۰۱۴ توسط کمیسیون آب ویومینگ منتشر شد، اعلام شد که در یک شرایط ایده‌آل بارورسازی ابرها می‌تواند میزان بارندگی را بین ۵ تا ۱۵درصد افزایش پیدا می‌کند.

اما از سوی دیگر، میرزایی بر این باور است که این عدد ۱۵ درصدی فقط برای یک منطقه است و اگر آن را برای کل کشور در نظر بگیریم میزان افزایش بارندگی به دلیل بارورسازی ابرها بسیار کاهش پیدا می‌کند.

او گفت: « اشکال اینجاست که از حرف افزایش ۱۵درصدی بارندگی چه برداشتی انجام شود.  به طور کلی این افزایش بارندگی‌ها در کل سهم بارشی کشور عدد قابل ملاحظه‌ای نیست و عددی بسیار کمتر از ۱۵درصد که حتی به ۱درصد هم نمی‌رسد.»

در واقع به گفته معاون سازمان هواشناسی، تعداد زیادی سامانه بارشی از یک منطقه عبور می‌کنند و افزایش ۱۵درصدی فقط در یکی از سامانه‌ها رخ می‌دهد، از سوی دیگر این موضوع فقط برای یک منطقه خاص در کشور است و وقتی این اعداد به هم تقسیم می‌شوند میزان افزایش بارندگی‌ها در کل کشور به کمتر از ۱درصد و شاید به هزارم درصد برسد.

میرزایی در این رابطه توضیح داد:‌ « این عددی نیست که جامعه از افزایش بارندگی‌ها احتیاج انتظار باشد. از سویی این را هم باید گفت که همه سامانه‌ها نیازی به بارورسازی ابرها ندارند و در نتیجه این اتفاق برای همه سامانه‌ها رخ نمی‌دهد. اصلا سامانه‌های کمی پیدا می‌شوند که باران‌زا نباشند و نیاز به بارورسازی داشته باشند. تازه اگر بخواهیم این وضعیت را به کل کشور تعمیم دهیم به اعداد هزارم درصد می‌رسیم.»

پیامدهای بارورسازی ابرها؛ از واقعیت تا دروغ
از سوی دیگر در کنار بحث‌هایی که در رابطه با میزان افزایش بارندگی‌ها با بارورسازی ابرها وجود دارد گروهی از متخصصان انتقادات دیگری نسبت هزینه‌ها و پیامدهای زیست‌محیطی این موضوع انجام می‌دهند.

باروری ابرها روشی گران یا ارزان‌ترین روش ممکن؟
بحث اولی که درباره بارورسازی ابرها انجام می‌شود هزینه‌های آن است. برخی معتقدند که حتی اگر بارورسازی ابرها راه حلی اساسی برای باروری ابرها باشد این موضوع هزینه بسیار زیادی دارد.

مدیر مرکز ملی مطالعات و تحقیقات باروری ابرها، در پاسخ به این انتقادات گفت: «از این روش به عنوان یک وسیله مدیریت آب ارزان‌تر در دنیا وجود ندارد. به اعضای هر هزار متر مکعب آبی که از این طریق به وجود می‌آیند چیزی حدود ۱۵ دلار است، برای آب‌شیرین‌کن‌ها این میزان حدود ۱۵۰۰ دلار است.  بودجه ما کلا ۶ میلیارد تومان بوده، کشور ما می‌خواهد با این ۶میلیارد تومان چه کار کند؟ اگر بخواهیم همه اهدافمان را اجرایی کنیم با ۲۰میلیارد می‌توانیم اینکار را انجام دهیم.»

از سویی تحقیق سال ۲۰۱۴  در رابطه با هزینه باروری ابرها اعلام کرده است: «در یک سناریو کم هزینه، قیمت بارورسازی ابرها برای هر ۱۳۰۰متر مکعب آب ۲۷ تا ۲۱۴ دلار است در سناریو پرهزینه این میزان به ۵۳ تا ۴۲۷دلار می‌رسد.»

محیط‌زیست چقدر آسیب می‌بیند؟
به جز بحث اقتصادی، پیامد دیگر باروری ابرها در حوزه محیط‌زیست است. به طور کلی ایجاد هر تغییر کوچکی در محیط‌زیست می‌تواند تغییرات دیگری به همراه داشته باشند تغییراتی که شاید برای انسان مرگبار باشند.

باروری ابرها هم ایجاد یک تغییر در محیط‌زیست است که می‌تواند تغییرات دیگری به همراه داشته باشد، برای مثال در سال ۲۰۰۹ بعد از انجام این کار در چین، این کشور درگیر یک سرما مرگبار شد و یا در سال ۱۹۴۷ بعد از بارورسازی ابرها طوفانی با پیامدهای شدید در مناطق مختلف آمریکا وزید.

گلکار در رابطه با پیامدهای این اقدام به خبرآنلاین توضیح داد:‌ «درست است کلا تغییر و دست‌کاری تغییرات دیگری به همراه دارد. اما رنج افزایش تغییرات بارش ۱۵ تا ۲۰درصد است که میزان نرمال تغییر و تحول و در بارش‌ها است. یعنی تغییراتی که در رنج یا شدت بارش‌ها صورت می‌گیرد در رنج طبیعی رخ می‌دهد و اینکاری ما انجام می‌دهیم الهام گرفته از طبیعت است.»

اما میرزایی، معاون سازمان هواشناسی با این موضوع مخالف است، به گفته او نمی‌توان پیامدهای زیست‌محیطی باروری ابرها را رد یا اثبات کرد.

پیامد آخر،  بارورسازی ابرها باعث عدم بارش برخی ابرها می‌شود؟
او بر این باور است که حتی امکان دارد باروری برخی از ابرها منجر به عدم بارش آنها شود و این اقدم تاثیر عکس بگذارد.

او در این رابطه گفت: «اگر هسته‌هایی که در ابرها وجود دارد به حد کافی باشند، حدی که با رادارهایی تشخیص داده می‌شوند که در ایران وجود ندارد، و ما آن‌ها را بارورسازی کنیم و این‌ها را از حدشان بالاتر ببریم. بارورسازی می‌تواند اثر معکوس داشته باشد. مشکل اینجاست که ما چطور می‌توانیم تشخیص دهیم یک ابر برای بارورسازی مناسب است یا نه؟ چه کسی پاسخگوی این خواهد بود که بدون شناخت به ابری بارورسازی انجام شود؟ اگر این اقدام منجر به کاهش بارش شود چه؟»

۴۲۴۲

کد خبر 1232289

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
5 + 0 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 14
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 1
  • IR ۱۴:۰۳ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    8
    پیشبینی هواشناسی سه ماه قبل باران نشان می داد و در پیشبینی ها معمولاً باروری ابرها را مدنظر قرار نمی دهد
  • IR ۱۵:۵۳ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    6
    بستگی داره دولت محبوب شما روی کار باشه یا نه. اگه دولت محبوب شما در قدرت باشه، بله بارش‌ها نتیجه‌ی بارورسازی هست. اما اگه دولت مخالف شما روی کار باشه، خیر باروریازی اصلا تاثیری نداشته
  • ا- مقدمه US ۱۶:۱۸ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    10
    آقای صدر بادلیل میتوان اثبات کرد نه تنها باروری ابرها با محیط زیست سازگارنیست بلکه بیشتر آز آن اقدامات پیش زمینه ای که برای بار وری ابرها انجام شده زیانبار بوده است و باعث عواقب مهمی مثل خشکسالی و کاهش بارندگی ، احتمال وقوع زلزله ها ، انتقال و البته نه شکل گیری اولیه ریزگردها ، فرونشست زمین ، کاهش سطح آب های زیر زمینی ، تخریب لایه یونوسفر ، افزایش گازهای گلخانه ای و ....شده است. این اقدامات پیش زمینه ای شامل جابجایی مصنوعی ابرها و توده های هوا میشود که برخی مواقع به تنهایی انجام میشود و بدنبال آن باروری ابرها نیز انجام نمی شود
  • 2- سابقه باروری ابرها US ۱۶:۲۶ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    8
    باروری ابرها در ایران و جهان سالها قدمت دارد ولی در ایران بطور عمده و سازمان یافته از سالهای 75 تا 77 و عمدتا در یزد شروع شده و تاکنون ادامه دارد ، و سازمان مربوط به آن نیز در سال 75 تاسیس شد که مرکز آن در یزد است ، از معدود سازمانهای دولتی که مقر آن در شهری بجز تهران قرار دارد که نشانگر اهمیت زیاد آن برای یزد است
  • 3.- یک مشکل اساسی US ۱۶:۳۴ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    8
    اما یک مشکل اساسی در راه باروری ابرها در یزد و مناطق مرکزی ایران وجود دارد ، و آن این است که مناطق مرکزی ایران مثل یزد بطور طبیعی در اکثر مواقع سال فاقد ابر حتی ابرهای غیر بارانزا هستند. پس چه چیزی باید در آنجا بارور شود ؟!
  • 4 - انتقال مصنوعی ابرها US ۱۶:۵۰ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    3
    ابرها و اتمسفر زمین که ابرها در آن قرار دارند یونیزه هستند و بار الکتریکی و مغناطیسی طبیعی دارند ، که از نشانه های آن وقوع رعدو و برق است که در واقع تبادل بار الکتریکی بین ابرها و زمین است. آیا میتوان بوسیله بارهای الکتریکی و میادین مغناطیسی مصنوعی ابرها را حرکت داد؟ با یک مثال ساده توضیح میدهم. همه میدانیم که در هوای بارانی و ابری کیفیت تصاویر تلویزیونی و ارتباط مخابراتی و رادیویی پایین می آید ، چون امواج رادیویی که مسئولیت انتقال سیگنالهای صوتی و تصویری را برعهده دارند ، در برخورد با بار الکتریکی ابرها دچار رانش و اعوجاج میشوند در نتیجه کیفیت تصاویر و صدای ارسالی کاهش می یابد. چون امواج رادیویی ذکر شده دارای شدت میدان ضعیفی هستند. حال اگر شدت امواج الکترومغناطیسی بسیار قوی شود ، آنگاه در تقابل بین بار الکتریکی و مغناطیسی ابرها و امواج ذکر شده ، کدامیک دچار اعوجاج و حرکت میشوند ؟ پاسخ مشخص است ابرها
  • 5- اظهارنظرهای رسمی US ۱۶:۵۸ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    0
    در سال 1389 آقای یزدی معاون وقت سازمان محیط زیست اعلام کرد ایران به فناوری امواج الکترومغناطیسی هارپ دست یافته که از کاربردهای آن جابجایی مصنوی ابرها و از بین بردن سکون هواست ، که این امواج میتوانند لرزه هایی هم در زمین ایجاد کنند. در اواخر دهه نود میلادی ویلیام کوهن وزیر دفاع وقت آمریکا عنوان کرد که بوسیله امواج الکترومغناطیسی امکان ایجاد تغییرات مصنوعی آب و هوایی و طوفان و آتش فشان وجود دارد. به نوشته نشریه ایسنا و به نقل از محققین پارک علم و فناوری دانشگاه تهران ، تاسیسات احتمالی هارپ در ترکیه و آذربایجان در ایجاد خشکسالی در ایران دخیل هستند
  • 6- همزمانی وقایع US ۱۷:۱۷ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    0
    با توجه به اینکه حوادثی مثل انتقال ریزگردها و غیره که در ابتدا ذکر شد ، معمولا همزمان یا با فاصله زمانی کم از ورود ابرها و توده های هوای بارشزا به کشور رخ داده ، این احتمال وجود دارد که استفاده از امواج مغناطیسی مصنوعی برای جابجایی مصنوعی ابرها و توده های هوا به منظور باروری ابرها و یا غیر ه میتواند باعث این عواقب گردد. برای مثال فرض کنید در یک اتاق بطور همزمان تلویزیون و جاروبرقی روشن باشند ، بعد از مدتی صفحه تلویزیون روشن پر از گردوخاک میشود ، چون صفحه تلویزیون روشن مانند یک قطب مغناطیسی ذرات خاک را که دارای بار الکتریکی و مغناطیسی و از جنس مواددارای خواص مغناطیسی و الکتریکی مثل آهن و کوارتز و غیره هستند به سمت خود جذب میکند.....
  • IR ۱۷:۳۸ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    3
    همه لطف خدا بوده. بارورسازی کدومه؟!!!!!!
  • IR ۱۷:۳۹ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    3
    همه لطف خدا بوده. بارورسازی کجا بود؟؟!!!!!
  • 7- احتمال ایجاد لرزش و ... US ۱۷:۵۶ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    0
    امواج مذکور بطورناخواسته به زمین برخورد و به آن نفوذ میکنند و به لایه های زمین که دارای مواد با خواص الکتریکی و مغناطیسی هستند برخورد و آنها را میلرزانند. این لرزه ها باعث بوجود آمدن ترک ها و شکافهایی درون زمین میشود که در نتیجه آب های زیرزمینی از این شکافها به عمق پایین تری از زمین نفوذ میکنند و سطح آب های زیرزمینی کاهش می یابد و در نتیجه بر اثر آن زمین دچار فرونشست میشود. از سوی دیگر شکافهایی هم در درون کوههای آتش فشان غیر فعال ایجاد میشود و درنتیجه گدازه ها و گازهای داغ بدرون این آتش فشانهای غیرفعال نفوذکرده و باعث گرم شدن آنها میشوند ، کما اینکه اخیرا اخباری دال بر گرم شدن کوه دماوند که یک آتش فشان غیرفعال بوده مخابره شده ...
  • 8- افزایش گازهای گلخانه ای US ۱۸:۰۰ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    0
    در جریان انتقال مصنوعی ابرها و توده های هوا ، قسمت عمده رطوبت و بخار آب آنها آنها بجای اینکه به مناطق خشک برسد ، جذب لایه های فوقانی تر اتمسفر شده و باعث گرمتر شدن زمین میشود چون بخار آب از جمله گازهای گلخانه ای است
  • 9- احتمال تخریب در یونوسفر US ۱۸:۰۵ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    0
    امواج مذکور با توجه به شدت قوی میدان آنها احتمالا میتوانند تغییرات شیمیایی در گاز های یونیزه اتمسفر ایجاد کنند . در نتیجه شاید یونوسفر خاصیت محافظت کنندگی طبیعی خود در برابر اشعه های مضر خورشیدی و کیهانی از دست بدهد که پیامد آن افزایش بیماری هایی مثل سرطان و دیگر عواقب میتواند باشد
  • 10 - خشکسالی US ۱۸:۱۸ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
    0
    سواحل جنوبی خزر و قسمتهایی از کوه زاگرس بعلت داشتن رطوبت طبیعی از کاندیداهای اصلی مناطقی هستند که احتمال جابجایی مصنوعی ابرها و توده های هوا از آنجا وجود دارد. مخصوصا سواحل خزر که الان چند سالی است آمار بارش در آنها بشدت کاهش یافته ، حتی کاهشی بسیار بیشتر از آمار کاهش کشوری . بر اثر خشکسالیهای چندساله اخیر در سواحل جنوبی خزر ، سطح آب های زیر زمینی بطور وحشتناک کاهش یافته ، کشاورزی دچار مشکلات بسیار شده ، خزان زودرس و پیری زودرس در درختان جنگلی بوجود آمده و متعاقب آن زمینه برای بیماری درختان جنگلی مثل شمشاد و راش فراهم شده ، بر اتر بادهای گرم بی موقع در زمستان و بهار جنگلهای زیادی دچار آتش سوزی شده ، خاک و زمین این منطقه رطوبت ذاتی خود را از دست داده و بسادگی دچار فرونشست میشود ، بر اثر خشکسالی زمینه برای شیوع بیماری های مشترک انسان و دام مثل تب کریمه کنگو و غیره فراهم آمده و ...