فراسوی یادگیری؛ آموزش دموکراتیک برای آینده‌ای انسانی / تمرکز بر یادگیری، پرورش انسان دموکرات و مسئول را مختل می کند

به گزار خبرگزاری خبرآنلاین به نقل ازت ایرنا، کتاب «فراسوی یادگیری؛ آموزش دموکراتیک برای آینده‌ای انسانی» (Beyond Learning: Democratic Education for a Human Future) نخستین بار در سال ۲۰۰۶ منتشر شد و به سرعت جایگاه ویژه‌ای در مباحث فلسفه آموزش و پرورش پیدا کرد. گرت بیستا در این اثر، نقدی جدی بر «عصر یادگیری» ارائه می‌دهد؛ عصری که آموزش را تنها به فرایند یادگیری مهارت‌ها و دانش تقلیل داده است. او معتقد است که آموزش باید به پرسش‌های بنیادین درباره «انسان بودن» بپردازد و شرایطی فراهم کند که افراد بتوانند به عنوان موجوداتی یگانه و مسئول در برابر دیگری ظاهر شوند.

بیستا هشدار می‌دهد که تمرکز بیش از حد بر یادگیری، آموزش را از رسالت اصلی‌اش یعنی تربیت انسان‌های مسئول و دموکراتیک دور کرده و آموزش به یادگیری صرف، کاهیده است.

او در این کتاب می‌گوید: آموزش باید امکان «حضور یافتن» (Coming into Presence) فرد به‌عنوان یک موجود یگانه را فراهم کند و کارش بازتولید شهروندان کارآمد یا افراد عقلانی، نباشد. بیستا با الهام از فلسفه معاصر، جامعه‌ای را تصویر می‌کند که بر پایه مسئولیت در برابر دیگری شکل می‌گیرد، نه بر اساس شباهت‌ها یا هویت‌های مشترک.

او بر ضرورت «وقفه» در روندهای تثبیت‌شده آموزشی تأکید دارد؛ یعنی ایجاد لحظاتی که فرد با پرسش‌های دشوار مواجه شده و مجبور می‌شود مسئولانه پاسخ دهد. بیستا نام این لحظات را پداگوژی وقفه (Pedagogy of Interruption) نهاده است. او آموزش را فرآیندی می‌داند که باید به پرورش شهروندانی دموکراتیک منجر شود؛ انسان‌هایی که در برابر تفاوت‌ها و دیگری مسئولانه رفتار می‌کنند.

این کتاب در شش فصل اصلی تنظیم شده است: علیه یادگیری: بازپس‌گیری زبانی برای آموزش در عصر یادگیری؛ به حضور درآمدن: آموزش پس از مرگ سوژه؛ باهمستان کسانی که هیچ چیز مشترک ندارند: آموزش و زبان مسئولیت؛ آموزش باید تا چه اندازه دشوار باشد؟؛ معماری آموزش: آفریدن فضایی جهان‌واره؛ آموزش و انسان دموکراتیک و در پایان، فصل جمع‌بندی با عنوان یک پداگوژی انقطاع.

این کتاب به مدرسان دانشگاه، پژوهشگران و سیاست‌گذاران آموزشی یادآوری می‌کند که آموزش تنها انتقال دانش نیست، بلکه فرآیندی است برای ساختن آینده‌ای انسانی و دموکراتیک. بیستا با نگاهی فلسفی و انتقادی، راهی تازه برای اندیشیدن به آموزش می‌گشاید.

«فراسوی یادگیری؛ آموزش دموکراتیک برای آینده‌ای انسانی» به‌عنوان یکی از آثار مرجع در فلسفه آموزش شناخته می‌شود و در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی به‌طور گسترده تدریس و بررسی شده است.

 درباره نویسنده

گرت بیستا (Gert J. J. Biesta)، فیلسوف و نظریه‌پرداز برجسته آموزش، از متفکران معاصر هلندی است که آثارش در حوزه فلسفه آموزش، تربیت معلم و سیاست‌گذاری آموزشی جایگاه ویژه‌ای یافته‌اند. او دکترای خود را در سال ۱۹۹۲ از دانشگاه لیدن دریافت کرد و بعدها در دانشگاه‌های متعددی از جمله اکستر، برونل، لوکزامبورگ، استرلینگ، می‌نوت و ادینبرو به تدریس و پژوهش پرداخت.

بیستا علاوه بر فعالیت‌های دانشگاهی، عضو شورای آموزش هلند بوده و به دولت و پارلمان این کشور در زمینه سیاست‌های آموزشی مشاوره داده است. او همچنین با شورای اروپا و دولت فلاندر در بلژیک همکاری داشته و در سال ۲۰۲۵ به عضویت آکادمی بریتانیا درآمد.

کتاب «فراسوی یادگیری؛ آموزش دموکراتیک برای آینده‌ای انسانی»، نوشته گرت بیستا با ترجمه سجاد هاشمی‌نژاد و صادق کشاورزیان در ۲۰۸ صفحه توسط نشر ققنوس منتشر شده است.

۲۱۶۲۱۶