به گزارش خبرآنلاین، نوزدهم فوریه ۱۹۷۵ میلادی برابر با ۳۰ بهمن ۱۳۵۳، امام موسی صدر به محراب کلیسای کبوشین دعوت میشود و موعظه آغاز روزه مسیحیان کاتولیک لبنان را القا میکند و مناسکی را برپا میدارد که تنها یک کشیش مسیحی کاتولیک آن را به جای میآورد. در این مراسم که بزرگان مسیحیت لبنان در آن شرکت داشتند، در بالاترین سطوح سیاسی و دینی فرقههای مسیحی و به عنوان نماد «گفت وگو و تعایش» از امام صدر تجلیل شد.
شارل حلو، رئیسجمهور اسبق لبنان، در این باره میگوید: «برای نخستین بار در تاریخ مسیحیت یک روحانی غیرکاتولیک در یک کلیسای کاتولیک و برای جمعی از مؤمنان در جایگاه موعظه سخن میراند. این اتفاق نهتنها اعجابانگیز بلکه موجب تأمل و تفکر عمیق و درازمدت است.» اقدام بعدی امام، دعوت از بزرگان مسیحیت برای ایراد خطبههای نماز جمعه بود، اما به سبب جنگ داخلی این برنامه تحقق نیافت.
برای شنیدن فیل صوتی سخنرانی امام موسی صدر در چنین روزی اینجا را کلیک کنید
امام موسی صدر، فقیه و مصلحی که به گفت وگوی ادیان و مذاهب التزام داشت
شاید شایسته تر آن باشد که به جای تبیین کوتاه یا ناقص یکی از مظاهر و مصادیق گفتگو، فهرستی جامع اما خلاصه از مراتب و وجوه گفت و گویی امام موسی صدر ارائه شود. فهرستی که از منظومة فکری و منظومة عملی ایشان استخراج شده و نشان می دهد که گفت وگو، مفهموم وجودی و ذاتی امام صدر است. به تعبیر دیگر، امام در جایگاه فقیه، مصلح، رهبر، سیاستمدار و متفکر به جوهر گفت و گو باور و التزام دارد.
1- گفت وگوی درون مذهبی:
امام صدر در مقام رهبر شیعیان، علی رغم رسم گذشتگان، در خانه نمی نشیند تا مردم به سراغ او بیایند؛ بلکه به میان مردم می رود و در کوچه و پسکوچه های شهرها و روستاها به گفت وگو با شیعیان می گذرد. در این میان، گفت وگوی مستمر میان او و مردم تأسیس می شود و نظم و انتظام می یابد. تأسیس موهبت گفت وگو در میان طایفه شیعه به تدریج به گفتمان شیعه در تعایش با 17 مذهب دیگر لبنان ارتقا می یابد.
اعتقاد امام به گفت وگو نه تنها در محدودة نظر و تئوری باقی نمی ماند، بلکه در منظومة عملی و مدیریت همه جانبه طایفة شیعه تجلی می یابد. سازمان های مردم نهاد گوناگونی با مشارکت خود برای رفع مشکلات و توسعه همه جانبه شیعیان متولد می شود. برای مطالعة ساختار این مؤسسات و سازمان ها باید به گفت وگوهای امام در رفع اختلافات عشیره ای و نزاع های میان مناطق و روستاها، و زدودن دشمنی های تاریخی و ایجاد صلح و همدلی و همکاری میان اعضای طایفه توجه ویژه کرد. دستاورد دیگر گفت وگوهای درون مذهبی امام، فراخوان و تجمیع همه حرفه ها و صنف ها و تخصص ها و ظرفیت های علمی و اقتصادی و دینی شیعه حول محور مجلس اعلای شیعیان و تأسیس آن و مشارکت دادن همه در تدوین سرنوشت و مدیریت شیعیان است.
2-گفت وگوی میان مذاهب اسلامی:
امام موسی صدر غیر از گفت وگو طریقی نمی شناسد. لذا فعالیت های اجتماعی خود را با دعوت از اهل تسنن و همفکری و همکاری با علما و اندیشمندان سنی شروع می کند. امام صدر از گفت وگو به مثابه دروازه ای برای رسیدن به همکاری و همگرایی میان مسلمانان و تجمیع همه استعدادها و ظرفیت ها و خلاقیت های همة مسلمانان بهره می برد و نهادها و مؤسساتی بنیان می گذارد که سنی و شیعه در هیئت مؤسس و هیئت مدیره و امور اجرایی نهادها دوشادوش هم فعالیت می کنند. وقتی به امام دربارة تأسیس مجلس اعلای شیعیان اعتراض می شود و آن را نشانه قدرت طلبی طایفة شیعه اعلام می کنند، امام به صراحت می گوید که گفت وگو سرشت و ضرورت لبنان است. برای شکل گرفتن گفت وگویی عادلانه و موفق باید طایفة شیعه جایگاه و قدرتی برابر با دیگر طوایف داشته باشد تا گفت وگو پایدار بماند. امام پس از تأسیس مجلس درنگ نمی کند و فوراً نامه ای به رهبر طایفة سنی، مرحوم شهید شیخ حسن خالد، می نویسد و از جایگاه رسمی مجلس او را به گفت وگو و تقویت همکاری ها دعوت می کند و گفت وگو دربارة وحدت شعایر مانند اذان، وحدت عید فطرو... را پیشنهاد می دهد. امام حتی رسیدن به وحدت احکام از طریق گفت وگو میان کارشناسان طرفین را ممکن می داند.
3-گفت وگوی اسلام و مسیحیت:
یکی از مهم ترین وجوه گفت وگویی امام صدر، گفت وگوی او در جایگاه مجتهد با رهبران دینی مسیحیت و مؤسسات و طایفة مسیحی لبنان است. در این خصوص، مطالعة مجموعه گفتارها و نوشتارها و رفتارهای وی و کشف و تبیین مبانی اسلامی و نقد و بررسی آن ها یک ضرورت می نماید. علاوه بر سازمان های مردم نهاد و حرکت هایی ( جنبش محرومان، هیئت یاری جنوب) که امام با دعوت از رهبران فرق مختلف به راه می انداخت، باید از حضور فعال وی در گفت وگو وهمکاری با مؤسسات دینی مسیحی یاد کرد. اجرای منسک موعظه روزه مسیحیان در کلیسای کبوشیین یک اتفاق بی نظیر در تاریخ کلیسای مسیحی و دین اسلام است. دعوت روحانیت مسحیت از امام موسی صدر برای اجرا و امامت یک منسک مهم مسیحی یک اتفاق نیست، بلکه نتیجة سال ها گفت وگو و همکاری او با مسیحیان است.اعتقاد وجودی امام به گفت وگو و اعتماد رهبران مسیحیت به او در جایگاه مصلح مؤمن، آن قدر توسعه می یابد که در میان مردم مسیحی نیز به مسیح لبنان شناخته می شود و اعتبار یک رهبر الهی را می یابد. اعتباری که به او قدرت و مقبولیت می دهد تا خصومت قدیمی میان دو روستای مسیحی نشین را رفع کند. خصومتی که با پادرمیانی خیلی ها کاهش نیافته بود. یا اینکه دستور داد پول جمع آمده از کمک های شیعیان را تقسیم و برای ساختن کلیسا و مسجدی که در آتش فتنه های مذهبی سوخته بود، مصرف کنند.
4-گفت وگوی منطقه ای:
شاید مهم ترین رویداد تاریخ سیاسی منطقه، گفت وگوهای امام برای آشتی دادن رهبران عرب باشد. صهیونیست ها موفق شده بودند که میان حافظ اسد، یاسر عرفات، شاه سعودی و مصر فتنه گری کنند و متحدان عرب علیه توسعه طلبی اسرائیل را دچار انشقاق و تفرقه و نومیدی نمایند. امام موسی صدر آرام نمی گیرد؛ اینک نه مجتهد شیعی است و نه مسیح لبنانی و نه ایرانی دور از خطر. امام در این زمان یک مصلح دوراندیش بی قرار فراتر از دین است که راه می افتد و با گفت وگو، فقط گفت وگو و صبوری، اختلافات را یک به یک رفع می کند و دوباره درمیان رهبران کلیدی جبهه مقاومت در برابر اسرائیل آشتی و وحدت و انسجام می آفریند.
نظر شما