به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، خدا در آیات ۲۰ تا ۲۸ سوره مبارکه لقمان با لحنی بیدارکننده آغاز میکند و نعمتهای بیشمار خود را، چه آنچه دیده میشود و چه آنچه از دید پنهان است، در اختیار انسان قرار داده است.
بنابر روایت فارس، از نگاه تفسیر المیزان، این آیات در حقیقت یک حجت تمام است، یعنی وقتی دشمنان حق، با وجود این همه نشانه و نعمت، باز هم راه انکار و دشمنی را پیش میگیرند، دیگر عذری برایشان باقی نمیماند.
در شرایطی که دشمن با غرور و تکیه بر قدرت ظاهری به میدان میآید، این یادآوری قرآن به مؤمنان امید میدهد، طرف مقابل، نه از روی منطق، بلکه از روی جهل و غفلت میجنگد و همین، نشانه سقوط اوست.
دشمنی که بر پایه جهل میجنگد
قرآن به صراحت میگوید که برخی از مردم بدون علم، بدون هدایت و بدون کتاب روشن، درباره خدا جدال میکنند. علامه طباطبایی در المیزان این جدال را ریشه بسیاری از دشمنیها میداند، دشمنیهایی که نه بر پایه حقیقت، بلکه بر اساس تعصب، تقلید کورکورانه و غرور شکل گرفتهاند.
در میدان جنگ نیز، چنین دشمنی هرچند پر سر و صداست، اما درونش تهی است. اینجاست که امید در دل مؤمنان زنده میشود، چرا که نبرد با جهل، هرچند سخت، اما سرانجامش روشن است.
دشمنی که با جهل حرکت میکند محکوم به شکست است
قرآن در ادامه، پرده از یک واقعیت مهم برمیدارد و میفرماید که وقتی به این افراد گفته میشود از آنچه خدا نازل کرده پیروی کنید، میگویند ما از سنتهای پدران خود پیروی میکنیم حتی اگر آن سنتها بر باطل باشد.
این نکته نشانهای از انحطاط فکری است، دشمنی که قدرت تشخیص حق از باطل را از دست داده و تنها به گذشتههای بیاساس تکیه کرده، در حقیقت مسیر نابودی خود را هموار کرده است.
این پیام برای امروز هم روشن است، دشمنی که بر پایه تقلید و جهل حرکت میکند، هرچند در ظاهر قوی باشد، اما در باطن محکوم به شکست است.
تسلیم در برابر خدا، نقطه اتکای مؤمنان است
در مقابل این گروه، قرآن از کسانی سخن میگوید که «وجه خود را تسلیم خدا کردهاند» و اهل نیکوکاریاند، این تسلیم، به معنای اعتماد کامل به خدا و حرکت در مسیر اوست.
در شرایط هجوم دشمن، این آیه یک پیام روشن دارد، یعنی اگر جبهه حق، بر ایمان و عمل صالح استوار باشد، به «عروة الوثقی» یعنی دستگیرهای محکم چنگ زده که هرگز گسسته نمیشود. این همان نقطه امید است، جایی که مؤمن میداند حتی اگر در ظاهر فشارها زیاد باشد، تکیهگاهش شکستناپذیر است.
اندوه نخور، بازگشت همه به سوی خداست
یکی از آرامبخشترین فرازهای این آیات، جایی است که خداوند به پیامبر میفرماید که کفر و دشمنی آنان تو را اندوهگین نکند، بازگشت همه به سوی ماست و ما آنان را از آنچه انجام دادهاند آگاه خواهیم کرد.
این آیه وعدهای قطعی درباره مجازات دشمنان است، یعنی هیچ ظلمی بیپاسخ نمیماند و هیچ دشمنی از حساب الهی فرار نمیکند. برای مؤمنان در شرایط سخت، این پیام بسیار حیاتی است، لازم نیست نگران پایان کار دشمن باشید، خدا خود، حساب آنان را خواهد رسید.
فرصت کوتاه و عذاب سنگین در انتظار دشمن
قرآن تأکید میکند که ما به دشمنان بهرهای اندک میدهیم، سپس آنان را به سوی عذابی سخت میکشانیم. این «بهره اندک» همان فرصت و مهلتی است که خدا برای امتحان و اتمام حجت میدهد. در میدان نبرد نیز، ممکن است دشمن در مقطعی پیشروی کند یا قدرتنمایی داشته باشد، اما این، تنها یک مهلت موقتی است، نه نشانه پیروزی واقعی.
اعتراف دشمن به خالقیت خدا، اما بیاثر در ادامه، قرآن میفرماید که اگر از آنان بپرسی چه کسی آسمانها و زمین را آفریده، قطعاً خواهند گفت که خدا. اما با این حال، باز هم راه انحراف را میروند. این تناقض نشانهای از لجاجت اشت، دشمن حقیقت را میداند، اما از پذیرش آن سر باز میزند. چنین دشمنی، بیش از آنکه خطرناک باشد، محکوم به فروپاشی درونی است.
قدرت ناچیز دشمن برابر علم و قدرت خدا
در پایان این بخش، قرآن با بیانی شگفتانگیز میفرماید که اگر همه درختان زمین قلم شوند و دریاها مرکب، کلمات خدا پایان نمییابد. این تصویر عظیم، نشانه بینهایت بودن قدرت و علم الهی است. در برابر چنین قدرتی، دشمن هرچقدر هم بزرگ به نظر برسد، در حقیقت ناچیز است.
مجموع این آیات، تصویری روشن به دست میدهد و آن اینکه دشمن، هرچند با غرور و هیاهو وارد میدان میشود، اما ریشه در جهل، تقلید کور و لجاجت دارد و همین، عامل سقوط اوست. در مقابل، مؤمن با تکیه بر ایمان، تسلیم در برابر خدا و اطمینان به وعدههای الهی، در مسیری است که پایانش روشن و پیروزیاش قطعی است.
پیام نهایی این آیات برای روزهای سخت و پرتنش این است که میدان نبرد، فقط صحنه تقابل قدرتها نیست، صحنه تحقق وعدههای الهی است و در این صحنه، دشمن دیر یا زود به مجازات میرسد و اهل ایمان سرافراز میشوند.
تلاوت این آیات را که در صفحه ۴۱۳ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
نظر شما