گروه اندیشه: این مطلب به معرفی مجموعه کتابهایی از نشر «اگر» میپردازد که بدون سادهانگاری، ریشههای فرهنگی و اجتماعی انقلاب ۱۳۵۷ را واکاوی میکنند. آثار این مجموعه با نقد روایتهای سفارشی و تقابلی، تحولات ایران را در حوزههایی چون موسیقی دهه شصت، شکوفایی ادبیات سال ۴۸ و تبدیل مصدق تاریخی به اسطوره ،بررسی میکنند. این مطلب را در ادامه می خوانید:
****
چند سالی است که بحث انقلاب داغ است و مراجعه به انقلاب اسلامی یا انقلاب ۱۳۵۷ و عبور یا پاسداری از آن هم داغتر. برخی دنبال مشابهتهایی بین این دوران و آن دورانند. برخی دنبال تغییر و تحولاتیاند که سال ۱۳۵۷ را به نقطهی قبل و بعد از خودش تبدیل کرد. برخی دنبال اشتباهات شاه سابق میگردند که جلوی اشتباه را بگیرند و برخی دنبال تجربهها و تمهیدات انقلابیون هستند که به کار بندند و کار را در بیاورند.
آیا بین فضای کنونی و پیش از ۱۳۵۷ شباهتهایی پررنگ است؟ سخنرانها و کنشگرهای سیاسی و تحلیلگرهای تلویزیونی از این حرفها زیاد میزنند، اما تامل در آنچه به ۱۳۵۷ انجامید و تاثیری که ۱۳۵۷ در حیات فرهنگی و اجتماعی ایران گذاشت، نیازمند، تامل بیشتری است.مجموعه کتابهایی در نشر اگر دقیقا به همین پرسشها پاسخ میدهند، بدون این که در دام سادهسازی یا پیچیدهگویی بیافتند. ایران موضوع محوری کتابهای نشر اگر است.
از کجخوانی تاریخ تا لجخوانی تاریخ(خوانش عکسالعملی تاریخ و کاستیهای آن)عبدالمحمد کاظمیپورایران معاصر دو روایت از تاریخ دارد: یکی روایتی که گذشته را بازنویسی میکند تا قدرتِ امروز را توجیه کند؛ و دیگری روایتی که، در لجاجت با اولی، همهچیز را معکوس روایت اول میبیند. پنجاه سال است که ایرانیان بااشتیاق به سراغ تاریخ معاصر رفتهاند، اما در کشاکش میان این دو روایت گرفتار شدهاند.
نویسندهی کتاب حاضر این دو روایت را، بهترتیب، «کجخوانی» و «لجخوانی» تاریخ مینامد و خواننده را به سفری در دل روایتها و تفسیرها میبرد- سفری که میکوشد پرده از کژخوانیها و سادهانگاریها و نگاههای عکسالعملی بردارد، مفاهیم بنیادی مورد استفادهی ما در تفسیر تاریخ معاصر را به چالش بکشد و مفاهیم تازهای را پیشنهاد کند. این کتاب دعوتی است برای بیرون آمدن از سیطرهی این دو روایت و مواجههای حقیقتجویانه با واقعیت تاریخ: تاریخ دیروز، امروز، و فردا.
شور ناآرام صوت حامد طاهریکیا۱۳۵۷ در موسیقی ایران چنان تأثیری گذاشت که شاید در تاریخ موسیقی شبیه نداشته باشد.«شور نا آرام صوت: فرهنگ شنیداری- موسیقیایی دههی شصت ایران» اگرچه نام دههی شصت را بر پیشانی دارد، اما این گذر را روایت میکند، گذر از پیشا انقلاب به دههی شصت. این کتاب فقط روایت یک دهه نیست؛ روایت دگرگونی نظمِ زندگی است از مسیر صدا. کتاب نشان میدهد چگونه موسیقی، از رسانهای شدن در دوره پهلوی—از لالهزار و پاپ و سینما تا رادیو و نوار کاست—به میدان مناقشهای سیاسی-الهی در دهه شصت بدل شد.
من چریک نیستم بهروز گرانپایهخاطرات نویسنده از کودکی تا سالهای منتهی به انقلاب در شیراز با جزییاتی دربارهی زندگی مردم عادی در آن دوران. این کتاب با زبانی شیرین و روایی توضیح میدهد که چرا و چگونه انقلاب شد؟
۱۳۴۸سیامک مهاجری کتاب ۱۳۴۸ دربارهی لحظهی انقلاب است، لحظهی شکلگیری نطفهی انقلاب. نویسندهی کتاب توضیح میدهد که انقلاب چگونه در سال ۱۳۴۸ متولد شد. سال ۱۳۴۸ خورشیدی را همزمان بهعنوان «اوج شکوفایی ادبیات جدید در ایران»، در کانون توجه قرار میدهد و انقلاب ایران را عمدتاً از منظر گفتمانهای ادبی شکلگرفته و تأسیسشده در حول و حوش همین سال شرح میدهد.
از مصدق تاریخی تا مصدق اسطورهایعلیاصغر سیدآبادیاین کتاب یکی از آثاری است که با نگاهی تازه به تاریخ معاصر ایران و شخصیت محمد مصدق میپردازد و تلاش دارد نسبت او را با زمانهاش و با حافظه جمعی مردم و دیروز و امروز روشنتر سازد. …. نویسنده در آغاز با مرور روایتهای متفاوت از مصدق، از روشنفکران گرفته تا شاه و دربار و مخالفان سیاسی و حتی قدرتهای خارجی، تصویری متکثر از او ترسیم میکند. این روایتها در طول زمان تغییر کردهاند، اما آنچه این کتاب را به انقلاب مرتبط میکند، تفسیری است که نویسنده در آن نشان میدهد چگونه جای خالی مصدق اسطورهای در آستانهی انقلاب پر میشود.
۲۱۶۲۱۶
نظر شما