الهه جعفرزاده: دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی، در گفتوگو با خبرآنلاین هشدار میدهد که تخلیه آبهای زیرزمینی در شرق تهران، بهویژه در محدوده پردیس و دماوند، میتواند به تغییرات تنش در گسلهای منطقه منجر شود.
زارع توضیح میدهد: «کاهش حجم عظیم آب از حوضههای رودخانهای موضعی و پایین رفتن سطح آب زیرزمینی در دشت پردیس، بار عمودی را حذف میکند.» به گفته او، این فرایند میتواند فشار وارد بر بخشهایی از گسل مشا را تغییر دهد و شرایط را برای وقوع زمینلرزههای کوچک مساعدتر کند.
او معتقد است حتی تغییرات ظاهراً محدود در تنش زمین نیز اهمیت دارند: «اگر یک قطعه گسل به آستانه شکست نزدیک شده باشد، تغییرات کوچک تنش ناشی از تخلیه آب میتواند برای ایجاد فوجی از زلزلههای کوچک کافی باشد.»
جزئیات بیشتر را در این لینک بخوانید.
این پژوهشگر همچنین به وضعیت بحرانی آبخوانهای تهران اشاره میکند و میگوید: «اگر روند فعلی پمپاژ کشاورزی و استخراج شهری در شرایط خشکسالی ادامه یابد، سامانههای آبخوان تهران-البرز تا سال ۱۴۱۰ با کاهش حجمی خالص تجمعی و برگشتناپذیر حدود ۴.۵ تا ۶ میلیارد متر مکعب آب مواجه خواهند شد.»
به گفته زارع، بخش عمده این برداشتها در دشتهای ورامین، ری، شهریار و جنوب تهران رخ میدهد؛ مناطقی که هماکنون نیز با پدیده فرونشست زمین دستوپنجه نرم میکنند.
او یکی از پیامدهای مستقیم این وضعیت را تشدید فرونشست میداند و توضیح میدهد: «تخلیه سریع آبخوانها باعث توسعه فرونشست گسترده زمین با نرخ ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر در سال میشود.»
زارع در بخش دیگری از این گفتوگو به وضعیت سدهای تأمینکننده آب تهران نیز اشاره میکند و میگوید: «در اوج چرخه خشکسالی، ظرفیت ترکیبی مخازن اصلی تهران به حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد ظرفیت اسمی طراحی کاهش مییابد.»
این استاد زلزلهشناسی تأکید میکند که تهران هنوز از مرحله خشکسالی عبور نکرده و ادامه برداشتهای سنگین آب زیرزمینی، علاوه بر تشدید فرونشست، میتواند به تغییرات تنش در پهنههای گسلی جنوب البرز نیز دامن بزند.
۴۷۲۳۲
نظر شما