مریم آموسا: آیین پایانی جشنواره اخلاق و نیایش شب گذشته در خانه هنرمندان برگزار شد. در این مراسم محمد خاتمی با استناد به لایه لایه بودن قرآن، شرایط جهان امروز را به گونهای عنوان کرد که گروهی ظاهر بین قشری که تنها به ظاهر قرآن توجه دارند زمام امور را بر عهده گرفتهاند و هر کسی که از این گروه تبعیت نکند بیشک از میان خواهد رفت.
محمدخاتمی - رئیسجمهور پیشین - که در آیین پایانی جشنواره اخلاق و نیایش سخن میگفت، با پرفتنه خواندن جهان امروز به ضرورت تمسک و یاری گرفتن از قرآن اشاره کرد و در مقدمهای که درباره سفرش به شهر آیمار زادگاه گوته بود از حافظ و گوته به عنوان 2 شخصیت بزرگ تمدن بشری یاد کرد که با خلق آثارشان زمینه گفت وگوی تمدنها را فراهم کردهاند.
وی در ادامه مهمترین شرایط گفت وگو را اهل فکر و اندیشه بودن طرفین گفت وگو واهل تواضع و تسامح بودن آنها عنوان کرد و گفت: کسی که اهل تسامح نباشد وجود خود را در نفی دیگری میبیند و کسانی که اهل گفت وگو نیستند خودمحورند و خود را مدار عالم میدانند و توهمات خود را عین حقیقت به حساب میآورند. این گروه تداوم خود را در ازمیان رفتن دیگری و یا اسیر توهم شدن طرف مقابل میدانند.
به گفته خاتمی کسانی که اهل گفت وگو نیستند بیشک زمانی که به زور و قدرتی برسند میخواهند که زور خود را به جای منطق بنشانند. این چنین است که جهان پرفتنه میشود.
رئیس بنیاد باران مبنای جهان را بر پایه گفت وگو عنوان کرد و یادآور شد اگر شرایط گفت وگو وجود نداشته باشد نه تنها تمدنها گسترش نمییابند بلکه زور و توهم موجب میشود که زندگی لحظه به لحظه بر انسانها دشوار شود.
خاتمی با بازگشت به مقدمه سخنش درباره گوته، او را متأثر از قرآن خواند، زمانی که گوته در اشعارش میگوید؛ شرق از آن خداست و غرب از آن خداست و در ادامه به اقبال لاهوری اشاره کرد که به خوبی به این موضوع و تأثیرپذیری گوته از قرآن در کتاب پیام شرقی خود اشاره کرده است.
وی در ادامه حافظ را نماد روح ایرانی اسلامی عنوان کرد که براساس اشعار و سخنش متاثر از قرآن بوده است و گفت: زمانی که گوته با او هم سخن میشود، در واقع قصد دارد که تفکر و ارزشهای مبنای تمدنی اصیل را در جهان گسترش دهد.
رئیسجمهور پیشین ایران در ادامه به میزگردی که در سفر به زادگاه گوته با حضور متفکران دین مسیحی پیرامون این موضوع که آیا دین میتواند سیاست را به گونهای اداره کند که انسان دارای حق باشد و مبنا و معیار میزان رأی او باشد، اشاره کرد.
او گفت: در چنین فضایی یکی از متفکران دین مسیح با بیان این مطلب که ما مسیحیها خود را مجاز میدانیم که انجیل را نقد کنیم، من را به عنوان یک مسلمان مورد پرسش قرار داد که آیا شما هم میتوانید قرآن را نقد کنید؟
خاتمی ادامه داد: من در پاسخ به این پرسش یادآور شدم که تفاوت اساسی میان انجیلهای چهار گانه و قرآن وجود دارد. کتاب انجیل براساس منابع دینی و تاریخی، پس از حضرت مسیح تدوین شده است و نمیتوان ایمان داشت که انجیل عیناً کلام خدا باشد. انجیل یک اثر انسانی است اما قرآن عیناً کلامی است که بر پیامبر نازل شده است و در زمان خودش نیز ثبت و ضبط شده است هر چند که تدوینش در زمان خلیفه سوم صورت گرفته است. اما این موضوع به هیچ وجه نمیتواند به قرآن لطمه بزند.
وی در ادامه قرآن را اثری لایه لایه خواند و گفت: بطن قرآن را تا 7 لایه شمردهاند و 7 عدد کثرت و قابل تأویل است از این رو ما نباید تنها به ظاهر قرآن بسنده کنیم چرا که ظاهر قرآن میتواند همچون راهزنی عمل کند و ما را از فهم قرآن باز دارد.
وی جفایی که به قرآن شده است را از سوی ظاهرپرست سطحینگر عنوان کرد که همه فهم خود را که در حد ظاهر قرآن گذاشتهاند و میخواهند این فهم ناقص را به جای کل قرآن جا بزنند و بر همین اساس نیز چارچوب درست کردهاند تا کسی نتواند عرضه بازی برای تفکر و ظهور اندیشههای نو داشته باشد.
به گفته خاتمی هر کسی که دیدگاهش منطبق بر دیدگاه ظاهربین این گروه منطبق نباشد بیشک مورد ستم و ظلم قرار میگیرد و حضور او در جامعه برتافته نمیشود. خاتمی در ادامه قرآن را در نهایت درخشندگی عنوان کرد که با تأویل درست میتوان در هر دوره و زمانی از برکات آن بهره برد و افقهای جدیدی پیش روی جهان گشود.
او در ادامه صحبتهایش گفت: اگر قرآن را مبنای نظم بدانیم باید به خدا پناه ببریم چرا که ناظمین امور و کسانی که نظم برقرار میکنند گروهی ظاهرپرست قشری هستند. رئیس جمهور پیشین در پایان سخنانش برای تمام کسانی که با حقیقت قرآن آشنا هستند و برای سرفرازی مردم ایران تلاش میکنند آرزوی پیروزی کرد.
احمد مسجد جامعی رئیس موزه قرآن که جشنواره اخلاق و نیایش از خدمات او به شمار میرود نیز در سخنانی امام رضا(ع) را نمادی ایرانی عنوانی کرد که بارگاه او تجلی ذوق و هنر ایرانیان در دورههای مختلف بوده است.
وی در ادامه با اشاره به ارادت ایرانیان به دین اسلام گفت: ایرانیان در تمام دوران پس از اسلام متأثر از اسلام آثار هنری بسیاری خلق کردهاند و بر همین اساس 10 سال پیش تصمیم گرفتیم با راهاندازی جشنواره اخلاق و نیایش قدر و ارزش هنرمندانی که در این راه گام نهادهاند را ارج بنهیم.
وی در ادامه یکی از مهمترین ویژگیهای امام رضا را سخن گفتن به زبانی که فهم حاضران باشد عنوان کرد. وزیر پیشین فرهنگ در ادامه یاد و خاطره قیصر امینپور و طاهره صفارزاده که از یاوران این جشنواره بودند را پاس داشت.
پایان بخش سخنان او شعری از قیصر امینپور بود. در فواصل برگزاری این مراسم که همانند دورههای پیش توسط سهیل محمودی اجرا میشد 2 اپیزود از نمایش 5 اپیزودی محمد رحمانیان با عنوان مسافران با بازی مونا احمدی و افشین هاشمی برای حاضران اجرا شد.
حسین مهدوی (م. مؤید) که یکی از برگزیدگان این جشنواره بود، نیز شعری را برای حاضران خواند. در بخش پایانی مراسم برگزیدگان جشنواره معرفی و تقدیر شدند. آیتالله حاج شیخ عبدالله جوادی آملی، به نمایندگی از عالمان دینی جایزه این بخش را دریافت کرد که بهدلیل غیبت او به پسرش اهدا شد.
همچنین حجتالاسلام حاج سیدهاشم رسولی محلاتی، نویسنده کتاب «صحیفه علویه» دیگر برگزیده این جشنواره بود که جایزه او را هم پسرش دریافت کرد. حسین مهدوی (م. موید) هم برگزیدهی جایزه بخش شعر بود. حسامالدین سراج نیز در بخش موسیقی جایزه این جشنواره را از آن خود کرد که به دلیل عدم حضورش در مراسم دخترش این جایزه را دریافت کرد.
در بخش هنرهای تجسمی «هادی ندیمی» معمار و طراح «آرم الله» پرچم جمهوری اسلامی جایزه این بخش را دریافت کرد. به دلیل عدم حضور ندیمی در مراسم سیدمحمد بهشتی به نیابت از ندیمی جایزه او را دریافت کرد.
در بخش هنرهای نمایشی نیز «محمد رحمانیان» جایزه این بخش را دریافت کرد. رحمانیان در سخنان کوتاهی این جایزه را متعلق به همه هنرمندان تئاتر دانست و نسبت به «رضا بابک» که دراین مراسم حضور داشت، ادای احترام کرد.
«رضا میرکریمی» نیز جایزه بخش سینما را دریافت کرد و در بخش خوشنویسی جایزه به «سیدرضا بنیرضی» اهدا شد که به نمایندگی از او که دراین مراسم حضور نداشت، نعیمایی جایزه را دریافت کرد. برگزیدگان این مراسم جوایز خود را از سیدمحمد خاتمی، احمد مسجدجامعی، محمد احصایی و مجید مجیدی دریافت کردند.
نظر شما