دقت در آمار و نقشه های جمعیتی در جهان و مقایسه سالمندی در ایران با کشورهای دنیا بسیار قابل تامل و تفکر و تا حدود زیادی برای برخی کشورها و از جمله کشور خودمان نگران کننده می نماید، تصویر زیر نقشه جمعیتی با نگاهی به امار سالمندی را نشان می دهد. این تصویر در حقیقت آمار دموگرافیک و نرمال شده جمعیت جوان به کل جمعیت کشورها، یعنی درصد جمعیت جوان به سالمندان را برای کشور های مختلف جهان نشان می دهد.
سالمندی یا بعبارتی دیگر درصد افراد جوان به کل جمعیت کشورها و در این شکل یعنی رده زیر ۱۸ سال به کل جمعیت کشورها (نقشه بالا) همه حاکی از انبوهی از اطلاعات مفید برای دولتها جهت رویارویی با چالش های محتمل و وسیع در آینده را می تواند رقم بزند. حکومت های دانا می بایستی با نگاه به اینگونه آمار و لحاظ نمودن مسائل و مشکلات خود در این زمینه یعنی رویارویی با سالمندی و کاهش نیروی جوان در آینده، در برنامه ریزی های خود فرایندهای لازم را برای مواجهه با این سناریوهای خطرناک مد نظر قرار دهند. آن کشورهایی که آگاه به اینگونه مطالب هستند و از پیش برنامه ریزی می کنند بدون شک در آینده راحتتر از پس مشکلاتشان بر خواهند آمد و آنهایی که بی توجه و بی تفاوت به این آمار و چنین سناریو های سالمندی در کشورهای خود هستند، آینده ای تیره و تار در انتظارشان خواهد بود بدون استثنا.
در همین نقشه و آمار ساده، دنیایی از اطلاعات مفید برای برنامه ریزان و دست اندرکارن در دولت ها وجود دارد که البته اگر درکی از اهمیت این موضوع باشد بدون شک آینده ای با مشکلات کمتر را تجربه خواهند کرد. لذا مطالعه دقیق جوانی کشورها بصورت تک تک و با مقایسه با هم و مقایسه با کشورهای منطقه و با همسایگان و کشورهای پرتوان و جوان دنیا بدون شک برای آینده کشورها حایز اهمیت خواهد بود. چرا که با درک این موضوع که در آینده به تبع جوانی کشورها، تولید به سمت کشورهای جوانتر سوق پیدا خواهد نمود و به احتمال زیاد کشورهای توانمند امروزی اما سالمند ! گرفتار سالمندی و حتی ممکن است دیگر لزوما با دموگرافیک سالمندی بالا در آینده دنیا نقشی آنچنانی و مهم و یا حتی دیگر در جایگاه فعلی خود نباشند. به چین، کانادا، اروپا دقت فرمایید و دیگر کشورهایی که در مرز هستند. لذا دولت های آگاه از این فرصت استفاده کرده و با بررسی های این چنینی و پدیده سالمندی از لحاظ برنامه ریزی های خود در سیاست، اقتصاد، روابط بین الملل و ... خود می توانند مشکلات زیستی کشورشان را در آینده به حداقل برسانند از اینرو با باز بینی بسیاری از اقدامات کنونی می توان مدیریت بهینه آینده کشور را رقم زد. امیدوارم ما هم در ایران اگر به هوش باشیم بتوانیم از اینگونه مطالعات بهره برده و نقشه راهی برای آینده کشور طراحی کنیم. ان شا الله
* استاد نمونه کشور در مهندسی و مدیریت بحران
نظر شما