راز چهار گروه خونی؛ اگر نسل بشر از آدم و حوا آغاز شد، تفاوت‌ها از کجا آمد؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، این پرسش که با وجود آغاز نسل انسان از حضرت آدم و حوا، امروزه گروه‌های خونی متفاوتی در میان انسان‌ها دیده می‌شود، یکی از موضوعاتی است که در فضای مجازی مطرح شده و برای پاسخ به آن باید سازوکار وراثت و تنوع ژنتیکی را مورد توجه قرار داد.

بنابر روایت حوزه، در ادامه با نگاهی ساده و سپس علمی، ارتباط میان تنوع گروه‌های خونی و نسل نخست انسان را بررسی می‌کنیم.

پاسخ ساده به این پرسش

اینکه حضرت آدم و حوا دو نفر بوده‌اند، به این معنا نیست که تمام فرزندان و نسل‌های بعدی آنها الزاماً باید یک گروه خونی داشته باشند. هر انسان گروه خونی خود را صرفاً به شکل مستقیم و یکسان از والدین دریافت نمی‌کند؛ بلکه مجموعه‌ای از ژن‌های مربوط به گروه خونی را از پدر و مادر به ارث می‌برد.

والدین می‌توانند شکل‌های متفاوتی از ژن مرتبط با گروه خونی را در اختیار داشته باشند و هر یک از آنها یکی از این شکل‌ها را به فرزند خود منتقل کنند. ترکیب ژن‌های به‌ارث‌رسیده از پدر و مادر می‌تواند باعث ایجاد تفاوت در گروه خونی فرزندان شود.

در ادامه نسل‌ها نیز این ژن‌ها می‌توانند با یکدیگر ترکیب‌های گوناگونی ایجاد کنند و به همین دلیل، گروه‌های خونی مختلفی مانند A، B، AB و O در جمعیت انسانی دیده می‌شود.

بنابراین برای شکل‌گیری چهار گروه خونی، لزوماً لازم نیست در ابتدای نسل بشر چهار فرد با چهار گروه خونی متفاوت وجود داشته باشند. تنوع در ژن‌ها و نحوه ترکیب آنها در نسل‌های مختلف می‌تواند به ایجاد تفاوت‌های گروه خونی منجر شود.

بر همین اساس، وجود چهار گروه خونی به‌تنهایی نمی‌تواند دلیلی برای ناسازگاری با دیدگاهی باشد که آغاز نسل انسان را از حضرت آدم و حوا می‌داند.

توضیح علمی درباره گروه‌های خونی

از نظر علم ژنتیک، گروه‌های خونی در سیستم معروف ABO بر اساس ژن‌هایی مشخص می‌شوند که فرد آنها را از والدین خود به ارث می‌برد.

در این سیستم، سه نوع اصلی از یک ژن وجود دارد که اصطلاحاً «آلل» نامیده می‌شوند. آلل را می‌توان به زبان ساده، شکل‌های متفاوت یک ژن دانست که می‌توانند یک ویژگی مشخص را به شکل‌های گوناگون ایجاد کنند.

این سه آلل با نمادهای A، B و O شناخته می‌شوند. هر فرد معمولاً دو آلل مربوط به این ژن دارد؛ یکی از پدر و دیگری از مادر. ترکیب این دو آلل، گروه خونی فرد را تعیین می‌کند.

برای نمونه، اگر ترکیب آلل‌ها A و A یا A و O باشد، گروه خونی فرد A خواهد بود. ترکیب B و B یا B و O نیز گروه خونی B را ایجاد می‌کند. در صورتی که فرد یک آلل A و یک آلل B دریافت کند، گروه خونی او AB خواهد بود. برای داشتن گروه خونی O نیز فرد باید دو آلل O داشته باشد.

نکته قابل توجه این است که ظاهر گروه خونی یک فرد، همیشه تمام اطلاعات ژنتیکی او را نشان نمی‌دهد. برای مثال، فردی که گروه خونی A دارد، ممکن است از نظر ژنتیکی دارای ترکیب A و O باشد و در نتیجه بتواند آلل O را به فرزند خود منتقل کند. وضعیت مشابهی درباره فرد دارای گروه خونی B نیز وجود دارد.

در نسل‌های مختلف، انتقال و ترکیب این آلل‌ها می‌تواند به ایجاد گروه‌های خونی متفاوت منجر شود. به همین دلیل، چهار گروه خونی A، B، AB و O را نمی‌توان صرفاً با توجه به تعداد افراد نسل نخست توضیح داد؛ بلکه باید نحوه وراثت ژنتیکی و ترکیب آلل‌ها را نیز در نظر گرفت.

از سوی دیگر، اطلاعات دقیقی درباره ترکیب ژنتیکی حضرت آدم و حوا در اختیار نداریم و بنابراین نمی‌توان با قطعیت گفت که آنها از نظر ژنتیکی دقیقاً چه آلل‌هایی داشته‌اند.

با این حال، صرف وجود چهار گروه خونی در انسان‌ها، از منظر علم ژنتیک به‌تنهایی دلیلی برای رد دیدگاه آغاز نسل انسان از یک زوج نخستین محسوب نمی‌شود.

در نتیجه، برای پاسخ به این شبهه باید میان «تعداد افراد نسل نخست» و «تنوع ژنتیکی و نحوه انتقال ژن‌ها در نسل‌های بعدی» تفاوت قائل شد؛ چراکه گروه خونی هر فرد حاصل ترکیب ژنتیکی به‌ارث‌رسیده از والدین است و این ترکیب می‌تواند در نسل‌های مختلف متفاوت باشد.