شبه علم

پیشگویی‌های پیرزن نابینای مشهور برای سال ۲۰۲۶

شبه علم«بابا ونگا» پیشگوی بلغاری بود که در سال ۱۹۹۶ درگذشت و به دلیل پیش‌بینی آینده، به چهره‌ای مشهور در میان باورمندان به پیشگویی تبدیل شد.

آیا تله‌پاتی می‌تواند هوش مصنوعی را زیر سؤال ببرد؟ 

اخبار دینآلن تورینگ، پدر هوش مصنوعی با بیان چالش تقلید از ذهن انسان، این سوال را مطرح کرد که اگر انسان‌ها قابلیت تله‌پاتی داشته باشند، آیا ماشین‌ها همچنان می‌توانند به اندازه هوش انسانی فکر کنند و عمل کنند؟ این پرسش نه تنها علم را به چالش کشید، بلکه دروازه‌ای به سوی بررسی رابطه بین پدیده‌های ماوراءالطبیعه و فناوری‌های آینده گشود.

خطر رسیدهای بانکی، توهم یا واقعیت؟

پزشکیاین روزها پیام‌هایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گویند رسیدهای بانکی و حرارتی سمی هستند و حتی تماس کوتاه با آن‌ها می‌تواند مشکلات هورمونی و متابولیک ایجاد کند. علم اما چیز دیگری می‌گوید.

آیا صدا می‌تواند شفا دهد

اخبار دیندر دنیای شلوغ و پر استرس امروز، چه کسی از یک جلسه آرامش‌بخش با صداهای لطیف کاسه‌های تبتی بدش می‌آید؟ اما وقتی این صداها مدعی می‌شوند که می‌توانند سلول‌های بدن را کوک کنند، بیماری‌ها را درمان کنند و انرژی‌های منفی را بیرون بکشند، ماجرا کمی پیچیده می‌شود. آیا این فرکانس‌های جادویی واقعاً درمانگرند یا فقط صدای خوشایندشان ذهن ما را فریب می‌دهد؟ بیایید به‌کمک علم، کمی از این صداهای مرموز رمزگشایی کنیم!

فروید و تأثیرپذیری از نظریه داروین در تبیین خاستگاه دین

اخبار دیننظریه فروید درباره منشأ دین که بر اسطوره قتل پدر نخستین واحساس گناه جمعی استوار است، به‌دلیل فقدان شواهد تجربی بیش از آن‌که علمی باشد، روایتی اسطوره‌ای تلقی می‌شود.

انسان-شامپانزه‌ای که به دنیا آمد و کشته شد!

شبه علمآیا دانشمندان در دهه‌ی ۱۹۲۰ واقعاً موفق به خلق یک دورگه‌ی انسان و شامپانزه شدند؟ شایعاتی عجیب و جنجالی از تولد یک «هیومنزی» در آزمایشگاهی در فلوریدا منتشر شده است؛ موجودی که به دنیا آمد، اما سرنوشتش به‌طرز مرموزی رقم خورد. آیا این داستان حقیقت دارد یا فقط یکی دیگر از افسانه‌های علمی است؟

ناتو با سلاحی مخفی آب و هوا را تغییر می‌دهد؟ / بررسی یک ادعای جنجالی

شبه علمدر حالی که ادعای جدید یک کارشناس آمریکایی در یک پادکست مشهور مبنی بر مهندسی آب و هوای ایران جنجال به پا کرده است، بررسی‌های ایسنا نشان می‌دهد که این نیز تنها یک تئوری توطئه است و هیچ پایه و اساس علمی ندارد.

پایان یک بحث علمی‌ تخیلی / جهان ما شبیه‌سازی کامپیوتری نیست

دانش‌های بنیادیدر داستان‌ها و فیلم‌های علمی‌تخیلی این ایده مطرح می‌شود که ممکن است کل جهان ما یک شبیه‌سازی باشد که توسط ابرکامپیوتری پیشرفته ایجاد شده است.

یک نخ، بی‌نهایت گره و راز نظم در بی‌نظمی

ساخت پیچیده‌ترین معمای ریاضی جهان، با یک تکه نخ!

شبه علماز دوران پیشاتاریخ انسان‌ها چه برای کاربردهای عملی و چه برای زیبایی به سراغ گره‌ها می‌رفتند و گره‌های ریاضی، به‌خصوص گره‌هایی که انتها دارند، در هنرهای چینی قدیمی دیده می‌شوند و از دهه ۱۸۷۰ میلادی، طبقه‌بندی ریاضی گره‌ها آغاز شد.

ادعای عدم وجود اختلاف در قرآن و اختلاف مفسران

اخبار دیناختلاف مفسران نشان‌دهنده وجود اختلاف در خود قرآن نیست، بلکه اختلاف مفسران عمدتاً ریشه در دو عامل اصلی دارد: اخود مفسران و ماهیت متن و زبان.

عوامل شناختی، سوگیری‌ها، نیاز به قطعیت، ترس و امید

چگونه سرخودمان و دیگران کلاه می گذاریم؟ / مغز فریبکار به جای علم، به شبه‌علم باور می کند/ نیاز به قطعیت: روانشناسی پشت پرده جذابیت شبه‌علم

اخبار اندیشهکارل سیگن، اخترشناس و مروج علم معروف، در کتاب «دنیایی تسخیر شده توسط شیاطین» می‌نویسد که شبه‌علم از همین میل به یقین و الگو سود می‌برد: شبه‌علم ظواهر روش علمی را تقلید می‌کند و بنابراین برای افرادی که آموزش علمی ندیده‌اند، می‌تواند کاملا موجه به نظر برسد. از سوی دیگر، افراد می‌خواهند باورهای شبه‌علمی درست باشند، زیرا این باورها به زندگی آنها شگفتی و قطعیت می‌بخشند و دنیای کسالت‌بار روزمره را به مکانی پررمزوراز و معنی‌دار تبدیل می‌کنند.

ثبت پدیده‌ای عجیب در دل طبیعت/ آیا «نورهای اهریمنی» افسانه‌های شیلی واقعی هستند؟

شبه علمثبت تصاویری معتبر از نورهای مرموز و ناشناخته توسط یک تله دوربینی علمی در پاتاگونیای شیلی، دانشمندان و متخصصان را با یک معمای واقعی روبرو کرده است که با وجود فرضیه‌های متعدد، هنوز هیچ توضیح قطعی برای آن یافت نشده است.

ربات بارداری چینی، واقعیت یا افسانه؟

فناوریماجرای طراحی یک ربات حامل بارداری توسط یک شرکت چینی، پس از واکنش‌های گسترده در فضای مجازی، اکنون به‌طور قطعی از سوی منابع معتبر علمی تکذیب شده است. اما آیا فناوری پشت این تصور نیز صرفاً خیالی است؟

بیماری نوبل چیست و چه کسانی را مبتلا می‌کند؟

دانش‌های بنیادیتعداد چشمگیری از برندگان نوبل پس از برنده شدن به باورهای شبه‌علمی که معمولاً خارج از حوزه تخصصی‌شان بود، روی آوردند.

پیشگویی نوستراداموس درباره ترامپ

شبه علمآیا پیشگویی نوستراداموس قرن‌ها قبل، به ریاست جمهوری دونالد ترامپ اشاره کرده بود؟

ساده‌سازی مرگبار / هشدار: ChatGPT ممکن است درمان اشتباه تجویز کند!

هوش مصنوعی در جهاندر حالی که ابزارهای هوش مصنوعی مثل ChatGPT هر روز بیشتر وارد زندگی کاری و شخصی ما می‌شوند، پژوهش جدیدی نشان می‌دهد که مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) ممکن است در زمینه‌هایی مثل پزشکی، اطلاعات اشتباه یا گمراه‌کننده ارائه کنند، آن‌ هم به شکلی که کاملاً «قابل اعتماد» به نظر می‌رسد!

علوم شناختی و علوم اجتماعی؛ زمینه و رویکردها

اخبار اندیشهنشست «علوم شناختی و علوم اجتماعی؛ زمینه ها و رویکردها» از سوی انجمن علمی مطالعات صلح ایران و خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار می شود.

هشدار حسین افشین درباره خطر شبه علم در هوش مصنوعی

هوش مصنوعی در ایرانبه گفته حسین افشین، معاون علمی رییس‌جمهور، خبر هوش مصنوعی از محتوای آن جلوتر است و این موضوع خطر شبه علم را به وجود می‌آورد.

پدیدار شدن چهره‌های عجیب در مریخ / انسانی که در سیاره سرخ نشسته‌ است/ عکس

شبه علماز چهره‌های مریخی گرفته تا بلوبری‌ها و خرس‌ها، سیاره سرخ مدت‌هاست که ذهن انسان‌ها را فریب داده تا نشانه‌هایی از حیات را در آنجا ببینند.

ادعای جنجالی: ما یک انسان-شامپانزه به دنیا آوردیم و آن را کشتیم!

شبه علمآیا دانشمندان در دهه‌ی ۱۹۲۰ واقعاً موفق به خلق یک دورگه‌ی انسان و شامپانزه شدند؟ شایعاتی عجیب و جنجالی از تولد یک «هیومنزی» در آزمایشگاهی در فلوریدا منتشر شده است؛ موجودی که به دنیا آمد، اما سرنوشتش به‌طرز مرموزی رقم خورد. آیا این داستان حقیقت دارد یا فقط یکی دیگر از افسانه‌های علمی است؟

چرا برخی فکر می‌کنند زمین تخت است؟

شبه علماز زمان یونانیان باستان، یعنی بیش از ۲ هزار سال پیش، انسان‌ها می‌دانستند که زمین کروی است. با این وجود، برخی افراد همچنان معتقدند که ما روی یک دیسک عظیم شناور در فضا زندگی می‌کنیم که به آن «زمین تخت» گفته می‌شود.

راز سرزمین گمشده آتلانتیس، یکی از بزرگ‌ترین معماهای تاریخ / هیتلر هم دنبالش می‌گشت!

شبه علمافسانه آتلانتیس (Atlantis) یکی از بحث‌برانگیزترین و اسرارآمیزترین داستان‌های تاریخ بشری است.

یک چاله سیاه مرموز در اقیانوس آرام ظاهر شد / عکس

طبیعتاخیرا یک چاله سیاه مرموز در وسط اقیانوس آرام ظاهر شده که باعث تعجب همگان شده است. اما منشا این چاله سیاه چیست؟

راز بهترین عکسی که تا کنون از بشقاب پرنده گرفته شده چیست؟

شبه علمدر یک عصر مه‌آلود در اوت ۱۹۹۰ دو مرد که در حوالی کالواین، روستایی زیبا در پرت‌شر اسکاتلند، در حال کوهنوردی بودند ادعا کردند که یک شیء پرنده‌ غول‌پیکر به شکل الماس را در حال پرواز بر فراز خود دیده‌اند.

تشخیص سلامت تخم مرغ با رنگ زرده

طبیعتآیا تا به حال تخم مرغی را شکسته‌اید که زرده‌ای به رنگ نارنجی پررنگ، شبیه به غروب آفتاب داشته باشد؟ بسیاری از افراد بر این باورند که زرده‌های نارنجی‌ رنگ سالم‌تر از زرده‌های کمرنگ هستند. اما آیا واقعا رنگ زرده تخم مرغ می‌تواند نشان‌دهنده ارزش غذایی آن باشد؟