به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در نگاه مادی، ازدواج ممکن است صرفاً به عنوان راهی برای پاسخگویی به نیازهای غریزی یا تأمین برخی خواستههای دنیوی تعریف شود؛ اما در نگاه الهی و آموزههای اسلامی، پیوند زناشویی مفهومی بسیار فراتر از یک قرارداد مادی دارد. در این نگرش، ازدواج میتواند «هویتی دینی» برای زن و مرد ایجاد کند و خانواده به عنوان بنیانی استوار، زمینهای برای رشد معنوی و دوری از مسیرهای انحرافی باشد.
بنابر روایت حوزه، آیتالله العظمی جوادی آملی با تکیه بر آموزههای دینی و روایات پیامبر اکرم(ص)، بر جایگاه معنوی ازدواج تأکید دارند و آن را عاملی برای صیانت از دین و حفظ زن و مرد در برابر برخی لغزشها و آسیبهای اخلاقی میدانند.
ایشان درباره جایگاه زن و اسرار پیوند زناشویی میفرمایند:
«ارزش زن به عنوان هویت دینی وقتی روشن می شود که گوشه ای از اسرار نکاح و رموز ازدواج از زبانِ صاحبِ وحی بازگو شود تا معلوم گردد که زن نه تنها ملعبه مرد نیست و نه تنها وابسته نمی باشد و نه تنها ابزار نیست بلکه چون بنیان مرصوصی است که مرد را از پرتگاه دوزخ می رهاند و از انحراف نجات می دهد و باهم از خطر تیرگی و تاریکی آسوده می شوند و هماهنگِ هم راهِ فلاح و صلاح و نجاح را طی می کنند و از طلاح و تباه و تبار می رهند.»
بر اساس این بیان، زن در نظام خانواده نه وسیلهای برای تأمین خواستههای مرد است و نه موجودی صرفاً وابسته به او؛ بلکه زن و مرد در کنار یکدیگر میتوانند زمینه رشد و تعالی معنوی را فراهم کنند. از این منظر، ازدواج پیوندی است که زن و مرد را در مسیر فلاح و صلاح با یکدیگر همراه میسازد.
ازدواج؛ راهی برای حفظ نیمی از دین
یکی از روایات مهم در تبیین جایگاه دینی ازدواج، سخن پیامبر اکرم(ص) است که میفرمایند:
«مَنْ تزوّج أحرز نصف دینه».
مفهوم این روایت آن است که فردی که ازدواج میکند، نیمی از دین خود را حفظ کرده است. بر همین اساس، پیوند زناشویی در نگاه اسلامی تنها پاسخ به یک نیاز طبیعی نیست، بلکه میتواند در حفظ هویت دینی زن و مرد و صیانت آنان از برخی زمینههای انحراف نقش داشته باشد.
بنابراین، زن و مرد در چارچوب ازدواج، صرفاً برای رفع یک نیاز غریزی در کنار یکدیگر قرار نمیگیرند؛ بلکه این پیوند میتواند بخشی از مسیر دینی و اخلاقی زندگی آنان را شکل دهد.
تأکید پیامبر(ص) بر ازدواج در دوران جوانی
پیامبر گرامی اسلام(ص) در روایت دیگری، به نقش ازدواج در حفظ دین جوانان اشاره کرده و میفرمایند:
«ما من شابٍّ تزوّج فی حداثة سنّه الّا عجّ شیطانه، یا ویله عَصَمَ منّی ثُلْثَی دینه فلیتّقِ اللَّهَ العبدُ فی الثلث الآخر».
بر اساس مضمون این روایت، جوانی که در ابتدای دوران جوانی ازدواج میکند، بخش قابل توجهی از دین خود را در برابر وسوسههای شیطان حفظ کرده است؛ با این حال، پس از ازدواج نیز باید نسبت به بخش باقیمانده دین خود تقوا و مراقبت داشته باشد.
این روایت نشان میدهد که در نگاه اسلامی، ازدواج میتواند یکی از عوامل مهم در حفظ جوان از برخی آسیبهای اخلاقی و انحرافی باشد و به او در کنترل تمایلات و حرکت در مسیر درست زندگی کمک کند.
زن و مرد؛ همراه یکدیگر در مسیر فلاح
نگاه آیتالله جوادی آملی به ازدواج، مبتنی بر رویکردی است که در آن زن و مرد از جایگاه انسانی و دینی برخوردارند و هیچکدام صرفاً وسیلهای برای دیگری محسوب نمیشوند.
بر اساس این نگاه، زن در خانواده موجودی وابسته یا ابزار نیست و مرد نیز مالک و بهرهبردار از زن تلقی نمیشود. بلکه هر دو در یک پیمان مشترک، میتوانند یکدیگر را در مسیر رشد، کمال، فلاح و صلاح یاری کنند.
از این منظر، تعبیر «هویت دینی» درباره زن و مرد، بیانگر آن است که ازدواج در فرهنگ اسلامی میتواند بخشی از مسیر تعالی معنوی انسان باشد. زن و مرد با تشکیل خانواده، علاوه بر سامان دادن به زندگی مشترک، میتوانند در برابر لغزشها و آسیبهای اخلاقی یکدیگر را حمایت کنند.
در نهایت، نگاه ملکوتی به ازدواج، خانواده را صرفاً یک نهاد اجتماعی یا پاسخی به نیازهای طبیعی انسان نمیداند؛ بلکه آن را بستری برای تقویت ایمان، حفظ دین، افزایش تقوا و حرکت مشترک زن و مرد به سوی فلاح و رستگاری معرفی میکند.
منبع: کتاب «زن در آینه جلال و جمال»، ص. ۳۳۹ و ۳۴۰
نظر شما