به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حضور عثمان بن حنیف، والی بصره، در یک مهمانی اشرافی با واکنش صریح امیرالمؤمنین(ع) روبهرو شد؛ ماجرایی که در نامه ۴۵ نهجالبلاغه به یکی از روشنترین نمونههای حساسیت امام علی(ع) نسبت به تجملگرایی و فاصله گرفتن کارگزاران از زندگی مردم تبدیل شده است.
بنابر روایت فارس، استاد و پیشکسوت قرآن کریم محمدحسین محمدزاده، در گفتوگویی، با تشریح ماجرای برکناری عثمان بن حنیف از فرمانداری بصره اظهار کرد: الگو گرفتن از شیوه برخورد مولا علی(ع) با عثمان بن حنیف و برکناری وی از مسئولیت فرمانداری بصره به دلیل حضورش در یک مجلس اشرافی، موضوعی است که باید برای مسئولان ردهبالا مورد توجه قرار گیرد؛ با این حال، این مسئله در عمل مورد غفلت واقع شده و به فراموشی سپرده شده است.
سیره علوی باید معیار رفتار مسئولان باشد
بر اساس سیره امام علی(ع) در برخورد با عثمان بن حنیف و همچنین تأکیدات رهبر شهید انقلاب بر ضرورت سادهزیستی مسئولان و کارگزاران، حضور مدیران و مسئولان ردهبالا در محافل پرزرقوبرق و اشرافی، موضوعی است که باید بهطور جدی مورد نقد قرار گیرد و نمیتوان برای آن توجیهی ارائه کرد.
سیره و رفتار علوی(ع) باید بهعنوان یک سند بالادستی مورد توجه مسئولان باشد و به روشنی نشان میدهد که کارگزاران حکومت نباید از سبک زندگی مردم فاصله بگیرند. اگر چنین رفتاری از سوی یک مسئول صورت گیرد، از منظر مکتب علوی، حتی برکناری او نیز میتواند مورد انتظار باشد.
این مسئله فقط از منظر پیامدهای سیاسی قابل بررسی نیست، بلکه جایگاه مسئولان بهعنوان الگو در سبک زندگی علوی اهمیت اساسی دارد و رفتار آنان میتواند بر نگاه جامعه اثر بگذارد.
ماجرای عثمان بن حنیف و سفرهای که اعتراض امیرالمؤمنین(ع) را برانگیخت
این استاد قرآن کریم با اشاره به نامه ۴۵ نهجالبلاغه گفت: امام علی(ع) در این نامه، عثمان بن حنیف، فرماندار بصره را به دلیل حضور در یک مهمانی اشرافی مورد توبیخ قرار داد. محور اصلی این تذکر، مخالفت با تجملگرایی و تأکید بر سادهزیستی بود.
امیرالمؤمنین(ع) سفره رنگین و ظروف بزرگ طعام اشراف را نشانهای از فاصله گرفتن کارگزار از سیره و روش رهبری میدانست. حضرت در بیان معیار سادهزیستی نیز خود را الگو قرار داده و میفرماید: «امام شما از دنیایش به دو جامه کهنه و از غذاهایش به دو قرص نان قناعت کرده است.»
چهار اصل مورد تأکید امیرالمؤمنین(ع) برای کارگزاران
محمدزاده با اشاره به بیانات رهبر شهید انقلاب در این زمینه اظهار کرد: ایشان با نقل روایتی از امیرالمؤمنین(ع) فرمودند که حضرت در نامه ۴۵ نهجالبلاغه میفرمایند: «أَلا وَ إِنَّکُم لا تَقدِرونَ عَلی ذلِکَ وَ لکِن أَعینونی بِوَرَعٍ وَ اجتِهادٍ وَ عِفَّةٍ وَ سَدادٍ».
امیرالمؤمنین(ع) پس از بیان شیوه زندگی خود و زهدی که در پیش گرفته بودند، تأکید میکنند که دیگران توانایی زندگی کردن به شیوه ایشان را ندارند، اما میتوانند با رعایت چهار اصل ایشان را یاری کنند؛ ورع به معنای پرهیزگاری، اجتهاد به معنای تلاش و کوشش مستمر، عفت به معنای پاکدامنی و سداد به معنای انجام صحیح و استوار امور.
سفرههای اشرافی؛ مسئلهای فراتر از تجملگرایی
دارنده نشان خادمی قرآن کریم در ادامه با اشاره به ابعاد اجتماعی این موضوع گفت: حضور مسئولان در چنین محافلی تنها به مسئله تجمل و ظاهر محدود نمیشود، بلکه میتواند شکاف طبقاتی را عمیقتر کند و موجب شود فقرا و اقشار کمبرخوردار بیش از گذشته احساس کنند که از صحنه اجتماعی کنار گذاشته شدهاند.
به همین دلیل، نامه امیرالمؤمنین(ع) به والی بصره باید برای همه مسئولان در دورههای مختلف بهعنوان یک الگوی رفتاری مورد توجه قرار گیرد و سبک زندگی کارگزاران با معیارهای سیره علوی سنجیده شود.
عملکرد مسئولان بیش از سخنانشان برای مردم الگوست
حتی اگر از پیامدهای سیاسی حضور مسئولان در جشنها و محافل اشرافی صرفنظر کنیم، از منظر سیره علوی و تأکیدات رهبر انقلاب، حضور مسئولان در مجالس لوکس و پرزرقوبرق قابل توجیه نیست.
وی تأکید کرد: مسئولانی که خود را پایبند به نهجالبلاغه میدانند، باید بیش از هر فرد دیگری نسبت به عملکرد و رفتار کارگزاران خود حساس باشند؛ چراکه مردم بیش از آنکه به سخنان مسئولان توجه کنند، رفتار و عملکرد آنان را بهعنوان الگو مورد مشاهده و ارزیابی قرار میدهند.
نظر شما