بهترین نقشه موجود از تابش زمینه کیهانی، بر اساس داده‌های ماهواره پلانک، دیدگاه ما را درباره جهان اولیه و مدل تورمی تایید می‌کند؛ اگرچه کماکان چند ناهنجاری عجیب و غیرعادی را نیز باقی می‌گذارد.

محمود حاج‌زمان: «جهان تقریبا بی‌نقص است، 80 میلیون سال از آنچه ما فکر می‌کردیم پیرتر است، و شاید اندکی هم شریرانه‌تر باشد.» این نتیجه ماموریت 4 ساله ماهواره پلانک ( متعلق به آژانس فضایی اروپا ESA) است که دقیق‌ترین نقشه با بالاترین تفکیک ممکن را از کل تابش زمینه کیهانی تهیه کرده است.
به گزارش نیوساینتیست، این نقشه در دنیای نجوم اهمیت زیادی دارد. جرج افستاتیو در کنفرانس خبری دفتر مرکزی اسا در پاریس گفت: «شاید شبیه به یک توپ راگبی کثیف یا تابلویی پست مدرن به نظر رسد، اما می‌توانم به شما اطمینان دهم که کیهان‌شناسان حاضرند برای اینکه نسخه‌ای از این نقشه را داشته باشند، رایانه‌های ما را هک کنند یا حتی بچه‌هایشان را بفروشند!»
اگرچه نقشه پلانک درک کیهان‌شناسان از عالم را به شدت بهبود بخشیده، اما رازهای قدیمی را درباره الگوهای غیرعادی تابش زمینه کیهانی حل نکرده است. این معماها شامل یک «جهت برگزیده (ترجیحی)» است که در امتداد آن دمای نور تغییر می‌کند؛ جهتی که در عالم کیهان‌شناسی به «محور شرارت» شهرت دارد. همچنین نقطه سرد غیرقابل توضیحی در این میان وجود دارد که می‌تواند شاهدی بر وجود دنیاهایی ورای دنیای ما باشد.

 

سفر مجازی
هدف پلانک جستجوی تغییرات دمایی تابش زمینه کیهانی بوده است؛ نخستین تابش منتشرشده در عالم که در لحظه پدیدار شدنش در 380هزار سال پس از مهبانگ حدود 3000 درجه کلوین بود، اما اکنون به شدت سرد شده و به طور متوسط دمایی حدود 2.7 کلوین بالای صفر مطلق دارد.
کیهان‌شناسان تصور می‌کنند که این تغییرات دمایی ناشی از نوسانات ریز کوانتومی در لحظات اولیه جهان است که طی دوره کوتاه انبساط عظیم اولیه که به تورم (Inflation) مشهور است، در مقایسی وسیع پخش شده است. این حادثه 34- 10ثانیه پس از مهبانگ (ده میلیون میلیارد میلیارد میلیارد بار کوچک‌تر از یک ثانیه) رخ داده و طی 32-10 ثانیه جهان را به اندازه 1030 مرتبه بزرگ‎تر کرده و توزیع ستارگان و کهکشان‌ها را به صورتی که امروزه ما مشاهده می‌کنیم شکل داده است. تابش زمینه کیهانی به کیهان‌شناسان امکان می‌دهد تا این مرحله اولیه را کاوش کنند و به گفته مدیرکل اسا، ژان ژاک دورداین، آنها را به «سفری مجازی به سرمنشاء جهان» می‌برد.
با تحلیل مشخصات آماری نقشه، کیهان‌شناسان می‌توانند بهترین مدل‌های موجود برای تورم را با جهانی که ما امروزه می‌بینیم مقایسه کنند. نتایج پر کیفیت پلانک مطابقت بسیار بالایی با نظریه کیهان‌شناختی نشان می‌دهد. افستاتیو می‌گوید: «نتیجه‌گیری کلی این است که کیهان‌شناسی استاندارد مطابقت بسیار خوبی با داده‌های پلانک دارد. اگر من نظریه‌پرداز تورمی بودم، از این حادثه به شدت خرسند می‌شدم.»
با این وجود، کار کیهان‌شناسان در اینجا تمام نمی‌شود چرا که نقشه پلانک وجود یک امتداد مرموز را در جهان تایید کرده است. «محور شرارت» توسط کاوشگر پیش از پلانک، کاوشگر ناهمسانگردی ریزموج ویلکینوسن (WMAP) نیز شناسایی شده بود. برای مشاهده نقشه تابش زمینه کیهانی در ابعاد بزرگ‌تر، اینجا را کلیک کنید.

بر اساس مدل‌های کیهان‌شناسی، الگوی تغییرات گرم و سرد در تابش زمینه کیهانی باید به صورت تصادفی توزیع شده باشد. هنگامی‌که تکه‌های کوچک جهان را با هم مقایسه می‌کنیم همین طور است، اما در بزرگ‌ مقیاس پلانک نشان می‌دهد که نیمی از جهان تغییرات بزرگ‌تری نسبت به نیمه دیگر دارد. در مقایسه با دبلیومپ، آشکارسازهای پلانک 10 مرتبه حساس‌ترند و تفکیک زاویه‌ای 2.5 برابر دبلیومپ را دارند که نگاه بهتری را از این امتداد در اختیار کیهان‌شناسان قرار می‌دهد. افستاتیو می‌گوید: «ما می‌توانیم کاملا مطمئن باشیم که این ناهنجاری‌ها نه در اثر تابش‌های کهکشانی و نه در اثر خطاهای ابزاری ایجاد نشده‌اند؛ چرا که هر دو ابزار ما عارضه‌های بسیار مشابهی را رویت کرده‌اند.»
 

جهان کوفته شده
نتایج پلانک همچنین وجود یک نقطه سرد غیرقابل توضیح را در تابش زمینه کیهانی تایید می‌کند؛ نقطه‌ای که برخی از کیهان‌شناسان آن را نشانه‌ای بر وجود جهان‌هایی به غیر از جهان ما می‌دانند. یکی از مدل‌های موجود برای تورم، موسوم به تورم بی‌پایان(Eternal Inflation)، بیان می‌کند که دوره تورمی که دنیای ما بلافاصله پس از مهبانگ آن را تجربه کرد، تنها یکی از بی‌شمار دوره‌های تورم است که در قسمت‌های مختلف فضا اتفاق می‌افتد و هنوز هم ادامه دارد. هم‌زمان با توقف تورم در بخشی از فضا، بخش دیگری از آن شاهد تورم خواهد بود. در این حالت جهان‌های جدید به طور پیوسته در یک گستره وسیع و رو به رشد فضا-زمان به وجود می‌آیند؛ همان‌طور که یک حباب پس از تولید شدن به سرعت فضای اطراف خود را با خصوصیات فیزیکی‌اش پر می‌کند. تورم بی‌پایان همان‌گونه که از نام آن نیز بر می‌آید، بینهایت بار اتفاق می‌افتد و بینهایت دنیا را به وجود می‌آورد که منجر به خلق چندجهانی و جهان‌های موازی می‌شود. انبساط عالم ممکن باعث شود که یکی دیگر از این جهان‌ها با ما برخورد کند، و باعث ایجاد «کوفتگی» شود که در نقشه آسمان به شکل نقطه‌ای سرد خود را نشان می‌دهد.
اکنون که کیهان‌شناسان منبع جدیدی از اطلاعات در اختیار دارند، بدون شک این ناهنجاری‌ها برای سالیان درازی محل بحث و جدل خواهند بود. دانشمندان پروژه پلانک پیش از این از اندازه‌گیری‌های خود برای بهبود نرخ انبساط عالم استفاده کرده‌اند؛ انبساطی که توسط پارامتری به نام «ثابت هابل» توصیف می‌شود. مقدار جدید این ثابت که 67.15 کیلومتر بر ثانیه بر مگاپارسک است، به این معناست که کهکشانی که حدودا یک میلیون سال نوری از ما فاصله دارد، با سرعت 20.59 کیلومتر بر ثانیه از ما دور می‌شود؛ عددی که از مقدار فعلی (70 کیلومتر بر ثانیه بر مگاپارسک) کمتر است. این نتیجه از سوی دیگر عمر جهان را حدود 13.82 میلیارد سال به دست می‌آورد، که حدود 80 میلیون سال پیرتر از چیزی است که پیش از این تصور می‌شد.
 

نتایج پلانک همچنین سهم نسبی ماده معمولی، ماده تاریک و انرژی تاریک را که گمان می‌شود کل کیهان را شکل می‌دهند تغییر می‌دهد. بر اساس این نتایج، جهان به میزان اندکی بیشتر از ماده معمولی و ماده تاریک تشکیل شده است، و سهم انرژی تاریک آن از چیزی که قبلا گمان می‌شد اندکی کمتر است.
 

سه یا چهار؟
مشاهده‌ای که باعث ناامیدی بسیاری از فیزک‌دانان ذرات شد، عدم وجود مدرکی دال بر وجود گونه چهارم نوترینو بود. در حال حاضر ما می‌دانیم که سه گونه از این ذرات شبح‌وار وجود دارند که به سختی با ماده معمولی اندرکنش می‌کنند. اندازه‌گیری‌های دبلیومپ امکان وجود سه یا چهار گونه نوترینو را فراهم می‌ساخت، اما داده‌های دقیق‌تر پلانک تعداد آنها را در عدد سه تثبیت می‌کند.
آشکارسازی‌های کاوشگر پلانک هنوز به پایان نرسیده است. نتایج فعلی بر اساس نقشه‌برداری‌های 15.5 ماه نخست فعالیت کاوشگر هستند، و هنوز به همین میزان داده برای تجزیه و تحلیل باقی مانده است. همچنین آژانس فضایی اروپا هنوز باید اطلاعات مربوط به قطبیدگی تابش زمینه کیهانی را منتشر کند، که می‌تواند چشم‌اندازی اضافی از الگوی کیهان را فراهم سازد.
 53275

کد خبر 283780

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
8 + 10 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 16
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • Hamid IR ۱۴:۵۱ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۵
    79 77
    الله اكبر
    • بدون نام IR ۰۹:۴۱ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۶
      25 63
      منفی به الله اکبر؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!!!
  • بدون نام US ۱۹:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۵
    15 29
    فیزیک دان های عزیز، پس این ماشین های ضد جاذبه چی شدند؟ هنوز منتظر هستیما. 110 سال از انقلاب صنعتی میگذره.
  • بدون نام US ۱۹:۲۱ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۵
    89 9
    قابل توجه اونایی که فکر میکنند با تمامیت طلبی و فشار و زور و بگیر و ببند، گوشه ای از دنیا را به تصرف درآورده اند. خبر ندارند که نقطه ی کوچکی از زمان و مکان هستند در دنیا.
  • بدون نام IR ۱۰:۵۵ - ۱۳۹۲/۰۱/۰۶
    23 25
    در جمله بندیهای خود دقت کنید. شما فعالیت خبری میکنید؛ پس علوم و ادبیات پارسی هم خوانده اید. وقتی مفعول جمله معلوم نیست، نباید از "را" استفاده کرد. مثلا: من کتاب را خریدم. اینجا این "را" نشان میدهد که کتاب برای شخصی که من دارم باهاش صحبت میکنم آشنا بوده، یعنی مثلا دیروز با اون شخص اون کتابو دیده بودیمش، امروز رفتم خریدم. اما در جمله من کتاب خریدم، کتاب برای شخصی که داریم باهاش صحبت میکنیم ناآشناست، یعنی آشنایی قبلی باهاش نداره. حالا توی همین متنی که نوشتید، در چند مورد همین اشتباهو کردید. بگردید پیدا کنید. کاملا آشکاره. سال نو مبارک.
    • بدون نام IR ۱۳:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۱/۱۴
      13 3
      تو که خودت ادبیات فارسی را پایمال کردی با کلمات و عباراتی مثل «باهاش»، «اون شخص»، «اون کتابو»، «اشتباهو»، «آشکاره» و ...
    • امین IR ۰۸:۲۳ - ۱۳۹۲/۰۱/۱۵
      12 0
      ملا نقطه ای.... جالبه از میون این همه نظراتی که داده شده...هیچ نظر ربطی به خود مطلب نداره.. هر کسی از ظن خود شد یار من..
  • امین IR ۰۸:۱۷ - ۱۳۹۲/۰۱/۱۵
    4 2
    مطلب جالبی بود. امیدوارم خبرهای جدیدی که راجع به پلانک اعلام خواهد شد را نیز منتشر کنید. خوب این محور شرارت به خوبی نشون می ده که مدل تورمی نمی تونه صحیح باشه. همین الگو دلیلی بر این نکته هست که توزیع دما در گستره عالم یکنواخت و در نتیجه تصادفی نبوده. اگر مدل تورمی جواب معما نباشه.. به تبع اون تورمهای بی پایان نیز منتفی هست.
  • امین IR ۰۹:۰۱ - ۱۳۹۲/۰۱/۱۵
    4 1
    کیهان شناسی مدرن بیش از هر چیزی نشان دهنده این موضوع هست که ما از عالم هستی هیچ چیز نمی دانیم شاید باید در پیش فرضهای اساسی کیهان شناسی و مدلهای ارائه شده توسط کیهان شناسان تا به امروز یک باز نگری اساسی بشه.. مثلا کی گفته که حتما باید فرض کنیم عالم هستی همگن هست؟ همیشه فرض بر این بوده که عالم از هر سو که به آن خیره شویم یکسان و یک شکل دیده می شود.. خوب همین مثلا" محور شرارات" نشان دهنده این هست که چنین چیزی نیست.. نشان دهنده این مطلب هست که عالم هستی در لحظه شکل گیری و پیدایش خود شاید جهت و سمت و سویی را به سایر جهان و سمتها ترجیح داده است..البته همه این ها فرضه...
  • امین IR ۰۹:۰۵ - ۱۳۹۲/۰۱/۱۵
    5 16
    البته من به شخصه نظر دیگری نیز دارم...من به شخصه به تئوری توطئه اعتقاد دارم و حتی گمان می کنم در ارائه اطلاعات علمی و سمت و سو دادن به پژوهشهای علمی ...دستهای نامرئی و غیبی وجود دارند که اعمال نفوذ می کنند کالج سلطنتی و ناسا و امثالهم .. بودجه چنین تحقیقات عظیمی را تامین می کنند... لذا باید دیتاها و نتیج چیزی باشند که با ایدولوژی و جهان بینی تامین کنندگان و اسپانسرهای مالی این پروژه ها تنافی و تناقض نداشته باشه.. مثلا روزگاری هویل در برنامه معروف خود در بیب بی سی زور می زد تا خلقت عالم و پیدایش زمان و مکان را در لحظه انفجار بزرگ مسخره کنه... دست و پا می زد تا دیدگاه معروف ماتریالیستها را مبنی بر جادوانه و ازلی و ابدی بودن عالم و به تبع آن مکان و زمان را توجیه کنه
    • بدون نام US ۲۱:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۱/۱۷
      9 7
      هر کی با علم درافتاد ور افتاد
    • بدون نام US ۲۱:۱۶ - ۱۳۹۲/۰۱/۱۷
      7 1
      اینایی که گفتی توطئه کردند، همون هایی هستند که با علم، جت می سازند که یک تن آهنه با هزار کیلومتر بر ساعت حرکت میکنه. تحقیقات انباشتی اون ها توطئه است ولی شما راست میگی؟ انباشتی به این معنی هست که نقطه به نقطه شواهد آنه در طول عصر علم گرایی (200 سال گذشته) انباشته شده و بسیار دقیق است.
    • بی نام IR ۰۷:۳۱ - ۱۳۹۲/۱۱/۲۰
      3 0
      یادمون باشه که حتی دروغ هم بر روی پایه های واقعیت میایستد تصور اینه یافته های علمی سوگیری دارند و ایدئولوژی خاصی را گسترش میدهند با ذات حقیقت جویی علم منافات داره بی تردید هر بنیاد و مرکز تحقیقاتی با دسته خاصی از فعالیتهای علمی هماهنگی خواهد کرد ولی نه به این معنا که منکر حقایق علمی گردد و یا بتواند برای همیشه به کتمان حقایق بپردازد (کاری که در نظامهای کمونیستی یا تمامیت خواه میخواستند و نتوانستند)
  • امین IR ۰۹:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۱/۱۵
    9 19
    بی بی سی (بنگاه سخن پراکنی خاندان سلطنتی بریتانیا) خیلی روی هویل مانور می داد... ولی نهایتا تسلیم شدند... هم هویل هم بی بی سی قبول کردند که نظریه انفجار بزرگ( بیگ بنگ) نسبت به نظریه (خلقت مداوم) آنها بیشتر بر واقعیت و شواهد تجربی تطابق داره الان هم همینه... این نظریه جهان های تورمی خیلی نچسبه.. خیلی می خواهند زور بزنند که بگند... بینهایت عالم وجود داره حالا یکی از این بینهایت ها شدیم ما... جایی که همه چیز دقیق تنظیم شده...لذا هیچ عجیب نیست که این عالم ما اینقدر دقیق تنظیم شده و با نظم عمل می کنه.. به قول خودشون ما برنده لاتاری هستیم برنده یک شانس از بینهایت احتمال همه زوری که می زنند تا نظریه تورمی را جا بیاندازند اینه که نمی خواهند خالق و نظم دهنده عالم هستی را قبول کنند
  • مهرشاد IR ۱۴:۳۷ - ۱۳۹۴/۰۹/۰۴
    0 0
    سریال فرینچ
  • بی نام A1 ۱۹:۰۳ - ۱۳۹۶/۰۷/۰۸
    1 0
    زبانها و فکرها قاصر است از عظمت الله لا اله الا الله علی العظیم لا اله الا الله علی الکریم سبحان رب السموات سبع و رب الارضین سبع و ما فیهن و ما بینهن و رب العرش العظیم