ماهواره نیمه جان پلانک که دقیق‎ترین اندازه گیری‎ها از تابش زمینه کیهانی را انجام داده، قرار است در کوتاه عمر باقی مانده خو، به یکی از قدیمی‌ترین پرسش‌های ما پاسخ دهد: چه شد که جهان اینگونه شد؟

مجید جویا: مجله نیوساینتیست در سلسله گزارش‌هایی به ایده‌هایی پرداخته که سال پیش رو را شکل خواهند داد. در مقالات قبلی این سری خواندید: در سال ۲۰۱۳، منتظر شرایط اقلیمی عجیب‌وغریب‌تر باشید، چه کسانی این دو جایزه ارزشمند € ۱,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ را برنده می‌شوند؟ و  امید دانشمندان به آزمایش موفق درمان قطعی سرطان در آینده نزدیک . اکنون نوبت پاسخ به این پرسش است که پس از مهبانگ چه اتفاقی افتاد.
ما در حال رسیدن به درک بهتری از یکی از بزرگ‌ترین ایده‌های مطرح‏شده در دنیای علم هستیم: تورم. قرار است در زمستان 2013/1391، اولین نقشه‌های کیهانی که توسط ماهواره پلانک متعلق به سازمان فضایی اروپا تهیه شده‌اند، منتشر شوند. این نقشه‎ها قرار است به ما کمک کنند که بتوانیم توضیح دهیم چگونه بعد از انفجار بزرگ، جهان در کمتر از یک میلیارد میلیارد میلیاردیوم ثانیه (27-10ثانیه) از فضایی کوچک‌تر از یک پروتون به پهنه‌ای بسیار عظیم تبدیل شد.
جهان در مراحل ابتدایی خود، مخلوط یکنواخت و تاریکی از پلاسمای داغ بود که به نحوی رشد کرد و به خوشه‌های متراکم کهکشانی و فضاهای خالی کیهانی تبدیل شد که امروزه می‌بینیم. طبق قوانین ترمودینامیک، در بزرگ‎مقیاس، مناطقی که فاصله بسیار زیادی از همدیگر دارند، باید دارای ماهیتی بسیار متفاوت باشند. اما بررسی‌های تابش زمینه کیهانی یا CMB  که اولین نوری است که تقریبا 300هزار سال پس از مهبانگ در عالم منتشر شد، نشان می‌دهد که جهان در تمامی جهات تقریبا به همان شکلی است که بود.
برای توجیه این یکنواختی عجیب و غیر منتظره، فیزیکدان‌ها دست به دامن تورم شدند: از آنجایی که تمامی نقاط در جهان روزگاری همسایگان نزدیکی بودند، این فرضیه مطرح می‌شود که سرعت جدایی آنها از هم به حدی زیاد بود که نتوانستند همدیگر را فراموش کنند. داده‌های به دست آمده از کاوشگر ناهمسانگردی مایکروویو ویلکینسون ناسا (WMAP) که در سال 2001/1380 به فضا پرتاب شد، یک پیش‌بینی کلیدی فرضیه تورم را تقویت کرد که بر مبنای آن، ساختار جهان توسط نوسانات کوانتومی در چهار بعد فضازمان بنیان نهاده شده است.
استفان هاوکینگ اخیرا در مصاحبه‌ای گفته که شواهد WMAP برای اثبات پدیده تورم، هیجان انگیزترین پیشرفت علم فیزیک در تمام دوره زندگی او بوده است. اما هنوز بر سر مناسب‌ترین مدل برای توضیح این که چه چیزی موجب این انبساط نمایی شد، زمان شروع و مدتی که به طول انجامید، توافقی حاصل نشده است. داده‌های WMAP شگفتی‌های دیگری همچون الگوهای غیر قابل توضیح در CMB را نیز آشکار کرده‌اند. از همین رو کیهان‌شناسان بی‌صبرانه منتظر نقشه‌های جدید با تفکیک بالا هستند تا این موارد را نیز اصلاح کنند. گروه پلانک اولین نتایج کیهان شناختی‌ حاوی داده‌های گردآوری شده در یک بازه 15 ماهه را در ماه مارس/ اسفند منتشر خواهد کرد.
علاوه بر آن نتایج پلانک به بهبود درک ما از این که جهان از چه مقدار انرژی تاریک، ماده تاریک و ماده طبیعی تشکیل شده است، کمک می‌کنند. پلانک شاید بتواند اولین نشانه‌های مستقیم از اعوجاج‌ها در چارچوب فضازمان را که امواج گرانشی نامیده می‌شوند نیز ثبت کند. چنین نتایجی برای کاوشگری که اکنون نیمه جان شده، چندان هم بد نیست. یکی از دو آشکارساز پلانک در ماه ژانویه 2013/دی 1390 از کار افتاد و دیگر تجهیزات این فضاپیما نیز تا آگوست 2013/ مرداد 1392خاموش خواهند شد.

53271

کد خبر 267663

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
9 + 0 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 8
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بدون نام IR ۱۶:۰۷ - ۱۳۹۱/۱۰/۱۲
    22 7
    والا ما چیزی نمیدونیم از اونایی که اون موقع در قید حیات بودن باید پرسید
    • بهنام IR ۲۲:۲۴ - ۱۳۹۱/۱۰/۱۲
      7 15
      نمکدون!!!
    • بدون نام IN ۱۷:۱۷ - ۱۳۹۱/۱۰/۱۳
      18 0
      خوب بپرس از اون بنده خدا...!
    • بدون نام IR ۰۹:۴۲ - ۱۳۹۱/۱۰/۱۸
      5 10
      اگرترجمه اولین خطبه نهج البلاغه رودرباره آفرینش بخونیددیدتون راجع به بوجودآمدن جهان خیلی بازمیشه شاید10دقیقه هم طول نکشه .توصیه میکنم چندبارمرورکنیدبعداظهارنظر.
  • حمید IR ۱۳:۵۷ - ۱۳۹۱/۱۰/۱۳
    5 1
    پس نتیجه میگیریم هاوکینگ 10 سالی از بقیه دانشمندا جلو تشریف دارند!!! هاوکینگ بازهم در شرط‌بندی باخت در آخرین شرط‌بندی علمی خود، هاوکینگ در سال 2002 / 1381 با همکار خود در دانشگاه کمبریج، نیل تورک شرط بست که کیهان‌شناسان به زودی امواج گرانشی اولیه را کشف می‌کنند و به این ترتیب نظریه تورمی عالم را اثبات خواهند کرد. http://www.khabaronline.ir/detail/41286/
  • دکتر صادقی IR ۰۳:۲۲ - ۱۳۹۱/۱۰/۱۶
    3 3
    البته تاثیر ذرات پسا کوانتومی را در پیدایش ماده تاریک ار ماده غیر طبیعی حاصل از جوشش پروتونها را در نظر نگرفتند و گرنه براحتی اثبات انبساط ترمودینامیکی جهان قابل بیان است. حتی بر اساس قوانین ترمواستاتیک مدرن هم این مطلب قابل بحث است
    • بدون نام IR ۱۶:۴۴ - ۱۳۹۱/۱۰/۱۶
      6 2
      از آقای دکتر بخاطر توضیح دقیق و علمیشان ممنون هستیم
  • بدون نام IR ۱۲:۵۷ - ۱۳۹۱/۱۰/۱۸
    2 1
    حاجی نفهمیدیم