چه کسی پاسخگوی بی نظمی ترافیکی در شهر به دلیل فعالیت چراغ های راهنمایی چشمک زن در روز است؟

جالب است که بدانید وقتی در سال 1917 میلادی نخستین علائم راهنمایی و رانندگی در شهر «سالت لیک» آمریکا نصب شد، رانندگان آنها را تنها یک شوخی قلمداد کرده و به راحتی آن را نادیده می‌گرفتند. در آن زمان نیروهای پلیس برای اینکه مطمئن شوند رانندگان متوجه عملکرد و وجود چراغ‌های راهنمایی و رانندگی شده‌اند، بسیج شده بودند.

در ایران نخستین چراغ‌های راهنمایی و رانندگی در سال‌های دهه ۳۰ در تقاطع‌های سپه ولی عصر، پل امیر بهادر، باغ ملی، دروازه شمیران، گمرک و امیریه نصب شد ولی قبل از نصب این چراغ‌ها، چراغ‌های راهنمایی به صورت کوله پشتی بودند که دارای دو چراغ قرمز، سبز و کلیدی در جهت خاموش و روشن کردن آنها بود، کوله پشتی در پشت مامور قرار می‌گرفت و کلید آن روی سینه سمت چپ قرار داشت.

بالاخره در سال‌های ۳۹ و ۴۰ تقاطع‌های شهر تهران به مرور به نسل جدید چراغهای راهنمایی مجهز شدند. نسل اول چراغ‌های راهنمایی و رانندگی که در شهر تهران راه اندازی شدند مجهز به فانوس‌های لامپی کوچک بودند که از دید کافی به خصوص در ساعات میانی روز و در نور شدید آفتاب برخوردار نبود ضمن آنکه به دلیل عدم طراحی مناسب سیستم برق رسانی و استفاده از روش کابل کشی هوایی برای تأمین انرژی، درصد بروز اختلال در سیستم برق آنها بسیار بالا بوده و خاموشی مکرر چراغ‌های راهنمایی در تقاطعات اجتناب ناپذیر بود. کنترل این نسل از چراغ‌های راهنمایی به صورت غیر خودکار و توسط مأموران پلیس راهنمایی و رانندگی صورت می‌گرفت و تنها معیار تصمیم گیری آنها برای تغییر وضعیت چراغ، مشاهداتشان از وضع ترافیک در تقاطع مربوطه بود. میزان زمان سبز و قرمز نیز بسته به نظر همین مأموران پلیس تعیین می‌شد. تحول دیگر در طول این دوران، راه اندازی چراغ‌های راهنمایی و رانندگی زمان ثابت بود که در آنها مدت زمان فاز سبز و قرمز برای هریک از مسیرهای منتهی به تقاطع از قبل تعیین می‌شد و این زمان بندی فارغ از تغییرات حجم ترافیک در ساعات مختلف شبانه روز به صورت یکسان اعمال می‌شد. در سال ۱۳۷۱ با توجه به لزوم گسترش، بهینه سازی و ایجاد دگرگونی در تجهیز تقاطع‌ها به چراغ‌های راهنمایی مبتنی بر نگرش فنی و مهندسی و مطابق با استانداردهای روز دنیا و بهره گیری از تکنولوژی‌های نوین و سازماندهی نظام مند زمینه نصب و راه اندازی و بهره برداری از چراغ‌های راهنمایی، مسئولیت طراحی، نصب و راه اندازی چراغ‌های راهنمایی و رانندگی سطح شهر تهران به عهدة شهرداری تهران گذاشته شد.

طبق ماده 101آیین‌نامه جدید راهنمایی و رانندگی چراغ چشمک‌زن زرد برای عبور با احتیاط است و رانندگان وسایل نقلیه‌ مکلفند با دیدن این چراغ از تقاطع و گذرگاه پیاده با احتیاط و سرعت کم عبور نمایند و چراغ چشمک زن قرمز برای ایست وعبور است.

اما بحث اصلی من :

   امروز برای کاری بیرون رفته بودم می دانستم خیابان های شهر تهران مانند همیشه شلوغ است و لذا راهی خلوت تر را برگزیدم که.... در چهارراه شهید اخوان (گیلان) شهیدعراقی رفت و آمد خودروها بی نظم و درهم تنیده بود چرا که چراغ  راهنمایی و رانندگی  دیگر سبز و زرد و قرمز نمی شود (روزهای قبل که کلا خاموش بود) و به حالت چشمک زن درآمده بود و یک مشکل سوء مدیریتی در شهر برای چندمین بار خودنمایی کرد ... عامل ترافیک شدن وسیله کنترل ترافیک!! به سبب سوء مدیریت و عدم کنترل و نظارت واحدهای مربوطه....

اینجانب هنگامی که عضو هیأت مدیره سازمان حمل و نقل و ترافیک بودم پیشنهاد کردم نه تنها درطول روز از چراغ چشمک زن که حتی شبها هم استفاده نشود چرا که این کار نوعی نظم دارد و می توان مدت را درشبها به 15 ثانیه کاهش داد و حداقل تکلیف راننده معلوم است که برود یا بایستد؛ اما بی تعارف بگویم در عبور با احتیاط یعنی چراغ چشمک زن زرد کسی حق تقدم را رعایت نمی کند و با چراغ چشمک زن قرمز هم کسی ایست و عبور نمی کند درنتیجه هرج و مرج می شود.

پدیده غیرقابل انکاری است که بسیاری از رانندگان، طی روز با روشن بودن چراغ راهنمایی مجبور به رعایت قوانین رانندگی می شوند اما شب هنگام که چراغ راهنمایی چشمک زن می شود قانون را رعایت نمی کنند و هر طور که دل شان بخواهد رانندگی می کنند.

شهروندان زیادی گله دارند که چرا چراغ های چشمک زن  طی روز فعال یا شبها خیلی زود آغاز به کار می کنند،متأسفانه مشاهده می شود با وجود آن که رفت و آمد در شهر هنوز به شکل عادی جریان دارد و بسیاری از مردم در خیابان ها هستند اما چراغ های چشمک زن برخی تقاطع ها زودتر ازساعت مقرر (ساعت 23 به بعد) فعال است. با آنکه چراغ های چشمک زن باید از نیمه شب به بعد که رفت و آمد کمتری در خیابان ها جریان دارد، فعال شود تا موجب بروز تصادف نشود.

 هنگامی که چراغ چشمک زن  طی روز و یا شب از ساعت 21 یا 22 فعال می شود و هنوز حجم زیادی از خودروها در خیابان هستند علاوه بر این که باعث هرج و مرج در رانندگی و درگیری بین رانندگان می شود، وقوع تصادف های دلخراشی را در پی دارد.

شهروندان زیادی معتقدند که فعال شدن چراغ چشمک زن حتی پس از نیمه شب نیز کار صحیحی نیست زیرا در آن ساعت، بسیاری از رانندگان با سرعت بالا رانندگی می کنند و بیشتر آن ها به چراغ چشمک زن توجهی نمی کنند.و بهتر است چراغ راهنمایی به جای چراغ چشمک زن فعال باشد تا رانندگان مجبور باشند، خود را برای رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی ملزم کنند.

البته می دانم که پلیس معتقد است چراغ چشمک زن برای شناسایی مقصران تصادف هاست و اگر در شب چراغ فرمان ده فعال باشد به دلیل حضور نداشتن مأمور راهنمایی و رانندگی علت و مقصر وقوع تصادف نیز مشخص نخواهد شد. رانندگانی که در مسیر اصلی در حرکت هستند چراغ چشمک زن زرد و آن هایی که در مسیر فرعی حرکت می کنند چراغ چشمک زن قرمز برای آن ها حق تقدم به شمار می رود. فعالیت این چراغ از ساعت 23 به بعد است و اگر در برخی تقاطع ها زودتر از این زمان، فعال شده باشد، شهروندان با مشاهده آن می توانند با تماس با راهنمایی و رانندگی موضوع را اعلام کنند تا آن را به اطلاع عوامل شهرداری برسد.اما چالب است که بدانید بنده بارها سر این موضوع معاون محترم شهردار ورئیس سازمان حمل ونقل برادرعزیزم مهندس هاشمی تشکری - که فردی مدیر و مدبرش می دانم - هم صحبت کرده ام که کاری بکند اما حرفم تا به حال که بجایی نرسیده است .... چه کسی پاسخگوست؟