نخستین اخطار محیط زیستی به یک مدیرعامل بانک، یک وزیر و یک رییس جمهور در دولت یازدهم!

قرار است متجاوز از 400 هزار تن سم ... ببخشید! کود شیمیایی به سرزمین ایران تزریق شود تا بلکه غذای بیشتری برای خوردن بدست آید. خبر خوشی که رییس جمهور در دیدارش با نخبگان ارایه کرد و در این یادداشت خواهم گفت که چه کسانی حسن روحانی را گمراه کرده و شوکرانی شیرین را به جای واقعیتی تلخ اما مفید به مرد شماره یک کابینه تدبیر و امید تحمیل کرده‌اند.

    یکی از دلایل مرگ کبک‌ها و برخی دیگر از پرندگان زیبا و در معرض خطر در ایران و جهان، مصرف کود شیمیایی در مزارع کشاورزی است! باورتان می‌شود؟ حقیقت آن است که آن پرندگان بی‌نوا، گاه دانه‌های سفید و گرانولی کود شیمیایی را به جای غذا می‌بلعند و مرگی تلخ و دردآور را تجربه می‌کنند. درواقع آنگونه که زهرا نجاتی مقدم و خدیجه بوذرجمهری در پژوهش‌های خویش تحت عنوان: بررسی اثر نهاده‌های شیمیایی کشاورزی بر محیط زیست در همایش کشوری کشاورزی، تولید ملی با محوریت آمایش سرزمین در اسفندماه 1391 ارایه کردند، علاوه بر پرندگان دانه‌خوار که نخستین قربانیان این گرانول‌های شیمیایی هستند، دیگر آحاد زنجیره غذایی از جمله پرندگان گوشتخوار تا دیگر جانداران پستاندار از این سیکل معیوب و مسموم آسیبی جدی خواهند دید. اما کاش تلخی ماجرا در همین حد متوقف می‌شد! چرا که در این یادداشت، می‌خواهم برایتان از ابعاد ویرانگر دیگری از مصرف بی‌رویه سم و کود شیمیایی در وطن بگویم که مرگ غم‌انگیز کبک‌ها در برابرش دیده هم نمی‌شود!

به مصرف کود و سموم شیمیایی در کشور پایان دهیم

    ماجرا از آخرین روز تابستان 1392 شروع شد، زمانی که محمد طالبی در مقام مدیر عامل بانک کشاورزی با چهره‌ای خندان در میان خبرنگاران ظاهر شد و در پاسخ به اینکه برای سال زراعی جدید (93-1392) چه خبر خوشی برای کشاورزان دارید؟ گفت: بنا به برنامه‌ای که وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده است، 3500 میلیارد تومان تسهیلات برای سرمایه‌ی در گردش کشاورزان اختصاص یافته است که بخشی از آن برای خرید 400 هزار تن کود شیمیایی از واحدهای پتروشیمی اختصاص یافته است . متعاقب این سخن، حسن روحانی در هفتمین همایش ملّی نخبگان گفت: تنها دولتی هستیم که در طول 50 روز بیش از 700 میلیارد تومان اعتبار برای ماشین‌آلات کشاورزی در اختیار کارآفرینان کشاورزی قرار دادیم و در این مدت بیش از 400 میلیارد تومان اعتبار برای خرید کود در فصل پاییز اختصاص دادیم.

    با کنار هم نهادن این دو سخن، در می‌یابیم که وزارت جهاد کشاورزی به عنوان متولّی مدیریت تولید غذا و حفظ پایداری بوم‌شناختی (اکولوژیکی) کشور، برای خرید 400 هزار تن کود شیمیایی چراغ سبز لازم را صادر کرده است؛ خرید هنگفتی به ارزش حدود یک سوّم بودجه سالانه‌ی کل وزارت جهاد کشاورزی!

    این در شرایطی است که تقریباً همه‌ی فعالان محیط زیست و متخصصان منابع طبیعی در ایران و جهان خواستار کاهش مصرف کود شیمیایی در مزارع کشاورزی و رساندن آن به صفر هستند؛ اقدامی که به عنوان یکی از مؤلفه‌های حفظ کیفیت مواد غذایی و سلامت شهروندان از آن یاد می‌شود و از همین رو، در برنامه‌های پنج ساله چهارم و پنجم (ماده 143) به صراحت از کاهش مصرف کودهای شیمیایی و جایگزینی آن با کودهای آلی و زیستی به عنوان یک تکلیف حکومتی یاد شده است. افزون بر آن، همه می‌دانند که مهم‌ترین محدودیت خاک در اراضی کشور ما که 89.7 درصد از مساحت آن در قلمرو سرزمین‌های خشک جای گرفته است، کمبود مواد آلی است؛ کمبودی که با دوپینگ مواد شیمیایی و گسترش استفاده بی رویه از کودهای نیتراته و فسفاته نه تنها برطرف نخواهد شد، بلکه به مرور اُفت شتابناک‌تر کیفیت خاک‌های زراعی و فاریاب را موجب می‌شود. خطرناک‌تر آن که مصرف کودهای شیمیایی آشکارا امنیت غذایی شهروندان را به مخاطره می‌اندازد، چرا که اینک ثابت شده در برخی محصولات کشاورزی پرمصرف چون سیب زمینی، پیاز ، خیار و سبزیجات برگی مانند کاهو و اسفناج، میزان بقایای غیرمجاز تجمعی، بیش از حد استاندارد ملی وجود دارد (بر پایه‌ی گفتگوی نگارنده با دکتر غلامرضا میرکی، مدیر کل اسبق دفتر محیط زیست و توسعه پایدار وزارت جهاد کشاورزی)؛ رخدادی که طی چند دهه‌ی گذشته هزینه‌های سنگینی را به بخش سلامت کشور تحمیل کرده است .

    از همین رو بود که دو وزارت جهاد کشاورزی و بهداشت درمان و آموزش پزشکی به استناد مواد 35 قانون برنامه پنجم توسعه کشور و قوانین موضوعی دیگر مانند ماده 29 قانون افزایش بهره‌وری کشاورزی مکلف شده‌اند هر چه سریع‌تر برای رسیدن به محصولی سالم و باکیفیت، کودهای آلی را جایگزین کود شیمیایی کنند.

    با این وجود، در حالی که اغلب تولیدکنندگان کودهای زیستی همچون کرم پوسال (ورمی کمپوست) با دشواری‌های شدید مالی روبرو شده و خریداری برای محصولات خود ندارند، انتشار چنین خبرها و تصمیم‌های غیرکارشناسی و طبیعت‌ستیزانه‌ای آشکارا با آموزه‌های مورد انتظار از دولت تدبیر و امید ناسازه‌هایی حیرت‌انگیز را رخ می‌نماید. آن هم در وضعیتی که همه می‌دانند هم اینک میزان مصرف کودهای شیمیایی در ایران حتی از میانگین مصرف جهانی آن، یعنی 110 کیلوگرم در هکتار هم بیشتر است و به 116 کیلوگرم در هکتار بالغ می‌شود.

    یادمان باشد:

    هم‌اکنون ایران عزیز ما پذیرای سالی 3 میلیون تن کود شیمیایی و 17 هزارتن انواع سموم دفع آفات است . روندی که پیش‌بینی شده ممکن است با ادامه‌ی فعالیت مافیای پرقدرت عرضه کنندگان کود شیمیایی به بازار به 5.7 میلیون تن تا سال 1397 افزایش یابد .

    یادمان باشد:

    بر اساس مطالعات صورت پذیرفته سالانه 170 میلیون تن پسماند کشاورزی و 19 میلیون تن پسماند عادی در کشور تولید می‌شود که عمده این مقادیر قابلیت بازگشت به طبیعت به شکل کمپوست و کرم پوسال را دارند. اما به جای تشویق سرمایه‌گذاری در این حوزه، متاسفانه تصمیم‌گیران راه حل مقطعی و کوتاه مدت دوپینگ شیمیایی را برمی‌گزینند که تیر خلاصی است بر تأمین امنیت غذایی کشور از بُعد سلامت غذا.

    و دست آخر آن که یادمان باشد:

    حتی هم‌اکنون هم اغلب 125 رودخانه دایمی ایران از آبی بی کیفیت و آلوده رنج می‌برند و اراضی بیشتری به دلیل تحمل حجم بزرگ‌تری از سم و کود، توان تولیدی خود را از دست می‌دهند.

    در چنین شرایطی، آیا سزاوار است که به دست خود تهدیدی اینگونه مرگبار بر سلامت محیط زیست خویش تحمیل کنیم؟

    چنین است که نخستین اخطار محیط زیستی به رییس دولت یازدهم، وزیر جهاد کشاورزی‌اش و مشاورینی که در این زمینه نقشه‌ی راهی اشتباه را نورپردازی کرده‌اند، داده می‌شود و انتظار می‌رود تا سازمان حفاظت محیط زیست بر اساس وظایف نظارتی و حاکمیتی خود به صورت جدی وارد ماجرا شده و اجازه ندهد تا همه چیز قربانی افزایش حجم تولید مواد غذایی‌ای شود که نه فقط شهروندان ایرانی را از فقر غذایی نجات نمی‌دهد، بلکه با تشدید فقر خاک، آلودگی منابع آب و افت شاخص سلامتی مصرف‌کنندگان، دورنمایی نگران‌کننده‌تر را برای زیستن آیندگان در این سرزمین به تصویر می‌کشد.

    برای مطالعه بیشتر از همین قلم:

    - یک اقدام کوچک که می‌تواند اثراتی بزرگ در کشاورزی به ارمغان آورد!

    - پژوهشی که قانون ایمنی زیستی را به چالش می‌کشد!

    - روز جهانی بدون سم را در هوای سمی تهران گرامی داشتیم!

    - به استقبال روز جهانی بدون سم برویم

    - درسی که اوکیچوبی می‌دهد!

کد خبر 318832

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 37
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بی نام A1 ۰۳:۰۷ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    20 55
    این حساسیت به مصرف زیاد این مواد در کشور نکته مثبتی هست. ولی کود و سم در کشاورزی نیاز است. البته بصورت کاملا تحت کنترل و محدود. ولی اگر کلا از بیخ نباشه دیگه هیچ کشاورزی با این همه ضرر و آفات و خاک نه چندان حاصلخیز کشاورزی نمیکنه. اونوقت باید یا از گشنگی بمیریم یا همه پول نفت رو یه راست بفرستیم خارج و غذا وارد کنیم! اونموقع دیگه اصلا نمیتونیم به محیط زیست فکر کنیم و باید دنبال زنده موندن باشیم فقط. پس امنیت غذایی هم مهمه.
    • نادر جلالی IR ۰۳:۲۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      92 4
      آقا یا خانم بی نام عزیز: پس فکر می کنید چرا دنیا دارد به سمت کشاورزی ارگانیک می رود؟ چرا مردم در اتحادیه اروپا حاضرند پول بیشتری بدهند، اما میوه هایی را مصرف کنند که از حاصل کود و سم بدست نیامده باشند؟ فکر می کنید راه کاهش این همه سرطان و بیماری های جورواجور چیست؟!
    • بی نام A1 ۰۴:۳۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      17 8
      در پاسخ آقای نادر جلالی: من هم نگفتم کود شیمیایی و سم خوبه. مسلما ما هم باید بسمت حذف سموم پیش بریم بتدریج و با بوجود اومدن زمینه و ظرفیتش. منتها نه از وزیر نه از رییس جمهور و .. نمیشه توقع داشت یهو سموم و مواد شیمیایی رو ممنوع و حذف کنن کلا. باید برنامه و راهکار پیشنهاد داد و تشویق کرد. اخطار صرف فایده نداره.
    • مصطفی پاکدامن IR ۰۵:۱۶ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      30 1
      با نظر جناب جلالی موافقم. همه تلاش کشور و وزارت جهاد کشاورزی باید در جهت حمایت از تولیدکننده های کودهای سبز و آلی باشد و نباید به کشاورز وام داد تا سم و کود شیمیایی بخرد تا مردم بیشتری از بیماری های ناعلاج و پرهزینه در عذاب قرار گیرند. کم بخوریم اما با کیفیت بخوریم.
    • مسعود A1 ۰۵:۴۵ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      19 0
      آفرين بر نادر جلالي و توصيه كشاورزي ارگانيك
    • بی نام A1 ۰۵:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      20 0
      چرا رياست جمهوري مشاور محيط زيستي ندارد !؟
    • بی نام IR ۰۸:۳۰ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      4 1
      دوست عزیز مگه خانم ابتکار معاون رییس جمهور در محیط زیست نیستن؟ دیگه مشاور زیست محیطی چیه؟ خانم ابتکار در جلسات دولت این موضوع را تذکر بدن .
    • بی نام IR ۰۸:۳۰ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      2 2
      پرسش خوبیه. چرا ندارد؟
  • سیمین IR ۰۳:۴۶ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    35 2
    این مطلب بسیار مهم بود. از شما متشکرم بخاطراین مطلب بجا و بموقع. امیدوارم ترتیب اثری داده شود
    • بی نام IR ۰۵:۲۱ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      8 2
      آمین ...
  • علی اصغر A1 ۰۳:۵۷ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    28 0
    کود و سموم شیمیایی یکی از عوامل موثر در بیماریها و مشکلات جوامع انسانی هستند .بهتری راه کشاورزی بر مبنای اصول ارگانیک است .
    • مهدی ملایری IR ۰۵:۲۲ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      17 0
      استفاده از کود و سم برای تولید غذا، عین جنایت در حق نسل امروز و فردای این مملکت است.
  • بی نام IR ۰۴:۴۴ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    10 1
    سلام امیدوارم روزی بشود که ایران هم دیگر از سموم شیمیایی استفاده نکند البته تا زمانی که همه بیمار نشده اند؟
    • شاهین IR ۰۵:۲۴ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      7 0
      من هم امیدوارم. این آرزوی هر ایرانی مسئولیت پذیر و خردمندی است.
  • شين A1 ۰۵:۰۵ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    12 0
    هر دم از اين باغ بري مي رسد . چقدر دردناك .
    • بیات IR ۰۸:۰۶ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      2 0
      هم دردناک و هم بهت آور ... امیدوارم این پول ها برای تقویت کشاورزی ارگانیک در مملکت هزینه شود.
  • حسنزاده A1 ۰۵:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    12 0
    از جناب درويش و روشنگري هايشان متشكريم .
  • عباس A1 ۰۶:۰۲ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    9 0
    با تشکر از نوشته های انتقادی شما ... در مورد این مطلب نکته ای بنظرم رسید که خدمتتان عرض میکنم چون مطمئنم که پیگیر کامنتهای نوشته شده هستید . در نوشته ی شما رنگ انتقاد بوضوح مشخص شده است و هرکسی مطلب را بخواند دقیقن متوجه می شود که نگران چه هستید اما یک نقطه ی ضعیف در نوشته تان هست با اینکه بدان اشاره داشته اید ولی کاش آنرا پررنگتر و حتی پررنگ تر از انتقادتان مطرح می کردید . آن نکته هم مربوط به استفاده از کودهای زیستی همچون کرم پوسال (ورمی کمپوست) می باشد که اگر همین پیشنهاد را مفصل تر بیان می کردید بی شک تصمیم گیران را راهنمای بهتری می شدید . بسیاری از تصمیم گیران بدلیل نداشتن گزینه های متنوع در تصمیم گیری وادار به گرفتن تصمیم های اینچنینی می شوند .
    • نادیا لاجوردی IR ۰۸:۰۴ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      4 0
      حرکت به سمت بی خاکورزی و استفاده از کودهای سبز، تضمین سعادت آینده ایرانیان است.
  • عباس A1 ۰۶:۰۵ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    12 0
    امیدوارم پیشنهاد استفاده از کودهای زیستی همچون کرم پوسال (ورمی کمپوست) را با قلم نافذتان در مطلبی جداگانه مورد توجه ویژه قرار دهید
  • باقر IR ۰۶:۵۲ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    0 24
    حتي اگر كود هم وارد كنيم در مقابل امريكا كوتاه نخواهيم آمد
    • حشمت الله معیری IR ۰۷:۰۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      15 0
      باقر جان! این خنده دارترین نظری بود که می شد برای چنین مقاله ای نوشت!
    • بی نام A1 ۰۷:۲۵ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      13 0
      خودت ... هستی! نیازی نیست وارد کنیم!
    • باقر IR ۰۷:۳۹ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      0 17
      آيا شما غربزده ها معناي هيهات مناالذله را نمي دانيد؟ مگر نشنيده ايد كه بايد بگوييم آمريكا از دست ما عصباني باش؟!!! به كجا چنين شتابان؟!
    • بی نام IR ۰۸:۰۲ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      12 0
      آخه چرا همه چیز را با هم قاطی می کنی جناب باقر؟!! اینجا مسأله این است که نباید برای افزایش مقطعی تولید کشاورزی، توان تولید پایدار و حاصلخیزی خاکهای زراعی را نابود کنیم. آخه این چه ربطی به آمریکا دارد برادر من؟!!
    • باقر IR ۰۸:۰۹ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      0 9
      مگر ما براي زمين و حاصلخيزي انقلاب كرديم؟ اينكه كود وارد كنيم؟ نه عزيز من اين وجدانهاي خوابيده است كه بايد بيدار شود و منافع امت رو در مقابل جهانخواران در نظر بگيريم، مگر ما خودمان نميتوانيم كود توليد كنيم كه بايد حتما از غرب وارد كنيم؟!!
    • بی نام IR ۰۸:۲۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      7 0
      حالا کی خواست کود وارد کنه؟ حرف این مقاله این است که به جای خرید کود شیمیایی از واحدهای پتروشیمی داخلی، آن پول را صرف تقویت تولید کودهای گیاهی و سبز اختصاص دهند که آن هم در کشور تولید می شود و ضرری هم برای سلامتی مردم و طبیعت ندارد.
    • باقر IR ۰۸:۵۶ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      0 2
      بهرحال همه اينها ارتباط مستقيم با نظام سرمايه داري و صهيونيسم بين المللي داره، اگه اينا راست ميگن پس چرا از صهيونيسم خط ميگيرند؟ حتي كود هم اگر از خودمان باشد (شيميايي يا سبزش فرق نداره) باز نبايد از تجهيزات اونها در توليدش استفاده كنيم، خودمون بايد خودكفا بشيم و توليدش كنيم چون اين كار جز خوشحالي بيگانه سودي در بر ندارد، قبلا جنگ از جلو بو د امروز جنگ از پشته، امروز جنگ فرهنگيه
    • باقر IR ۱۰:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
      0 3
      هيهات مناالذله، هيهات مناالذله، نصر من ا... و فتح قريب و بشر المومنين و بشر الصابرين
  • بی نام IR ۰۷:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    10 0
    توسعه بی رویه صنایع پتروشیمی یعنی افزایش سرطان و آلودگی بی حد و حصر.تولید انواع اوره(پریلد و گرنولار) و انواع کود شیمیای با قیمت پایین و در تیراژ بالا بزرگترین خیانت به نسل آینده است.
  • بی نام IR ۰۷:۲۸ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    8 0
    مقاله بسیار مفید و جالبی بود. امیدوارم دولت ترتیب اثر دهد.
  • مریم IR ۰۸:۱۰ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    5 0
    چرا این همه سرطان در ایران داریم چرا؟ محصولات سالم حق ماست . ممنون از درویش عزیز
  • محمد -شین A1 ۰۸:۱۷ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    5 1
    مصرف نکردن کود شیمیایی فرهنگ سازی می خواد و اطلاع رسانی . کشاورز ما یا پیمانکار کشاورزی ما هنوز نمی دونه که کود گیاهی کمپوستی که داره داخل کشور تولید میشه یک سوم قیمت همون کود شیمیایی هست که داخلی و یا خارجیه . من رشتم نه کشاورزی هست و از کشاورزی هم سررشته ای ندارم ولی مطالعه راجع به موضوعات کود دارم . اگه زمین و خاک رو دوست داریم باید از کود گیاهی کمپوست استفاده کنیم ولی اگه دنبال سود آوری بیش از حد هستیم پس گفتن این حرفها آب در هاون کوبیدن است و بس
  • امیر IR ۰۸:۳۱ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    4 0
    (((((((به مصرف کود ها و سمهای شیمیایی در کشاورزی پایان دهیم))))))))) خانم ابتکار با همکاری وزارت کشاورزی این مهم را دنبال کنند.
  • بی نام A1 ۰۹:۰۲ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    3 2
    با سلام . ما یک شرکت بزرگ تولیدکننده سم و کود ایران هستیم . قابل ذکر است که در تمام کشورهای دنیا سم و کود همچنان مصرف میشود اما بصورت فرمولاسیون جدید و کم خطر یا بیو لوژیک منتها سالها است که شرکتهایی همچون ما تلاش میکنیم از این فرمولها استفاده کنیم ولی بدلیل تحریمها هیچکدام از کشورهای اروپایی و آمریکایی حاضر به همکاری نیستند . پس باید با این شرایط بسازیم .
  • بی نام IR ۰۹:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۱
    3 0
    ای بابا چرا این دولت انتظارات رو براورده نمیکنه دو نفر از اشتایان نزدیک ما در ورمیکمپوست سرمایه گذاری کردن،یکیشون ورشکست شد اون یکی هم خودشو به هر دری میزنه تا بلکه مقداری از کودهایش به فروش بره تو این مملکت به این چیزا توجهی نمیشه متاسفانه...فقط باید افسوس بخوریم..همین
  • زمانی A1 ۲۰:۵۸ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۳
    0 0
    با سپاس و احترام نسبت به دغدغه های همیشگی و پیدا و پنهان حضرتعالی نسبت به محیط زیست و تقدیر از مطلب سودمند منتشره، باید به این مهم توجه داشت،صرف اخطار به مقامات و مراجع ذیربط موثر نبوده و باید نسبت به حقوق محیط زیست و مسئولیت قانونی دست اندرکاران مربوطه و مسئولانی که نسبت به حقوق سلامت و بهداشت عمومی و محیط زیست مردم و جامعه بی تفاوتند، تاکید اکید داشته و این موضوع را از حیث حقوقی و قانونی نیز مورد تعقیب و توجه جدی قرار داد. شیوع انواع بیماری ها و امراض گسترده در بین مردم، نمونه ای کوچک از تعرض به حقوق سلامت آنها و تعدی نسبت به محیط زیست جامعه و محصولات یاد شده بوده که مستلزم مسئولیت حقوقی و قانونی است. به راستی،جایگاه محیط زیست و حفظ حقوق محیط زیست در سیاست های دولت های قبلی و فعلی کجاست؟