۰ نفر
۲۹ تیر ۱۳۸۹ - ۱۲:۵۰

در سومالی ظرفیت بالایی برای باخت و شانس اندکی برای پیروزی داریم

فرید زکریا
"آنچه در اوگاندا رخ داد، تازه ابتدای بازی است . "این جمله ایست که ابوزبیر از گروه تروریستی الشهاب همزمان با پذیرفتن مسئولیت کشته شدن بیش از هفتاد نفر در اوگاندا به دنبال دو حادثه تروریستی بر زبان راند . با این بمب گذاری الشهاب باز هم نام خود را بر سر زبان ها انداخت. الشهاب ارتباط خاص و شناخته شده ای با القاعده دارد و شاید به همین دلیل بود که با انفجار اوگاندا، باز هم رسانه های بین المللی تیترهای پرطمطراق " بازگشت القاعده " را انتخاب کردند. در این اخبار بین المللی همگان ادعا کردند که کشورهای در حال فروپاشی تبدیل به مقری برای تهدید امنیت امریکا شده اند . البته مورد سومالی و الشهاب کاملا بر خلاف این منطق است . اینکه سومالی کشوری در حال فروپاشی است طبیعی و بحث در مورد آن بی مورد است . این کشور امسال نیز برای سومین بار پیاپی رتبه نخست در لیست کشورهای آشوب زده و در حال فروپاشی را به خود اختصاص داد .

از 1992 تاکنون سومالی یک دولت مقتدر و کارآمد را به خود ندیده است . اوضاع در این کشور اسف بار است. سیاستمداران امریکایی نیز به این نتیجه رسیده اند که ناامنی در سومالی تبدیل به معضلی برای امنیت آنها شده است. "مبارزه با کشوری تا این اندازه شکننده و در حال فروپاشی تبدیل به اصلی ترین چالش دولت باراک اوباما در این بازده زمانی شده است . " این جمله ایست که رابرت گیتس وزیر دفاع ایالات متحده اخیرا بر زبان آورده است . هیلاری کلینتون در قامت وزیر امور خارجه نیز این موضع گیری را تایید می کند . کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه ایالات متحده در دوران جورج بوش نیز از کشورهای فروپاشیده با عنوان اصلی ترین تهدید ها برای امنیت امریکا نام می برد .

افغانستان نمونه بارز این ادعا است. این کشور در دهه نود رسما ورود به آشوب و ناامنی را آغاز کرد . بهشتی شد عجیب و غریب در اختیار القاعده و در نهایت مقری برای حمله به امریکا. البته ماجرا در افغانستان اندکی پبچیده تر است. طالبان با حمایت ارتش پاکستان در افغانستان در راس قدرت قرار گرفت. این گروه چه در ملاعام و چه در خفا حمایت های نقدی و غیرنقدی از سوی عربستان سعودی نیز دریافت می کرد . امروز اما تعداد اعضای القاعده در افغانستان بسیار اندک است. سازمان سیا این رقم را چیزی حدود 600 تا 1000 مورد می داند . القاعده نسبتا از پاکستان نیز رخت بربسته است . تروریسم جهانی بیشتر از کشورهایی مانند افغانستان و پاکستان که دولت های ضعیف دارند سود می برد تا سومالی شکلی که کشوری فروپاشیده از هم تعبیر می شود . البته کشورهایی مانند برمه و کنگو و هایتی نیز در لیست فروپاشیده ها قرار دارند اما عملا تهدید تروریستی نیستند .

همین نگرانی منجر به تلاش ایالات متحده در راستای بازسازی سیاسی و اقتصادی کشورهایی شده است که ضریب موفقیت در آنها بسیار پایین و احتمال شکست بسیار بالا است .
سومالی را در نظر بگیرید پس از فروپاشی دولت در 1992. نیروهای امریکایی در قالب ماموریتی بین المللی به این کشور رفتند، اما به سرعت در مسائل سیاسی داخلی درگیر شدند. در نهایت هم عقب نشینی مفتضحانه داشتند . یک دهه بعد از این تاریخ، واشنگتن از بیم جان گرفتن تندروها که خود را در قالب اتحادیه اسلامی گنجانده بودند، به رقبای این گروه کمک نظامی کردند و در نهایت هم بازی با دخالت اتیوپی به پایان رسید . گروه رادیکال مد نظر ایالات متحده از هم فروپاشیده شد اما ظهوری جدی تر و مقتدرانه تر داشت.

سومالی نمادی از پیچیده گی ها در کشورهای فروپاشیده است . اگر واشنگتن با خشونت تمام با شبه نظامیان برخورد کند ، بستر سیاسی موجود را فلج می کند و البته به جریان های رادیکال هم کمک می کند . بازی در این صورت وارد مرحله میهن پرستی می شود . اگر از در مصالحه وارد شود ، متهم به همراهی با تندروها می شود . شاید بهترین راهکار این باشد که به دولت مرکزی کمک کند تا با بازاحیای توان از دست رفته به مشروعیت لازم برسد و البته دهان مخالفان را ببندد. اما با چه سرعتی و چه ضریب موفقیتی می توان مدرن سازی سیاسی را در کشوری مانند سومالی دنبال کرد . چند سال ؟ چند دهه؟ و شاید هم چند قرن؟

این مسائل در افغانستان به خوبی به نمایش گذاشته شده است . در سومالی چه باید کرد؟ شورای روابط امور خارجی امریکا طرحی با عنوان " عدم همراهی سازنده " پیشنهاد کرده است . در این طرح باید اوضاع در سومالی را از نزدیک مورد بازبینی قرار داد و منتظر نشانه ای ماند برای فعالیت رادیکال ها در این کشور برای حمله ای تروریستی و البته در سطح بین الملل. در شرایطی که الشهاب در این مسیر قرار گیرد باید بلامنازع به سومالی حمله کرد . این طرح قابل اجرا و آسان است . سومالی نه جنگل دارد و نه کوه و به همین دلیل بهشت فعالیت های ضد تروریستی است . تنها باید مراقب بود که نقشی در منازعات داخلی سومالی عهده دار نشویم.ما توانایی محدودی برای تحت تاثیر قرار دادن فضای سیاسی حاکم بر سومالی داریم. اما از توانایی بالایی برای خراب کردن و از دست دادن اعتبار خود در این قبیل کشورها برخوردار هستیم.
واشنگتن پست نوزدهم جولای / ترجمه : سارا معصومی

 

کد خبر 77210

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 9 =