عباسعلی کدخدایی در گفت‌وگوی مشروح خود با «خبر» از بررسی تمامی اظهار نظرهای نامزدها در شورای نگهبان سخن گفت.

 نسرین وزیری

سه روز است که اعضای شورای نگهبان بررسی صلاحیت نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری را آغاز کرده‌اند. جلسات دو شیفته اعضای این شورا و تعجیل آنها برای آن است که تنها 10 روز برای بررسی صلاحیت‌ها فرصت دارند. اگرچه این زمان برای بررسی صلاحیت 475 نامزد بسیار محدود به نظر می‌رسد اما مسئله اینجاست که اغلب آنها حداقل صلاحیت لازم را نیز ندارند. با این حال سخنگوی شورای نگهبان تأکید دارد که این شورا صلاحیت تمامی افراد را همزمان بررسی می‌کند و برای رد صلاحیت هر یک از آنها ادله قانونی خود را ارائه می‌دهد.

عباسعلی کدخدایی در گفت وگوی مشروح خود با «خبر» از بررسی تمامی اظهار نظرهای نامزدها در شورای نگهبان سخن گفته و با تأکید بر اینکه ملاک برای این شورا، "احراز صلاحیت" آنهاست، افزود: برای این منظور هر گزارشی که به شورای نگهبان داده شود را بررسی خواهیم کرد. گزارشاتی که به گفته وی باید موثق باشد اما نمی‌گوید که موثق بودن آنها را چگونه تشخیص می‌دهند. او ابراز نگرانی کاندیداهای اصلاح‌طلب از نحوه نظارت بر انتخابات و شمارش آرا را نوعی تبلیغات انتخاباتی می‌خواند و در پاسخ به سؤالی که با اشاره به انتخابات ریاست جمهوری گذشته و رد صلاحیت دو نامزد اصلاح‌طلب و سپس تأیید آنها با توصیه مقام معظم رهبری اشاره دارد می‌گوید: رفتار این‌بار شورای نگهبان در این باره را نمی‌توانم پیش‌بینی کنم. آنچه در ادامه می‌آید مشروح گفت وگو با سخنگوی شورای نگهبان است:

 بررسی صلاحیت کاندیداهای دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری را که 475 نفر هستند را از سه روز پیش -20 اردیبهشت ماه- آغاز کردید. در حال حاضر در چه مرحله‌ای از این بررسی‌ها قرار دارید؟
ما شرایط تمامی ثبت نام کنندگان را با اصول 115 قانون اساسی و ماده 35 قانون انتخابات ریاست جمهوری تطبیق می‌دهیم. براساس اصل 115، رئیس‌جمهور باید از میان رجال مذهبی و سیاسی که واجد شرایطی همچون ایرانی‏الاصل بودن، تابعیت ایران، مدیر و مدبربودن، دارای حسن سابقه و امانت و تقوی، مؤمن و معتقد به مبانی جمهوری اسلامی ایران و مذهب رسمی کشور باشند انتخاب شود. ماده 35 قانون انتخابات ریاست جمهوری نیز بر وجود همین شرایط در کاندیداها تأکید دارد.

اما بخشی از ثبت نام کنندگان را زنان تشکیل می‌دهند. آیا شورای نگهبان زنان را هم رجل سیاسی می‌داند؟

همانطور که قبلاً گفتم قانون هیچ منعی برای ثبت نام زنان در انتخابات ریاست جمهوری در نظر نگرفته است اما تشخیص اینکه این زنان مصداق رجل سیاسی محسوب می‌شوند یا نه، بر عهده شورای نگهبان است.

تاکنون شورای نگهبان هیچ زنی را مصداق رجل سیاسی ندانسته است. چون رجل را به مفهوم «مرد» معنی کرده است. این بار هم شورای نگهبان چنین تعریفی از مفهوم رجل سیاسی خواهد داشت؟

چون هنوز نظر شورای نگهبان در باره کاندیداهای این دوره اعلام نشده من نمی‌توانم بگویم که اینبار نیز چنین خواهد بود یا نه. اما باید یادآور شوم که رجل سیاسی بودن به منزله برخورداری از سوابق سیاسی برجسته‌ای است که کسب آن کار ساده‌ای نیست.

این سوابق سیاسی شامل چه مواردی می‌شود؟

شامل عملکرد گذشته ثبت نام کنندگان، سوابق اجرایی و عملیاتی‌شان.

با این حساب اعلام برخی مواضع و یا اظهارات اخیر نامزدها را نیز بررسی خواهید کرد؟

بله، تمامی اظهار نظرهای آنها بررسی می‌شود. چون صلاحیت آنها باید برای ما احراز شود. احراز این صلاحیت نیز بسته به بررسی مجموعه عملکردها، رفتارها و گفتارهای گذشته آنان است. هرچیزی که به شورای نگهبان گزارش داده شود را بررسی خواهیم کرد.

منظورتان گزارش‌های ارجاعی از چهار نهاد قانونی ثبت احوال، نیروی انتظامی، دستگاه قضایی و وزارت اطلاعات است یا دستگاههای دیگری نیز ممکن است به شما گزارش دهند؟

گزارش از هر جایی که به شورای نگهبان برسد، چنانچه مورد استناد رسمی باشد، از سوی شورای نگهبان بررسی می‌شود. هر کسی می‌تواند به شورای نگهبان گزارش بفرستد. مهم آن است که موثق باشد.

موثق بودن این گزارشات را چگونه تشخیص می‌دهید؟

نمی‌توانم برایتان این را تشریح کنم. انتخابات ریاست جمهوری ماهیتی متفاوت از انتخابات مجلس دارد و ما در آن فقط شرایط کلی و کلان کاندیداها را بررسی می‌کنیم.

شما در انتخابات ریاست جمهوری گذشته بسته به همین گزارش‌ها صلاحیت دو تن از کاندیداها (مصطفی معین و محسن مهرعلیزاده) را رد کردید.

رد صلاحیت افراد بسته به رفتار و گفتار و سوابق مدیریتی آنها است.

در دوره گذشته، شورای نگهبان به توصیه مقام معظم رهبری صلاحیت این دو نفر را نهایتاً تأیید کرد. ممکن است این‌بار نیز شاهد تکرار این رخداد و ورود رهبری به این مسئله باشیم؟

پیشاپیش قضاوتی از رفتارهای اعضای شورای نگهبان ندارم که بدانم این اتفاق دوباره تکرار می‌شود یا نه.

وارد بررسی صلاحیت چهار کاندیدای اصلی این انتخابات یعنی آقایان رضایی، احمدی‌نژاد، موسوی و کروبی شده‌اید؟

تاکنون بررسی‌های مقدماتی خود را آغاز کرده‌ایم. اما هنوز وارد بررسی نهایی هیچ یک از کاندیداها نشدیم.

نظر نهایی شورای نگهبان برای احراز صلاحیت کاندیداها چه زمانی اعلام می‌شود؟

ما طبق قانون 10 روز برای بررسی صلاحیت نامزدهای انتخاباتی ریاست جمهوری فرصت داریم. این فرصت سی‌ام اردیبهشت ماه پایان می‌یابد.

پیش از آغاز به‌کار شورای نگهبان در بررسی صلاحیت کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری، برخی از چهره‌های سیاسی و کاندیداها نسبت به عملکرد هیأت‌های نظارتی و اجرایی در انتخابات ابراز نگرانی کرده بودند. این نگرانی‌ها نسبت به احراز صلاحیت‌ها را چطور ارزیابی می‌کنید؟

در مورد انتخابات ریاست جمهوری، ما وارد بررسی صلاحیت‌های جزیی نمی‌شویم. اصلاً نحوه کار به گونه‌ای است که صلاحیت نامزدها را مستقیماً در خود شورای نگهبان و هیأت‌مرکزی نظارت بررسی می‌کنیم و هیأت‌های نظارتی و اجرایی نقشی در این زمینه ندارند. البته این طبیعی است که هر کسی که صلاحیتش تأیید نمی‌شود، نسبت به عملکرد شورای نگهبان اعتراض کند. اگر این اعتراضات قانونی باشد، شورای نگهبان صلاحیت این افراد را مورد بازبینی قرار می‌دهد و ظرف مدت قانونی نتیجه آن را ابلاغ می‌کند. شورای نگهبان جز رعایت موازین قانون اساسی و قوانین انتخاباتی، کار دیگری نخواهد کرد.

البته یکی از نگرانی‌های این افراد که اغلب از جناح اصلاح‌طلب هستند، نسبت به نحوه نظارت بر برگزاری انتخابات نیز هست. نامه‌ای که آقایان کروبی و موسوی مشترکاً نوشتند در همین رابطه بود. نظرتان راجع به این نگرانی‌ها چیست؟

ما نظر خاصی نداریم چون قانون تکلیف را روشن کرده است. مطابق اصل 99 قانون اساسی، شورای نگهبان نظارت بر انتخابات مجلس خبرگان رهبری، ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و مراجعه به آراء عمومی و همه‏پرسی را بر عهده دارد. طبق قانون هیچ نهاد دیگری حق نظارت بر انتخابات را ندارد.

اما پیشنهاداتی که برای حضور نمایندگانی از نامزدهای انتخابات پای صندق‌های رأی و یا کمیته صیانت از آرا مطرح می‌شود، نظرتان در این خصوص چیست؟

همانطور که گفتم بر اساس قانون اساسی تنها نهاد ناظر بر انتخابات و شمارش آرا، شورای نگهبان است و ما هیچ نهاد موازی دیگری برای این کار نداریم. حضور و یا ایفای نقش هر دستگاه یا نهاد یا فرد دیگری در گرو اصلاح قانون است.

پس تکلیف نگرانی‌ها نسبت به نظارت بر انتخابات و شمارش آرا، چه می‌شود؟

به هیچ وجه جای هیچ نگرانی‌ای نیست. این نگرانی‌ها یک نوع تبلیغ انتخاباتی است.

یکی دیگر از مسائل مهم در این انتخابات، تعدد زیاد ثبت‌نام کنندگان است. آن هم در شرایطی که آنها حداقل شرایط لازم برای تصدی مسئولیت ریاست جمهوری مثل تحصیلات پایه و یا سن قانونی را نیز برخوردار نیستند، نه تنها کار وزارت کشور در امر ثبت نام را با دشواری‌هایی روبه‌رو می‌کند بلکه آمار رد صلاحیت‌شدگان از سوی شورای نگهبان را نیز بالا می‌برد. با این اوصاف فکر نمی‌کنید که بهتر بود اصلاحیه قانون انتخابات را که نمایندگان مجلس هشتم تصویب کردند را تأیید می‌کردید؟

شورای نگهبان بر اساس وظایف قانونی خود صرفاً موظف به تطبیق مصوبات مجلس با قانون اساسی و شرع مقدس اسلام است. این طرح مجلس مغایر اصل 115 قانون اساسی بود. چرا که شرایطی را برای داوطلبان انتخابات ریاست جمهوری در نظر می‌گرفت که فراتر از منویات این اصل قانون اساسی بود. اضافه کردن این موارد در گرو اصلاح قانون اساسی است که سازوکار خاص خود را می‌طلبد و نمی‌توان در قالب تصویب یک قانون عادی آن را اصلاح کرد. البته ما هم همچون طراحان این طرح و نمایندگان مجلس قبول داریم که تداوم وضعیت موجود به صلاح نیست. اما مصلحت سنجی، وظیفه ما نیست.

در نظر گرفتن مصلحت، وظیفه مجمع تشخیص است که ماه‌هاست این طرح مجلس را در اختیار دارد اما نظر خود را در این خصوص اعلام نکرده است.

بله. مجمع تشخیص مصلحت نظام این توان را دارد تا مواردی را که از نظر شورای نگهبان خلاف قانون اساسی یا شرع تشخیص داده شده است را بنا بر مصلحت، تصویب کند. بنا بر این ما در شورای نگهبان بنا بر وظایف قانونی خود ناگزیر از رد اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری بودیم اما مجمع تشخیص مصلحت بنا بر وظایف قانونی خود امکان تصویب آن را دارد.

پس چرا این اصلاحیه را تصویب نمی‌کند تا شاهد تکرار ثبت نام‌هایی از این دست نباشیم؟

این را باید از دوستان عضو این مجمع بپرسید. بنده در مجمع تشخیص مصلحت نظام پستی ندارم که پاسخگوی این سؤال باشم.

کد خبر 8263

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 10 =