این روزهای راه اندازی نیروگاه اتمی بوشهر که با انتقال سوخت به قلب راکتور این نیروگاه شکل عملیاتی به خود گرفت نقل هر محفلی است چراکه برای مسئولین و مردم، ورود ایران به جرگه کشورهای هسته ای را کامل کرد و برای کشورهای دیگر اهمیت تلاش ایران برای تکمیل فرایند هسته ای شدن را به نمایش گذاشت و از این پس هر نوع حمله به ایران یا تهدید را با مشکلات جدی مواجه خواهد کرد.

 اما آیا آغاز به کار این نیروگاه خاتمه ای برای تعهدات هسته ای روس ها در برابر ایران است؟ این سوالی اساسی است که پاسخ آن منفی است. گرچه علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در مراسم انتقال سوخت به قلب نیروگاه در مقابل همتای روسی خود گفت که"این پروژه از آن جهت مهم است که روسیه پایبندی خود به تعهداتش را در این زمینه نشان داد" اما این تازه اول راه است و میان تهران و مسکو قراردادها و تعهدات دیگری نیز وجود دارد که برخی به قطعیت رسیده و برخی همچنان نیمه کاره است.

سال ۱۳۵۵ و ۲ سال بعد از تاسیس سازمان انرژی اتمی ایران، این سازمان با بخش تکنولوژی و تحقیقات سازمان انرژی اتمی آلمان غربی موافقتنامه‌ای برای همکاری‌های بلند مدت امضا کرد و در پی آن شرکت کرافت ورک یونیون، یکی از شرکت‌های وابسته به زیمنس آلمان ساخت ۲ واحد نیروگاه اتمی هر یک به توان اسمی ۱۲۹۳ مگاوات و توان خالص ۱۱۹۶ مگاوات را در بوشهر برعهده گرفت.  اما در سال 1357در شرایطی که حدود ۷۵ درصد از واحد اول و ۶۰ درصد واحد دوم نیروگاه ساخته شده بود با پیروزی انقلاب در ایران طرف آلمانی کار بر روی پروژه را متوقف کرد. دولت ایران از شرکت آلمانی در دادگاه داوری بین المللی شکایت کرد. براساس رای ۱۳ مارس ۱۹۸۲ دادگاه بین المللی، مقرر شد، کلیه قطعات و دستگاه‌های ساخته شده دو نیروگاه بوشهر تا آن زمان، به اضافه نیمی از سوخت هسته‌ای به مالکیت ایران درآید و پیمانکار موظف شد که این قطعات را به صورت تحویل در بندر بوشهر، به ایران تحویل دهد.در دهه ۶۰ بار دیگر کار درنیروگاه بوشهر از سر گرفته شد، اما همزمان با حضور کارشناسان آلمانی در نیروگاه، حمله موشکی عراق به بخشی از ساختمان نیروگاه بوشهر، آلمان را از ادامه پروژه منصرف و به مدت 8 سال  پروژه بزرگ اتمی ایران متوقف ماند.

در اوایل سال ۱۳۶۸ با سفر علی اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت به روسیه، موافقتنامه همکاری هسته‌ای میان دو کشور تدوین شد و متعاقب آن در ۲۴ اوت سال ۱۹۹۲ (۲ شهریور ۱۳۷۱) موافقتنامه کاملی از همکاری‌های هسته‌ای ایران و روسیه امضا شد. در نوامبر ۱۹۹۴ قرارداد تکمیل واحد اول نیروگاه بوشهر ایران و روسیه به امضا رسید. این قرار داد در ژانویه ۱۹۹۶ میان سازمان انرژی اتمی ایران و شرکت اتم استوری اکسپورت روسیه اعتبار اجرایی پیدا کرد. همچنین ایران متعهد شده‌است، پسماند سوخت نیروگاه هسته‌ای بوشهر را به روسیه بازگرداند.

حالا این نیروگاه به روزهای تولید برق هسته ای نزدیک و کار عملیاتی در آن آغاز شده است اما روس ها پس از این سال های تاخیر و تعویق هنوز تعهداتی دارند که باید در قابل این نیروگاه ایرانی تضمین کنند.

اولین تعهد، تضمین سوخت مورد استفاده در این نیروگاه است که به گفته مقامات کشورمان، روس ها سوخت نیروگاه را تا 6 سال اول  آن را تضمین کرده و حالا حدود دو سال است که این سوخت  در ایران نگه داری می شود.

دومین تعهد تضمین امنیت نیروگاه بوشهر است که این کار نیز از جانب روس ها انجام خواهند شد. در مقابل ایران نیز تعهد داده  پس از راه اندازی  پسماندهای سوخت اتمی این نیروگاه  را به روسیه بازگرداند.اهمیت بخش سوم این قرارداد بدان اندازه بود که گفته می شود حتی یکی از علل تاخیرهای راه اندازی نیروگاه بوشهر زمان بر بودن توافق ایران و روسیه بر سر بازگرداندن پسماندهای حاصل از کار نیروگاه بوشهر بود.

علاوه بر این ایران و روسیه در روز راه اندازی نیروگاه بوشهر سه سند همکاری در راستای راه اندازی نیروگاه اتمی بوشهر امضا کردند. روسای نظام ایمنی هسته ای جمهوری اسلامی ایران و روسیه گواهی کارفرما و پیمانکار نیروگاه اتمی بوشهر جهت اعلام نیروگاه هسته ای بوشهر به عنوان یک نیروگاه راه اندازی شده را به امضا رساندند. مقامات دو کشور با صدور توافقنامه ای مقرر کردند شرکت مشترکی جهت همکاری در زمینه نیروگاههای هسته ای بوشهر از جمله بهره برداری مطمئن از این نیروگاه تاسیس شود و بر اساس یادداشت تفاهم سوم ، طرفین در راستای انجام برخی اقدامات که تا زمان راه اندازی کامل نیروگاه اتمی بوشهر لازم است ، توافق کردند.

می توان گفت که روس ها آغازی را با طرف های ایرانی جشن می گیرند که همچنان بر اساس توافقات دیگر میان دو کشور باید با جدیت و تعامل دنبال شود.

 

تعهد اول روسیه

تامین سوخت نیروگاه

به مدت 6 سال

لازم به تمدید مجدد

این سوخت به ایران ارسال شده است

تعهد دوم روسیه

تضمین ایمنی نیروگاه

قراردادهای مجزای فنی در این خصوص به امضا رسیده

 

 

تعهد روسیه  از ایران

دریافت پسماندهای سوخت اتمی نیروگاه

بازگرداندن این پسماندها بر عهده ایران است

توافق دو کشور در این خصوص زمان بر بود

اهمیت این کار برای روسیه بسیار زیاد است

 

 

کد خبر 86135

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 2 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 1
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • خلیج فلرس IR ۲۲:۵۷ - ۱۳۸۹/۰۵/۳۰
    0 0
    چشمم آب نمیخوره به این روسها!!!!