ادبیات فارسی
-
چرا در جلسات دیدار شاعران با رهبر، بعضی حضور نداشتند؟/ ناصر فیض: کجای دنیا همه شهروندان یک کشور موافق نظام سیاسی حاکماند؟
ادبیاتناصر فیض که در مقطعی عضو شورایی بود که مسئولیت دعوت از شاعران را به جلسات دیدار با رهبر بر عهده داشت، میگوید: «ممکن است بپرسید چرا بعضی شعراء در این جلسات حضور نداشتند؟ باید بگوییم کجای دنیا را میشناسید که همه شهروندان یک کشور موافق نظام سیاسی حاکم باشند؟ صادقانه میگویم؛ با وجود این که برخی شاعران خودشان مایل به حضور نبودند و در مورد بعضی دیگر، تمایل کمتری به حضورشان وجود داشت اما سعی عمده بر این بود که تا حد امکان چنین مسائلی در دعوت از شعراء دخالت داده نشود.»
-
پاسخ رهبر به شاعری که در مورد او، سروده بود: آن شعری را که در مورد ماست، نخوانید
ادبیاتناصر فیض؛ شاعر، طنزپرداز و مترجم میگوید: «خاطرم هست یک بار شاعری خطاب به آقا گفت اگر اجازه بدهید من دو شعر بخوانم. آقا در اینگونه موارد میگفت از مدیر جلسه بپرسید چون زمان شعرخوانی هر کس از پیش مشخص بود. شاعر از مدیر جلسه پرسید و پاسخ شنید که زمان هست و بخوانید، پس خطاب به آقا گفت یک شعر در مورد شما و یک شعر متفرقه میخوانم. آقا پاسخ داد آن شعری را که در مورد ماست، نخوانید.»
-
«زبان فارسی» ستون تمدن ایرانی ـ اسلامی در منظومه فکری رهبر شهید
اخبار دینمؤلف کتاب «امین زبان و ادب پارسی» با تشریح منظومه فکری «رهبر شهید انقلاب» درباره زبان و ادب فارسی تأکید کرد که از نگاه ایشان، پاسداشت زبان فارسی تنها صیانت از واژگان یا میراث ادبی نبود، بلکه راهبردی برای حفظ هویت ایرانیـاسلامی، تقویت فرهنگ ملی و گسترش نفوذ تمدنی ایران در عرصه بینالمللی به شمار میرفت.
-
از سخنرانی در دانشگاه فردوسی تا صدای خوشی که فقط در جلسات ادبی رها میشد/ یادِ یار
ادبیاتآسیدعلیآقا اوائل -پس از پیروزی انقلاب- به نسبت سالهای بعد، بیشتر به مشهد میآمد. در سال ۱۳۵۸ یک سخنرانی در تالار دانشکده پزشکی دانشگاه فردوسی ایراد کردند. آن زمان گرچه دانشآموز سالهای آخر دبیرستان بودم مرتب در حوالی خیابان دانشگاه مشهد و اطراف دانشکدههای پزشکی و علوم و دانشکده ادبیات و علوم انسانی که نزدیک آنجا بود، رفتوآمد میکردم.
-
«زبان فارسی» میراث کهن و پیونددهنده هویت ملی در اندیشه «امام خامنهای»
اخبار دین«زبان»، بیگمان عظیمترین و ژرفترین بستر انتقال «فرهنگ» و «تمدن» هر جامعهای است؛ همان مُعجزی است که میوههای اندیشه را از درختان ناپیدای ذهن به صحنه وجود میآورد و تاریکیهای ناخودآگاه جمعی را به روشناییِ کلمات مبدل میسازد.
-
ناصر فیض؛ شاعر، طنزپرداز و مترجم در گفتوگو با خبرآنلاین مطرح کرد:
آقا، «غزل۳» اخوان ثالث را مثل دعای ابوحمزه ثمالی میدانست/ با مدیحه مخالف بود و میگفت به جایش برای همسرتان عاشقانه بگویید
ادبیاتناصر فیض؛ شاعر و طنزپرداز میگوید: «خاطرم هست در یکی از جلسات دیدار شعراء با آقا مثالی از مهدی اخوان ثالث زده شد، از «غزل۳» کتاب «آخر شاهنامه»، آنجا که میگوید: ای تکیهگاه و پناه/ زیباترین لحظههای/ پرعصمت و پرشکوه/ تنهایی و خلوت من... آقا گفت من هر زمان که این غزل را میخوانم، گویی در حال زمزمه دعای ابوحمزه ثمالیام؛ آنقدر که این غزل هم الفاظش زیباست، هم مضمونش و هم موسیقیاش. میخواهم بگویم او با چنین نگاهی به شعر فارسی مینگریست.»
-
صائب تبریزی، قهرمان سبک هندی و معمارِ بیتهای مستقل
اخبار دیندر منطق سبک هندی، بیت واحد اصلی اندیشه است و صائب با بهرهگیری از اسلوب معادله و ایجاز تصویری، این ظرفیت را به اوج رسانده است.
-
نقش رهبر شهید انقلاب در زنده نگه داشتن زبان و ادبیات فارسی
اخبار دینزبان فارسی یکی از بنیادیترین عناصر هویت فرهنگی و تاریخی ایرانیان است و در طول قرنها حامل فرهنگ، معارف دینی، ادبیات و اندیشههای این سرزمین بوده است.
-
از «باز این چه شورش است» تا «خط خون»/ از مرثیه تا مقاومت؛ عاشورا چگونه هزار سال شعر فارسی را دگرگون کرد؟
ادبیاتهزار سال است که کربلا در زبان فارسی زندگی میکند. از قصیدههای ساده کسایی مروزی تا ترکیببند جاودانه محتشم کاشانی، از تفسیر عرفانی مولوی تا تصاویر مدرن و شگفتانگیز «خط خون» موسوی گرمارودی، هر نسل از شاعران ایرانی خوانش تازهای از عاشورا ارائه کردهاند.
-
بررسی پیوند عمیق میان زبان فارسی و اندیشه سیاسی در ایران / گاهنامه علمی ـ دانشجویی «ندای سیاست» منتشر شد
اخبار اندیشهدومین شماره دوم گاهنامه علمی دانشجویی «ندای سیاست» خرداد ۱۴۰۵، در ۱۵۴ صفحه و با تیتر «از شاهنامه تا گلستان؛ سیاست در جان زبان فارسی» منتشر شد.
-
جهان نزد هوشنگ گلشیری همیشه و همواره به صورت یک قصه شکل میگرفت و معنی پیدا میکرد
معلم ریاضی که یکی از مهمترین رمانهای فارسی را نوشت/ هوشنگ گلشیری؛ نهنگ آبِ خُردِ داستاننویسی ایران
ادبیاتنام هوشنگ گلشیری جدا از «مشهورترین داستاننویس معاصر» بودنش، با بسیاری از وقایع مهم تاریخ ادبیات معاصر ایران گره خورده است؛ از سخنرانی در «شبهای شعر گوته» در سال ۱۳۵۶ علیه سانسور تا انتشار بیانیه «ما نویسندهایم» در سال ۱۳۷۳ در راستای آزادی بیان.
-
۶۰ سال زیستِ عالمانه
اخبار اندیشهپس الگوسازی و مبناسازی و معیارسازی در فن تصحیح متون فارسی و ارتقای آن، و دوم جریانسازی و تأثیرگذاری روش پژوهشی شادوران دکتر خالقی مطلق در محققان نسلهای پسین. بسیاری از محققان بعد از ایشان که در حوزۀ شاهنامه کار میکنند، از روش پژوهشی دکتر خالقی مطلق آموختند و خودِ بنده هم افتخار میکنم که در سیاهمشقهای بسیار ناچیزی که در این عرصه عرضه کردم و بعد از این به شرط بقای عمر و سلامت عرضه خواهم کرد، بخشی از روش کار خود را وامدار مکتب پژوهشی مرحوم دکتر خالقی مطلق هستم.
-
آیین یادبود زندهیاد جلال خالقی مطلق در مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد
محرومیت و مشقت با کار روزانه بیش از ۱۰ ساعت بدون تعطیلی / الگوی استقامت و مقاومت؛ جلال خالقی مطلق راوی حکیم طوس
اخبار اندیشهخالقی مطلق پس از انتشار پیرایشِ دوم شاهنامه، نتیجه مطالعاتش را درباره نحوه قرائت الفاظ شاهنامه، آن گونه که شاعر میخوانده، در حالی که هشتاد سالگی را پس پشت گذاشته بود، در کتابی با عنوان واجشناسی شاهنامه منتشر کرد. عزم و اراده خالقی که بیش از نیم قرن به طور پیوسته مشغول تحقیق بوده مثالزدنی و ستودنی است. او در این مدت دراز با پذیرفتن بسیاری از محرومیتها و مشقّتها، به گفته خود در هفت روز هفته و بدون تعطیلی در عید و عزا، روزانه بیش از ده ساعت به کار علمی پرداخته است.
-
نظریه انتقال منازعه از حوزه نظامی به قلمرو معنا و منطق تداوم فرهنگی
۷۵۰ نفر از ادبای ایران چرا مهاجرت کردند؟ / زبان فارسی چگونه ایران را نجات داد؟ / فردوسی و حافظ جانشین فیلسوفان در تقدیر تاریخی هویت ایرانی
اخبار اندیشهجذابیت ایده ی ایران در حادثه ی پناه بردن اهل شعر و ادب به هند، آن سال ها که به قول حافظ، مزاج دهر تباه شده بود، به گونه ای است که به آب دیده باید گفت و شنید. احمد اشرف در پژوهشی نشان می دهد بیش از ۷۵۰ تن از ادبای ایرانی ناچار ترک وطن کرده به دربار گورکانیان هند پناه می برند اما تمام نوشته هاشان سرشار از عشق وعواطف والا به ایرانِ جان است
-
ما در «زمانه دربارهها» زندگی میکنیم/ غوطهخوردن در متن شاهنامه ارج و قدری ندارد
ادبیاتاستادان زبان و ادبیات فارسی و شاهنامهپژوهان، با گرامی داشتن نام جلال خالقی مطلق، به عنوان یکی از بزرگترین شاهنامهپژوهان معاصر در روز بزرگداشت شاهنامه و حکیم ابوالقاسم فردوسی، یادگاران علمی این دانشمند فرهیخته را ستودند.
-
با تصویری از مهرداد بهار بخارای جدید منتشر شد
اخبار اندیشهیکصد و هفتاد و چهارمین شمارۀ مجلۀ بخارا با تصویری از دکتر مهرداد بهار بر روی جلد در ۴۸۰ صفحه منتشر شد و از صبح شنبه بیست و ششم اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در کتابفروشیها در دسترس است.
-
رمانتیسم چگونه شعر معاصر فارسی را متحول کرد؟
ادبیاتنهصد و چهل و پنجمین شب از شبهای بخارا اختصاص یافته است به بررسی رمانتیسم در شعر معاصر فارسی. این نشست با سخنرانی دکتر مسعود جعفری جزی در ساعت ۵ بعد از ظهر پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ در تالار استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار میشود.
-
گفتار فرهیختگان و اندیشمندان در چهلمین روز درگذشت «اصغر دادبه»
پورجوادی: همه را از «دادبه» گرفتند. از همۀ ما هم میگیرند / میرانصاری: همۀ عمر، ایران و انسان را فریاد زد
اخبار اندیشه بهگفته سیدعباس صالحی: «دکتر دادبه از جمله اندیشمندانی بود که گرچه آموزش دانشگاهی خود را در حوزۀ فلسفه پی گرفت، اما دلبستگی عمیق و صمیمانهای به ادبیات فارسی داشت. این تعلق خاطر صرفاً یک علاقۀ شخصی نبود، بلکه از درکی عمیق نسبت به جایگاه ادبیات در فرهنگ و هویت ایرانی سرچشمه میگرفت.»
-
واکاوی قدرت پنهان واژهها در میدانهای نبرد؛ از پروپاگاندای جنگی تا مقاومت فرهنگی
جنگ و فرارسیدن زمانه تقویت جایگاه زبان میهنافروز فارسی / رسانه های جهانی خشونت را «بشردوستانه» بزک می کنند
اخبار اندیشهدر طول جنگها و درگیریهای استعماری، جوامع اغلب زبان یا گویش مهاجم را «تحریم» میکنند (از کاربرد آن امتناع میورزند، آن را مسخره میکنند، یا آن را در زندگی عمومی و خصوصی جایگزین میسازند) در حالی که زبان یا گویش خود را به عنوان نمادی از کرامت و بقا ارتقا میدهند. «دوران پساجنگ اخیر، مجالی است برای بازاندیشی در سیاستگذاریهای زبانی همسو با تقویت جایگاه زبانِ میهنافروز فارسی».
-
غلامرضا ارژنگ درگذشت
ادبیاتغلامرضا ارژنگ، پژوهشگر و از دبیران و چهرههای موثر آموزش زبان فارسی در ۸۹ سالگی درگذشت.
-
نگاهی به حکمت روزه در کلام شهریار
اخبار دینبا فرا رسیدن رمضان، در بازخوانی اشعار محمدحسین شهریار، به تبیین حکمت روزه و صیقل روح در آینه ادبیات پرداخته ایم؛ دعوتی شاعرانه به صبر، عدالت و چشیدن میوه معرفت.
-
اهمیت ادبیات؛ از تاریخ تا جنبشهای اجتماعی
اخبار دینادبیات دیرزمانی سنگ بنای تمدن بشری بوده و همچون آیینهای منعکسکننده پیچیدگیهای جوامع انسانی، فرهنگ و تجربیات انسانها است. نقش ادبیات فراتر از سرگرمی است؛ ابزاری توانمند برای آموزش، دگرگونیهای اجتماعی و بازیابی هویت.
-
تاریخ خواندنیهای دوره کودکی
کاشفی ، سید علیشناخت ما از تاریخ ادبیات کودک جهان چندان قدیمی و عمیق نیست؛ البته میشود همین حرف را کم و بیش درباره تاریخ ادبیات جهان هم زد.
-
-
عبور از کلانروایتهای رسمی، و بررسی ریشههای «بیخردی» و «عدالت ابزاری»
داریوش رحمانیان و تبیین انواع مستی قدرت و چالش مهار آن / توسن خودکامگی و توهم پند و اندرز
اخبار اندیشهاز زبان مبارک حضرت علی (ع) اگر حافظه من هم درست یاری بدهد، نقل است که قدرت یک توسن سرکش است. مرکبی است که سوار خودش را بر زمین میزند.... اندرزنامه نویسی در ایران بر خلاف پندار خیلیها اندرزنامهها و نصایح ساده نیست. یک نوع متن انتقادی هم هست. قائنی در این کتاب در مقام یک منتقد ظاهر میشود و خواستههای معینی دارد و زبانش هم تیز و برنده است. مثلاً اینکه خواسته تا بعضی از رسم و رسوم ناهنجار ضد شرعی و ضد مردمی مثلاً در حوزه مالیاتها بر افتد. بنابراین اینکه ما سنت اندرزنامه نویسیمان را فکر کنیم منفعل بوده است و فقط اندرز میکردند و پند میدادند این ظلم به این سنت فخیم، فاخر و ارجمند است.
-
انقلاب شهود: نقد ترانسندنتالیسم بر عقلگرایی و نهادها
تاثیر شعر و عرفان پارسی بر شکل گیری ادبیات مستقل امریکا / «حافظ» و «سعدی» در نظریه ترانسندنتالیسم و «خوداتکایی» امرسون
اخبار اندیشهامرسون چندین شعر به سبک حافظ سرود و حتی مجموعهای به نام "قصاید شرقی" (Oriental Odes) منتشر کرد که به وضوح تحت تأثیر حافظ است. معروفترین شعر او در این زمینه شعر "از پارسی حافظ " (From the Persian of Hafiz) است که در واقع ترجمه ای آزاد و اقتباسی از اشعار حافظ به زبان پارسی است و امرسون از زبان آلمانی آنرا به انگلیسی باز گردانده است... از طریق ترجمههای گلستان ، والدو امرسون با سعدی آشنا شد و از حکمت عملی و اخلاقی او بسیار الهام گرفت. سعدی برای امرسون پیامبری آورنده ی کهنالگوهای اخلاقی بود. داستانهای کوتاه و پندآمیز سعدی در گلستان، برای امرسون نمونهای از "خرد جاوادنی" بود و نوعی الگوی جهانی اخلاق و خرد برای او به همراه داشت. امرسون در یکی از نامههایش به صراحت میگوید:"سعدی تاریخچه بشریت است و سخنانش برای تمام انسان ها با هر ملیتی است."
-
در جشن تولد نود و هشت سالگی و توصیه به حفظ فرهنگ و تمدن ایران و ایرانی
فتح الله مجتبایی: ایران در دنیا کمنظیر است آن را از دست ندهید / قدر هویت ملی و فرهنگی خودتان را بدانید
اخبار اندیشه فتحالله مجتبایی گفت: قدر هویت ملی و فرهنگی خودتان را بدانید. شما در دنیا کمنظیرید. این پشتوانه علمی و پشتوانه فرهنگی و پشتوانه تمدنی که شما دارید بسیار گرانبهاست. مگذارید که آن را از دست بدهید...آموزگار گفت: برای من دکتر مجتبایی یکی از شخصیتهای بزرگ سده گذشته است که با آثارشان این سده را زرین و درخشان کردهاند. کاش نظایر ایشان زیاد شود. مجتبایی نموداری است که از یک فراخوان میآید، به آهستگی قدم میگذارد و ذره ذره تبدیل به یک روشنفکر بزرگ دوره قبل از انقلاب میشود. او هم در فلسفه و هم در زبانشناسی و موسیقی تبحر دارد. او از بهترین نمایندههای ما در کشورهای دیگر است. چنین شخصیتهای کم هستند اما باعث خوشبختی ما است که در دورهای زندگی میکنیم که چنین شخصیتهایی حضور دارند.
-
جایی که فارسی نفس میکشد
سینمادر مراسم بزرگداشت استادان برجسته، دانشکده زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد به عنوان جایی که زبان فارسی نفس میکشد، نقش خود در حفظ میراث ادبی ایران و پرورش نسلهای جدید را نشان داد.
-
درباره کتاب «آداب حکمرانی: متون پایه ادبیات فارسی و سیاست»
هسته سخت تفکر سیاسی ایران
اخبار اندیشهروح اله اسلامی با نثری روان اما استوار بر پژوهش، پلی میان ادبیات و سیاست میسازد و نشان میدهد که چگونه متونی چون مینوی خرد، عهد اردشیر، سیاستنامه نظام الملک، تاریخ جهانگشای جوینی، قابوسنامه، اخلاقالاشراف و رسائل مشروطه هسته سخت تفکر سیاسی ایران را شکل دادهاند.
-
انتقاد از بیلبورد های شهرداری تهران: چه شاهکاری زدید با این همه غلط املایی!
مدیریت فرهنگی«دست گل» بهجای «دستهگل»، «عطر و گلاب و انبر» بهجای «عطر و گلاب و عنبر»، «بیمۀ ۱۲ ملیون ایرانی» بهجای «بیمۀ ۱۲ میلیون ایرانی»، تنها نمونههایی از انبوه غلطهای املایی است که ممکن است این روزها به چشمتان خورده باشد. غلطهای املایی این روزها جولان میدهد، از آگهینماها (بیلبورد) در گوشهوکنار شهر گرفته تا زیرنویسهای تلویزیون و نامههای رسمی و اطلاعیهها و گاه تیتر روزنامهها!