ادبیات فارسی
-
فرجام دو رمان مجید برزگر؛ یکی توقیف، دیگری ندادن مجوز چاپ
ادبیاتمجید برزگر، کارگردان، نویسنده، عکاس و تهیه‌کننده سینما که رمان «پاییزهایی که خواهند آمد» به تازگی (۲۸ شهریور ۱۴۰۵) از او توسط نشر چشمه منتشر شده بود در صفحه اینستاگرام خود خبر از توقیف اثرش داد. او همچنین خبر داد، جز توقیف «پاییزهایی که خواهند آمد» از عدم صدور مجوز چاپ برای رمان دیگرش؛ «شب چه پهناور بود» مطلع شده است.
-
بارگاه شمس تبریزی یکی از پروژه‌های بنیادین شعر و ادب فارسی است
آذربایجان غربیرئیس شورای فرهنگی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و مشاور وزیر گفت: با تکمیل بارگاه شمس تبریزی در خوی، یکی از مهم‌ترین پروژه‌های فرهنگی کشور در حوزه شعر و ادب فارسی به مرحله بهره‌برداری رسیده است.
-
شعر فارسی و اندیشه فنای در حقیقت/ عرفان از زهد فردی به نقشهٔ راه اخلاق و نجات جامعه تبدیل می شود/ تصوف؛ از سلوک و ذکر تا مفهوم درویشی و طریقت
اخبار اندیشهوقتی واژه «تصوف» را می‌شنویم، ممکن است تصویر یک درویش، خانقاه، تسبیح، ذکر یا شاعری عارف در ذهنمان شکل بگیرد. اما تصوف فقط مجموعه‌ای از این نمادها نیست؛ بلکه سنتی گسترده در جهان اسلام است که به پالایش درون، تربیت نفس، اخلاق، یاد خدا و جست‌وجوی حقیقت توجه دارد.
-
مردی که زندگی‌اش را وقف روایتِ تهران کرد/رمان‌نویسی که سال‌ها در انگلستان، آلمان و آمریکا زندگی کرد اما ساکن ایران است/به بهانه ۷۰ سالگی امیرحسن چهلتن
ادبیاتامیرحسن چهلتن که نخستین آثارش؛ «صیغه» (۱۳۵۵) و «دخیل بر پنجره فولاد» (۱۳۵۷) را در دوران دانشجویی نوشت، ۹ مهر ۱۳۳۵ در تهران به دنیا آمد. او پنجشنبه ۹ مهر ۱۴۰۵ قدم در ۷۰ سالگی می‌گذارد و همچنان بر این عقیده است: «گرچه سال‌هایی از عمرم را در انگلستان، ایتالیا، آلمان و آمریکا سپری کرده‌ام اما همچنان ساکن تهرانم. برایم مشارکت در حیات جمعی مردمان وطنم یک الزام اخلاقی نیست بلکه بیشتر ناشی از یک ضرورت کاملا درونی و شخصی‌ست.»
-
محمد بقایی ماکان نابغه شرق را به تبیین نشست
یونسکو: ۱۸ هزار عنوان در باره اقبال تا سال ۱۹۸۷ نوشته شده / ارزش معنوی ایران و تهران برای اقبال لاهوری
اخبار اندیشهمحمد بقایی ماکان، اقبال‌شناس و پژوهشگر حوزه ادبیات و فلسفه به انگیزه چاپ کتاب جدیدش با نام «اقبال چنان که هست» اظهار کرد: می‌توان گفت در شعر فارسی معاصر تنها به اقبال لاهوری می‌شود لقب جامع‌الاطراف داد؛ اندیشمندی که شخصیت چندوجهی دارد و تنها شاعر یا فیلسوف نبود.
-
وقتی بوروکراسی مدرن و ارزیابی‌های کیفی، نوابغ ادبیات و اسطوره‌های تاریخ را به مسلخ می‌کشند
حافظ و سعدی در نظام اداری ایران حتما اخراج می شدند/ تراژدی نبوغ در قفس آهنین / کمدی تلخ سقوط نوابغ در بوروکراسی مدرن
اخبار اندیشهحافظ پشت میزش نشسته و در حال گذراندن دوره تحقیرآمیز بهبود عملکرد (PIP) است. مدیر منابع انسانی که در واقع پلیس مخفی سازمان است، او را یک «نیروی سمی» می‌داند که با «فرهنگ سازمانی» هم‌خوانی (Cultural Fit) ندارد. مشکل حافظ این است که او نمی‌تواند خود را با «عقلانیت ابزاری» که تئوریسین‌های مکتب فرانکفورت (مثل آدورنو) به شدت نقد می‌کردند، تطبیق دهد. در عقلانیت ابزاری، هر چیزی (حتی زبان، شعر و احساس) تنها زمانی ارزش دارد که ابزاری برای رسیدن به سود باشد...علاوه بر این، حافظ قربانی پدیده‌ای روانشناختی به نام «مثبت‌اندیشی سمی» است. سازمان‌های امروزی انتظار دارند کارکنان نه تنها کار کنند، بلکه «وانم
-
مهدی فرجی از کتاب «آینه‌دان» و خلاء آموزش تخصصی سرایش شعر می‌گوید / در جست‌وجوی زبان شخصی برای خلق شعر
ادبیاتکتاب «آینه‌دان؛ کارگاه مکتوب شعر» نوشته مهدی فرجی به‌تازگی از سوی انتشارات وزن دنیا منتشر شده است. این کتاب حاصل تجربه دو دهه آموزش کارگاهی شعر است و در دو فصل، با رویکردی تحلیلی-تجربی، به شگردها و شیوه‌های سرایش، فرایند خلق شعر و کشف زبان شخصی شاعر می‌پردازد.
-
توصیه متفاوت شهریار به اهل شعر؛ «شعر متوسط آدم را متوقف می‌کند»
اخبار دیناستاد سیدمحمدحسین شهریار، شعر را تنها به مهارت و تکنیک محدود نمی‌دانست و برای شاعر بزرگ شدن، رسیدن از هنر به الهام و عرفان را ضروری می‌شمرد. او در گفت‌وگویی که پاییز ۱۳۶۶ منتشر شد، یک توصیه روشن به اهل شعر داشت: «شعر متوسط نخوانید»؛ چراکه به باور او، آنچه انسان را به مقصد می‌رساند، همت او و معیاری است که برای خود انتخاب می‌کند.
-
پیام پزشکیان درباره روز شعر/ زبان فارسی، یکی از استوارترین ستون‌های هویت و فرهنگ ایرانی است
دولترییس جمهور پیامی برای همایش گرامیداشت استاد شهریار و « روز ملی شعر و ادب فارسی» صادر کرد.
-
این روز گرامی، تنها بزرگداشت یک شاعر نیست/ پیام مسعود پزشکیان به مناسبت روز شعر و ادب فارسی
ادبیاتمسعود پزشکیان، رئیس دولت چهاردهم در بخشی از پیامش به مناسبت روز شعر و ادب فارسی نوشت: «این روز گرامی، تنها بزرگداشت یک شاعر (شهریار) نیست؛ ادای احترام به میراثی است که قرن‌ها حافظ هویت و حافظه فرهنگی ایرانیان بوده است. امروز بیش از هر زمان، پاسداشت زبان فارسی و همه گویش‌ها و زبان‌های ایرانی و توجه به سرمایه‌های فرهنگی این سرزمین، می‌تواند زمینه‌ساز گفت‌وگویی عمیق‌تر درباره هویت، همبستگی و آینده ایران باشد.»
-
شعر فارسی، تبلور «داد» در برابر «بیداد» است/ پیام وزیر ارشاد به مناسبت روز ملی شعر و ادب فارسی و بزرگداشت شهریار
ادبیاتوزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پیامی به مناسبت روز ملی شعر و ادب فارسی و بزرگداشت شهریار نوشت: «شعر فارسی، عصاره رنج و لذت، حکمت و اخلاق، عرفان و معنویت و تبلور «داد» در برابر «بیداد» است.»
-
خوانش بهرام پروین گنابادی بر زیست‌جهان «زبان‌اندیشانه» منوچهر انور
منوچهر انور؛ کیمیاگری که قدرت کودکان را از همه بهتر فهمید/ میراث پنهان فرزانه زبان‌اندیش؛ زبان کودکان به مثابه ریشه توسعه
اخبار اندیشهآقای انور در نخستین کتابی که برای کودکان چاپ می‌شود، یک مقدمه دو صفحه‌ای می‌نویسد که در تاریخ کتاب‌های کودک یک نقطه عطف محسوب می‌شود. او می‌گوید: «تلاش کردم با نشانه‌گذاری، جمله‌ها را چنان تقطیع کنم که کودک بتواند، ریتم کلمات و آهنگ جمله را تا انتهای جملات حفظ کند.» حرف او در آن مقدمه این است که اگر کودکان ما بتوانند زبان فارســــی را درست بخــــوانند و درست ادا کنند، شعر و ادبیات ما پیشرفت خواهد کرد.یعنی حتی در نخستین کتاب در حوزه کودک، نگاه او باز هم به مسأله زبان است.
-
برگزاری ۲ کارگاه و ۳ نشست در «مدرسه تابستانی آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان»
رسانهنخستین مدرسه تابستانی انجمن علمی آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان (آزفا) از ۱۷ تا ۲۰ شهریورماه ۱۴۰۵ با تشکیل کارگاه‌های تخصصی «سواد هوش مصنوعی و آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان» و «سنجش و آزمون‌سازی در آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان: از طراحی سؤال تا تحلیل نتایج» و نشست‌های علمی «بین‌المللی‌سازی پژوهش‌های زبان‌شناسی کاربردی: از تولید دانش تا انتشار جهانی»، «توانش بینافرهنگی و آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان» و «ضرورت هم‌افزایی میان نهادهای فعال در حوزه آزفا و استفاده از ظرفیت‌های دانشگاهی و تخصصی موجود» برگزار شد.
-
جواد مجابی درباره «ایران» چه گفت؟/ این وطن معشوقه ماست؛ چه درون وطن باشی و چه در غربت
ادبیاترضا سرور؛ مترجم و منتقد تئاتر در بخشی از آیین بدرقه جواد مجابی گفت: «اگرچه من تصاویر متعددی از او در ذهن دارم، اما تصویری که امروز در خاطرم هست، برآمده از یکی از آخرین گفت‌وگوهایمان است. در بحبوحه جنگ، هنگام صحبت درباره ایران، به ناگهان مکثی کرد و گفت از میان تمام حرف‌هایی که درباره ایران گفته شده، گفتار مصدق را از همه شاعرانه‌تر و زیباتر یافته است؛ اینکه این وطن معشوقه ماست.»
-
فرزند فهیمه رحیمی: خیلی‌ها گمان می‌کنند کتاب‌های مادرم از سر شانس، پرفروش شد
ادبیاتبهاره شیرازی، مدیر انتشارات آوای چکامه، فرزند فهیمه رحیمی و نویسنده کتاب «از شوریدگی‌ها تا سرگشتگی‌های فهیمه رحیمی» در مراسم رونمایی از این کتاب گفت: «خیلی‌ها مادرم را فقط به‌عنوان زنی می‌شناسند که کتابی نوشته و بر دست قضا و از سر شانس، کتاب‌هایش پرفروش شده است؛ اما واقعیت اصلاً این‌طور نبود.»
-
«وقت خوش» حمید امجد نقد می‌شود
تئاترنشست نقد و بررسی نمایشنامه «وقت خوش» نوشته حمید امجد ۱۸ شهریور در فرهنگستان ادب برگزار می‌شود.
-
فال حافظ؛ تاریخچه، شیوه فال گرفتن و اعتبار تفأل به دیوان حافظ
ادبیاتفال حافظ یکی از ماندگارترین رسم‌های فرهنگی ایرانیان است؛ رسمی که از شب یلدا و نوروز تا لحظه‌های مهم زندگی، همچنان در میان خانواده‌ها و جمع‌های دوستانه رواج دارد. بسیاری از مردم در زمان تصمیم‌گیری، نگرانی یا انتظار، دیوان حافظ را می‌گشایند و غزلی را که به‌صورت تصادفی پیش رویشان قرار گرفته است، با نیت خود مرتبط می‌کنند.
-
تازه‌ترین کتاب محمد بقایی ماکان منتشر شد
چرا سلاطین ترک زبان به فارسی شعر می سرودند؟/ از فردوسی تا شفیعی کدکنی با نگاهی تازه / تاریخ تفکر ایرانی دستگاه فلسفی ندارد
اخبار اندیشهآنان که به غلط گمان می‌کنند حکومت‌ها و جریان‌های سیاسی حاکم مروج زبان فارسی بوده‌اند، قطعا می‌دانند که برخی از سلاطین عثمانی به فارسی غزل می‌سرودند، محمود غزنوی چهارصد شاعر پارسی‌گو در دستگاه خود داشت که عنصری ملک‌الشعرای دربارش به گفته خاقانی «به ده بیت صد بدره و برده یافت، از نقره دیگدان زد، و از زرآلات خوان ساخت». نصرالله فلسفی در کتاب «زندگانی شاه عباس» می‌نویسد که او به حدی شیفته شعر فارسی بود که در محفل شاعران حضور می‌یافت و گاه شعر آنان را نقد می‌کرد.
-
برپایی «شب ادبیات تطبیقی» در خانه‌ی هنرمندان ایران
ادبیاتنهصد و شصت و سومین شب از شب‌های بخارا در خانه‌ی هنرمندان ایران، به ادبیات تطبیقی اختصاص یافته است.
-
چرا در جلسات دیدار شاعران با رهبر، بعضی حضور نداشتند؟/ ناصر فیض: کجای دنیا همه شهروندان یک کشور موافق نظام سیاسی حاکم‌اند؟
ادبیاتناصر فیض که در مقطعی عضو شورایی بود که مسئولیت دعوت از شاعران را به جلسات دیدار با رهبر بر عهده داشت، می‌گوید: «ممکن است بپرسید چرا بعضی شعراء در این جلسات حضور نداشتند؟ باید بگوییم کجای دنیا را می‌شناسید که همه شهروندان یک کشور موافق نظام سیاسی حاکم باشند؟ صادقانه می‌گویم؛ با وجود این که برخی شاعران خودشان مایل به حضور نبودند و در مورد بعضی دیگر، تمایل کمتری به حضورشان وجود داشت اما سعی عمده بر این بود که تا حد امکان چنین مسائلی در دعوت از شعراء دخالت داده نشود.»
-
پاسخ رهبر به شاعری که در مورد او، سروده بود: آن شعری را که در مورد ماست، نخوانید
ادبیاتناصر فیض؛ شاعر، طنزپرداز و مترجم می‌گوید: «خاطرم هست یک بار شاعری خطاب به آقا گفت اگر اجازه بدهید من دو شعر بخوانم. آقا در این‌گونه موارد می‌گفت از مدیر جلسه بپرسید چون زمان شعرخوانی هر کس از پیش مشخص بود. شاعر از مدیر جلسه پرسید و پاسخ شنید که زمان هست و بخوانید، پس خطاب به آقا گفت یک شعر در مورد شما و یک شعر متفرقه می‌خوانم. آقا پاسخ داد آن شعری را که در مورد ماست، نخوانید.»
-
«زبان فارسی» ستون تمدن ایرانی ـ اسلامی در منظومه فکری رهبر شهید
اخبار دینمؤلف کتاب «امین زبان و ادب پارسی» با تشریح منظومه فکری «رهبر شهید انقلاب» درباره زبان و ادب فارسی تأکید کرد که از نگاه ایشان، پاسداشت زبان فارسی تنها صیانت از واژگان یا میراث ادبی نبود، بلکه راهبردی برای حفظ هویت ایرانی‌ـ‌اسلامی، تقویت فرهنگ ملی و گسترش نفوذ تمدنی ایران در عرصه بین‌المللی به شمار می‌رفت.
-
از سخنرانی در دانشگاه فردوسی تا صدای خوشی که فقط در جلسات ادبی رها می‌شد/ یادِ یار
ادبیاتآسیدعلی‌آقا اوائل -پس از پیروزی انقلاب- به نسبت سال‌های بعد، بیشتر به مشهد می‌آمد. در سال ۱۳۵۸ یک سخنرانی در تالار دانشکده پزشکی دانشگاه فردوسی ایراد کردند. آن زمان گرچه دانش‌آموز سال‌های آخر دبیرستان بودم مرتب در حوالی خیابان دانشگاه مشهد و اطراف دانشکده‌های پزشکی و علوم و دانشکده ادبیات و علوم انسانی که نزدیک آن‌جا بود، رفت‌وآمد می‌کردم.
-
«زبان فارسی» میراث کهن و پیونددهنده هویت ملی در اندیشه «امام خامنه‌ای»
اخبار دین«زبان»، بی‌گمان عظیم‌ترین و ژرف‌ترین بستر انتقال «فرهنگ» و «تمدن» هر جامعه‌ای است؛ همان مُعجزی است که میوه‌های اندیشه را از درختان ناپیدای ذهن به صحنه وجود می‌آورد و تاریکی‌های ناخودآگاه جمعی را به روشناییِ کلمات مبدل می‌سازد.
-
ناصر فیض؛ شاعر، طنزپرداز و مترجم در گفت‌وگو با خبرآنلاین مطرح کرد:
آقا، «غزل۳» اخوان ثالث را مثل دعای ابوحمزه ثمالی می‌دانست/ با مدیحه مخالف بود و می‌گفت به جایش برای همسرتان عاشقانه بگویید
ادبیاتناصر فیض؛ شاعر و طنزپرداز می‌گوید: «خاطرم هست در یکی از جلسات دیدار شعراء با آقا مثالی از مهدی اخوان ثالث زده شد، از «غزل۳» کتاب «آخر شاهنامه»، آن‌جا که می‌گوید: ای تکیه‌گاه و پناه/ زیباترین لحظه‌های/ پرعصمت و پرشکوه/ تنهایی و خلوت من... آقا گفت من هر زمان که این غزل را می‌خوانم، گویی در حال زمزمه دعای ابوحمزه ثمالی‌ام؛ آن‌قدر که این غزل هم الفاظش زیباست، هم مضمونش و هم موسیقی‌اش. می‌خواهم بگویم او با چنین نگاهی به شعر فارسی می‌نگریست.»
-
صائب تبریزی، قهرمان سبک هندی و معمارِ بیت‌های مستقل
اخبار دیندر منطق سبک هندی، بیت واحد اصلی اندیشه است و صائب با بهره‌گیری از اسلوب معادله و ایجاز تصویری، این ظرفیت را به اوج رسانده است.
-
نقش رهبر شهید انقلاب در زنده نگه داشتن زبان و ادبیات فارسی
اخبار دینزبان فارسی یکی از بنیادی‌ترین عناصر هویت فرهنگی و تاریخی ایرانیان است و در طول قرن‌ها حامل فرهنگ، معارف دینی، ادبیات و اندیشه‌های این سرزمین بوده است.
-
از «باز این چه شورش است» تا «خط خون»/ از مرثیه تا مقاومت؛ عاشورا چگونه هزار سال شعر فارسی را دگرگون کرد؟
ادبیاتهزار سال است که کربلا در زبان فارسی زندگی می‌کند. از قصیده‌های ساده کسایی مروزی تا ترکیب‌بند جاودانه محتشم کاشانی، از تفسیر عرفانی مولوی تا تصاویر مدرن و شگفت‌انگیز «خط خون» موسوی گرمارودی، هر نسل از شاعران ایرانی خوانش تازه‌ای از عاشورا ارائه کرده‌اند.
-
بررسی پیوند عمیق میان زبان فارسی و اندیشه سیاسی در ایران / گاهنامه علمی ـ دانشجویی «ندای سیاست» منتشر شد
اخبار اندیشهدومین شماره دوم گاهنامه علمی دانشجویی «ندای سیاست» خرداد ۱۴۰۵، در ۱۵۴ صفحه و با تیتر «از شاهنامه تا گلستان؛ سیاست در جان زبان فارسی» منتشر شد.
-
جهان نزد هوشنگ گلشیری همیشه و همواره به صورت یک قصه شکل می‌گرفت و معنی پیدا می‌کرد
معلم ریاضی که یکی از مهم‌ترین رمان‌های فارسی را نوشت/ هوشنگ گلشیری؛ نهنگ آبِ خُردِ داستان‌نویسی ایران
ادبیاتنام هوشنگ گلشیری جدا از «مشهورترین داستان‌نویس معاصر» بودنش، با بسیاری از وقایع مهم تاریخ ادبیات معاصر ایران گره خورده است؛ از سخنرانی در «شب‌های شعر گوته» در سال ۱۳۵۶ علیه سانسور تا انتشار بیانیه «ما نویسنده‌ایم» در سال ۱۳۷۳ در راستای آزادی بیان.