ایران شناسی

پس از سقوط الموت چه بر سر اسماعیلیان آمد؟

تاریخ ایراناین نکته در این دوره اهمیت بسیاری دارد که در دوران پس از سقوط الموت بر نزاریان ایران چه گذشته و نزاریان ایران پس از تهاجمات مغولان، چگونه خود را باز یافتند و به بازسازی خویش پرداختند، و سرانجام دوباره در سده‌های نوزدهم و بیستم میلادی به یکی از معتبرترین جمعیت‌های اسلامی، در ابعاد اجتماعی و اقتصادی به‌ویژه در سرزمین هند مبدل شدند.

تاریخ گمشده ایران؛ از ساسانیان تا صفویه

تاریخ ایرانمجموعه «تاریخ ایران» تاریخ ایران را از پایان دوره ساسانی تا پایان دوره صفوی روایت می‌کند. «رستاخیز ایران»، «ایران سلجوقی»، «مغولان در ایران» و «ایران صفوی» جلدهای ۵ تا ۸ از این مجموعه را در بر می‌گیرد.

زنجیر عدالت انوشیروان که در طراحی بنای مجلس سنا به کار رفت

تاریخ ایراندر سال ۱۳۳۴ تصمیم گرفته شد که کاخ متعلق به علیرضا پهلوی، که پیش‌تر درگذشته بود، برای این منظور مورد استفاده قرار گیرد. مجلس شورای ملی این کاخ را از ورثه علیرضا پهلوی خریداری کرد، اما ساختمان آن بلافاصله تخریب نشد. این بنا از سال ۱۳۳۴، که آغاز پروژه کاخ سنا محسوب می‌شود، تا سال ۱۳۳۹ همچنان پابرجا بود.

شاپور ساسانی از سربازان و اسیران رومی برای ایجاد یک مرکز علمی بهره گرفت

تاریخ ایراننظام دیوان‌سالاری که پیش از حمله اعراب در ایران شکل گرفته و کارآمدی خود را نشان داده بود، در دوره اسلامی به‌ کار گرفته شد؛ چراکه اعراب تجربه، دانش و سازوکار لازم برای اداره سرزمین‌های گسترده فتح‌شده را نداشتند و این ایرانیان بودند که با ورود به ساختار قدرت، اداره امور را به دست گرفتند. این روند درواقع نوعی «سازگاری و نفوذ در ساختار قدرت» را رقم زد که در پی آن، بازسازی و حتی غلبه فرهنگی ایرانی نیز اتفاق افتاد. این به معنای آن بود که فرهنگ ایرانی نه‌تنها حفظ شد، بلکه در تعامل با فرهنگ جدید، به آن شکل داد و با آن درآمیخت.

«باسعیدو» آخرین پایگاه انگلیسی‌ها در قشم

تاریخ ایرانانگلیسی‌ها، که با استناد به گزارش‌های مکتوب متعدد حدود یکصد سال در جزیره قشم حضور داشتند، پایگاهی در غربی‌ترین بخش جزیره و در روستای باسعیدو ایجاد کردند...

بساط سرگرمی سیزده بدر؛ از داش‌مشدی‌ها تا پهلوان کچل

تاریخ ایراندر گاهشماری ایرانی، هر روز ماه، نام ویژه‌ای دارد. به‌عنوان مثال، روز نخست هر ماه، اورمزد روز و روز سیزدهم هر ماه تیر روز نامیده می‌شود و متعلق به ایزد تیر است. تیر در زبان اوستایی «تیشتَریَه» خوانده می‌شود، و هم نام تیشتر، ایزد باران است.

تعبیر احمد اشرف از هویت ایرانی از باستان تا پایان پهلوی

تاریخ ایرانهویت ملی و قومی، مانند دیگر پدیدارهای اجتماعی، مقوله‌ای تاریخی است که در سیر حوادث و مشی وقایع تاریخی پدیدار می‌شود، رشد می‌کند، دگرگون می‌شود و معانی گوناگون و متفاوت پیدا می‌کند.

نقش پارسیان هند در تحول زرتشتیان ایران

تاریخ ایرانشمار اندکی از زرتشتیان در کشور هند زندگی می‌کنند که به «پارسیان» مشهور هستند؛ نیاکان آنان با فروپاشی ساسانی و گسترش اسلام، برای حفظ آیین خود و ترس از دگرگونی در جامعه اسلامی به هند مهاجرت کردند...

محل نمایش نوروز در دروه صفویه

تاریخ ایرانبرخی محله‌های قدیمی اصفهان، آیین‌هایی مانند «نوروزخوانی» یا اجرای نمایش‌های آیینی وجود داشت که امروزه کمتر دیده می‌شود. در این مراسم، گروه‌هایی از هنرمندان محلی با اجرای شعر و موسیقی، فرا رسیدن بهار و نوروز را به مردم بشارت می‌دادند.

چگونه کتیبه‌های اشکانی را بخوانیم؟/ گویش‌های ایرانی که به پارتی شبیه‌اند

تاریخ ایرانزبان پارتی یکی از زبان‌های ایرانی میانه غربی است. از لحاظ ویژگی‌های آوایی زبان پارتی اندکی متفاوت بوده نسبت به زبان فارسی میانه. مثلاً صامت‌های ž (ژ) و γ (غ) تنها در پارتی آمده و در فارسی میانه در واژه‌های دخیل مشاهده می‌شود.

هویت اصیل ایرانی خلیج‌فارس از روزگار عیلامیان تا کنون

تاریخ ایرانهرودوت، مورخ یونانی، نوشته است: «قسمت بزرگ آسیا، به وسیله داریوش کشف شد و این در زمانی بود که او می‌خواست بداند رود سند در کجا به دریا می‌ریزد.»

از ساسانیان تا امروز؛ هویت ایرانی چگونه شکل گرفت؟

تاریخ ایراناز دوران ساسانیان که به دلیل بازمانده‌های تاریخی مانند خداینامه‌ها، مورخان صدر اسلام و دسترسی به اسناد دقیق، ما را در معرفی و تحلیل دوران‌های گذشته یاری رسانده‌اند، به ویژگی‌های این دوران آگاهی پیدا کرده‌ایم. این اطلاعات بر وقایع زمان اشکانیان نیز نور افکنده‌اند.

کدام پادشاه ایران باستان، نوروز را جشن ملی اعلام کرد؟

تاریخ ایرانداریوش اول هخامنشی، به مناسبت نوروز در سال ۴۱۶ پیش از میلاد سکه‌ای از جنس طلا ضرب کرد که در یک طرف آن سربازی در حال تیراندازی نشان داده شده است.

روایتی شگفت از تاریخ شرق نزدیک

تاریخ ایران«شرق نزدیک در تاریخ» به قلم دکتر فلیپ خوری حتی (۱۹۷۸-۱۸۸۶ م)  استاد لبنانی-آمریکایی در دانشگاه پرینستون و دانشگاه هاروارد با ترجمه استاد قمر آریان زرین‌کوب (۱۳۹۱-۱۳۰۱ ش) کتابی‌ است پرمحتوا و مطلب که نه فقط خواننده‌اش را از تاریخ سیاسی صرف دور می‌کند بلکه او را به تاریخ قبل از تاریخ می‌برد و به گستره‌ای می‌کشاند که «تمدن کنونی جهان از بسیاری جهات مرهون آن است.»

خورشید ایران در برابر هلال عثمانی؛ نماد هویتی و تقابل منطقه‌ای

تاریخ ایرانرسولی با اشاره به دیدگاه فقهی ملا احمد نراقی گفت: براساس این تفسیر، شیر مظهر امام علی(ع)، شمشیر نماد ذوالفقار و خورشید نشان‌دهنده فروغ اسلام دانسته شده است، برداشتی که ظرفیت وحدت‌بخش مذهبی این نشان را تقویت می‌کند.

زبان فارسی در قرون میانه اسلامی نقش زبان بین‌المللی داشت/ دیوان‌سالاری یکی از عوامل تداوم تاریخی ایران است

تاریخ ایرانمجموعه «اندیشه ایران» یک پروژه پژوهشی میان‌رشته‌ای است که در قالب ۱۱ جلد مستقل تدوین شده و تاریخ ایران را از ایران باستان تا دوره صفوی مورد بررسی قرار می‌دهد. در این مجموعه، «ایران» نه صرفاً به‌عنوان یک واحد سیاسی، بلکه به‌مثابه یک ایده تاریخی، فرهنگی و تمدنی مطالعه شده است.

نامه‌نگاری تقی‌زاده با خاورشناس انگلیسی

تاریخ ایرانسیدحسن تقی‌زاده در ۷ اکتبر ۱۹۴۲ در پاسخ به هنینگ نوشت: «دکتر هنینگ عزیز،بابت نامه مورخ ۴ اکتبر شما بسیار سپاسگزارم. مایه مسرت است که می‌دانم شما اکنون مرتباً به لندن می‌آیید. من مطمئناً از دیدن شما، هر وقت که بیایید، خوشحال می‌شوم و مطمئناً می‌توانید با تلفن به من خبر بدهید، اما برای حصول اطمینان از اینکه از لذت دیدار شما محروم نشوم،

روایت شاهدان آلمانی‌ از ایران دوره صفوی

تاریخ ایرانسفرنامه‌های ترجمه‌شده در این کتاب، شامل تمامی آن‌هایی است که بین سال‌های ۱۵۹۰ تا ۱۷۲۳ به زبان آلمانی منتشر شده‌اند. بنابراین بیشتر دوره صفوی را پوشش می‌دهد. اگر چه دولت‌های آلمانی هیچ رابطه‌ای با ایران نداشتند اما تعداد قابل توجهی از آلمانی‌ها به ایران آمدند و گزارشی از آن‌چه دیده و تجربه کرده بودند، منتشر کردند.

این ایران‌شناس انگلیسی در کرمان تریاکی شد!

تاریخ ایرانتا آخر عمرش همه دانشجویان شب‌ها در خانه او جمع می‌شدند و او شعرهای فارسی را می‌خواند و بعد از آن ترجمه می‌کرد.

کانون ایران‌شناسی برگزار می‌کند

بزرگداشت آیین شب چله

اخبار اندیشه کانون ایران‌شناسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی و کانون ایران‌شناسی دانشگاه تهران «بزرگداشت آیین شب چلّه» را برگزار می‌کنند.

استادان دانشگاه از چالش های یک رشته دانشگاهی گفتند

رشته ایران شناسی در دانشگاه های ایران، علمی نیست / گذار از «ایده ایران» به «ایران ایده‌ساز» / چرا ایران شناسی نه علم است نه مسأله‌محور؟

اخبار اندیشهمصباحیان: ایران‌شناسی در شکل فعلی بیشتر به انباشت داده‌های فرهنگی شباهت دارد تا یک نظام دانشی منسجم/ رحمانیان: آنچه در نهادهای آموزشی و پژوهشی ایران به عنوان ایران شناسی می‌بینیم، نه یک رشته که یک رشته‌نما است؛ که شاید در ظاهر وجود داشته باشد، اما در باطن نسبتی با یک رشته علمی ندارد / دادبه: ایران‌شناسی اصیل، تلاشی است عاشقانه و در عین حال روشمند، که پژوهنده را به شناختی ژرف از ایران، فرهنگ و تمدن آن می‌رساند و امکان تداوم تاریخی و فرهنگی ایران را در جهان معاصر نشان می‌دهد

شیراز میزبان ایران‌شناسان جهان در گفت‌وگوی تمدن‌ها از حافظ تا کوروش

فارساجلاس بین‌المللی ایران‌شناسی با حضور بیش از ۵۱ پژوهشگر از ۲۱ کشور جهان در شیراز آغاز شد؛ رویدادی که از تالار فجر دانشگاه شیراز تا تخت‌جمشید، صحنه گفت‌وگو درباره میراث کوروش بزرگ، اندیشه‌های داریوش، جایگاه زن در عصر هخامنشی و بازتاب کوروش‌نامه در اندیشه سیاسی غرب شد و شیراز را به کانون دیپلماسی علمی و فرهنگی بدل ساخت.

میراث ماندگار ارمنیان در تاریخ ایران؛ نخستین چاپخانه و هنرهای نوین

تاریخ ایرانوسکانیان (ایران‌شناس ارمنی): اگر کشورهای منطقه را با ایران مقایسه کنیم، متأسفانه در برخی از کشورها شاهدیم که نه‌تنها میراث فرهنگی ارمنیان حفظ نمی‌شود، بلکه تلاش می‌شود تاریخ آن تحریف شود. درحالی‌که در ایران، این میراث با احترام نگهداری شده و حتی برای ثبت جهانی آن اقدام شده است.

از سوی دانشکده ادبیات و علوم انسانی برگزار می‌شود

همایش ملی مبانی نظری و معرفت‌شناختی ایران‌شناسی

اخبار اندیشهدانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران «همایش ملی مبانی نظری و معرفت‌شناختی ایران‌شناسی» را برگزار می کند.

برگزاری افتتاحیه اجلاس بین‌المللی ایران‌شناسی

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: ایران سرزمین مقاومت است نه تسلیم، کرنش و اطاعت/ ۵۰ ایران‌شناس از ۲۲ کشور

مدیریت فرهنگیسیدعباس صالحی در افتتاحیه اجلاس بین‌المللی ایران‌شناسی گفت: «این نکته‌ای است که درباره جامعه ایران باید شناخت؛ در جنگ تحمیلی نیز همین مقاومت نمایان شد، در جنگ ۱۲روزه با رژیم صهیونیستی و آمریکا هم مردم ایران نشان دادند این سرزمین، سرزمین مقاومت است نه سرزمین تسلیم، کرنش و اطاعت.»

شاپور اول کیست که امپراتوران روم مقابلش زانو زدند/ شاه ایرانی سزار را دروغ‌گو خواند

تاریخ ایرانشاپور پیروزی خود را در نقش‌برجسته‌ای در نقش رستم به نمایش گذاشت (و نیز در تنگه چوگان و داراب) این نقش‌برجسته‌ها او را در حالی نشان می‌دهند که دو امپراتور روم مقابل او زانو زده‌اند.

می‌خواهم کنار زاینده‌رود دفن شوم/ ایرانیان عرب نیستند

تاریخ ایرانهمسر اول او آمریکایی بود، اما از او جدا شد و با عدن نبی، خانمی ایرانی و از اهالی ارومیه که ایرانی آشوری بود ازدواج کرد. او در مراسمی که به منظور اهدای منزل مسکونی به وی از طرف استانداری اصفهان برگزار شده بود گفت: «برای من مایه افتخار است که امروز در میان شما حاضر شده، در شهر زیبا و تاریخی شهر اصفهان حضور یافتم.»