توسعه پایدار

به مناسبت تجدیدچاپ کتاب «ایران، جامعه کوتاه‌مدت»

ریشه‌های مسائل و موانع توسعه ایران از نگاه محمدعلی کاتوزیان

تاریخ ایرانکاتوزیان معتقد است جامعه کوتاه‌مدت، هم علت و هم معلول فقدان ساختار در تاریخ ایران بوده است.

مقاله‌ای در واکنش به سخنان مسعود پزشکیان در نشست فعالان سیاسی و اجتماعی

دیدگاه یوسف اباذری در نقد توسعه اقتصادی دولت / گلایه روحانی از برخی اقتصاددانان چه بود؟ / مکتب شیکاگویی های ایرانی چه کاشتند؟

اخبار اندیشهآقای پزشکیان که دم از اخلاق می‌زند، باید بداند که هر مکتب علمی سویه‌ای اخلاقی نیز دارد؛ اگر نداشته باشد، هیچ‌کس ازجمله ایشان نمی‌تواند مدعی عدالت اجتماعی باشد. آیا ایشان اطمینان دارد که ملاک عدالت از نظر خودشان با ملاک عدالت از نظر مکتب شیکاگو یکی است؟ اصل اخلاقیِ مکتب متخصصان بی‌طرف مورد علاقه‌ ایشان، به قول مشهورِ میلتون فریدمن، «طمع» است. 

عبدالکریمی: تقویت انسجام ملی، حرکت به سوی توسعه پایدار است / توسعه سیاسی، نتیجه یک جامعه قدرتمند است نه پیش‌شرط آن

اخبار اندیشهاستاد فلسفه گفت: «تقویت انسجام ملی» درک واقع‌بینانه تهدیدات ژئوپلیتیکی، حفظ استقلال و تمامیت ارضی و حرکت به سوی توسعه پایدار است.

در برنامه «سه مانع فرهنگی پیش‌روی توسعه ایران» توسط استاد دانشگاه شهید بهشتی مطرح شد

روایت سریع‌القلم از ناکارآمدی حکمرانی در ایران / ایرانیان مصرف کننده تکنولوژی مدرن و نه فرهنگ آن/ آشفتگی نظری مانع شکل گیری سیستم منسجم در ایران

اخبار اندیشهاستاد اقتصاد سیاسی بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی گفت: جامعه ایرانی آیفون، خودروی مدرن و برج را دوست دارد، اما نظم، قانون‌پذیری و چارچوب‌مندی لازمه مدرنیته را به سختی می‌پذیرد...حدود ۳۰۰ کتاب وجود دارد که به‌طور علمی بررسی کرده‌اند چرا توسعه‌یافتگی از انگلستان و سپس شمال فرانسه و آلمان آغاز شد و بعد به کل اروپا و سپس مناطق مختلف دنیا منتقل شد. بنابراین توسعه‌یافتگی پدیده‌ای ایرانی، آسیایی، آفریقایی یا آمریکای لاتین نیست؛ این پدیده در یک جغرافیای خاص و با روندی تکاملی شکل گرفته و امروز با چهار انقلاب صنعتی به وضعیت فعلی رسیده است.

جستارهایی در باره فلسفه، پژوهش، و آموزش علم

امروز ایرانیان خالی از گذشته علمی پر فروغ/ چرا ایران مثل ژاپن درعلم پیشرفت نکرد؟ / علم و تکنولوژی مهمترین ابزار سلطه و امپریالیسم غرب

اخبار اندیشهبه گواهی تاریخ، ایرانیان به مدت چندین سده پیشتاز علم و فلسفه و هنر بوده‌اند و سهم عظیمی در تولید دانش و هنر داشته‌اند و هیچ کشور اسلامی دیگر از این لحاظ به پای ایران نمی‌رسد. اگر زمانی ایران ابرقدرت علمی جهان اسلام بود، دلیلی ندارد که اکنون هم نباشد، و جایگاه عمده‌ای در علم و دانش نوین پیدا نکند، زیرا عناصر فرهنگی و ملی آن هنوز پابرجاست...چرا با اینکه در ایران اولین پلی‌تکنیک به سبک غرب، یعنی دارالفنون، بیست سال پیشتر از پلی‌تکنیک توکیو بنیان نهاده شد، ایرانیان نتوانستند آن سنت علمی را ادامه دهند؟

بازخوانی نظریه دولت توسعه‌گرا در بستر ایران

اخبار اندیشهتحلیل توسعه در ایران نباید محدود به شاخص‌های اقتصادی یا نرخ رشد باشد؛ بلکه باید شامل بررسی شبکه‌های قدرت، پیوندهای رانت و استقلال نهادی دولت باشد و پاسخ دهد که تصمیمات حیاتی اقتصادی و سیاسی محصول منافع عمومی هستند یا توافق‌های پشت پرده میان گروه‌های محدود، تا زمانی که پاسخ این پرسش منفی باشد، هر برنامه توسعه‌ای صرفا شعار خواهد بود...نخستین گام، اصلاح نهادی است: تقویت استقلال دولت در برابر فشارهای گروهی، محدود کردن شبکه‌های رانت، تضمین شفافیت تصمیم‌گیری و ایجاد مکانیزم‌هایی که دولت بتواند بدون ترس از فشار ذی‌نفعان خاص، تصمیمات بلندمدت و خیر عمومی را اتخاذ کند.

چرا عده ای با هر اقدام اساسی برای اصلاح ایران مخالفند؟

دولتآیا باید اقدام اساسی در ساختار اقتصادی‌-اجتماعی به عمل آورد یا خیر؟ اقدام‌نکردن برای اصلاح و تغییرات اساسی مسئله است یا اقدام‌کردن؟ برخی تصور می‌کنند اقدام اساسی برای اصلاح ساختار تهدید است. در مقابل برخی دیگر معتقدند اقدام اساسی نکردن تهدید بیشتری دارد.

آیا آیت‌الله خامنه‌ای با توسعه مخالف است؟/ اختلاف رهبرانقلاب با مرحوم هاشمی در این زمینه بر سرچه بود؟

احزاب و شخصیت‌هامعروف است که آیت‌الله خامنه‌ای حتی به دنبال جایگزینی واژه توسعه هستند و اساساً کلمه پیشرفت برای فاصله‌گذاری با توسعه مورد توجه قرار گرفته است.

تاملی درباره وجوه اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی فقر

فقر چیست؟ فقیر کیست؟

اخبار اندیشهبا این تفاسیر فقر اخلاقیات را هم نشانه می‌رود و زمینگیر می‌کند. اینکه تا چه حد می‌توانیم جهان را عادلانه‌تر ببینیم و طرحی نو دراندازیم. اگر تنگدستی را صرفا مشکل دیگرانِ محروم بدانیم در حقیقت به آن دامن زده‌ایم. فقر ‌آزمون وجدان جمعی ماست. شاید نتوانیم آن را به کلی از بین ببریم، اما می‌توانیم از خودمان شروع کنیم. با فهم درست، با احترام، با همدلی و دلسوزی. فقر و تنگدستی وقتی پایان می‌یابد که انسان، دوباره انسان را ببیند. 

اعلام آخرین وضعیت از اَبَرپروژه فازهای ۳ و ۴ تغلیظ صنعت مس در سرچشمه رفسنجان

کرمانمدیر پروژه کارخانجات تغلیظ ۳‌و۴ مجتمع مس سرچشمه رفسنجان گفت: بهره‌برداری از اَبَرپروژه تغلیظ ۳‌و۴ این مجتمع ۱.۵‌میلیارد یورو ارزآوری سالیانه دارد.

جراحی بیمار، بدون بیهوشی و آمادگی!

اخبار اندیشهاصلاحات اقتصادی بدون اصلاحات سیاسی، تنها توزیع عادلانه‌ی فلاکت و تبدیل کننده کل جامعه ایران به یارانه‌بگیر است. ما به دنبال بازاری هستیم که در خدمت جامعه باشد، نه جامعه‌ای که قربانیِ توهمات بازار آزاد یا انزواطلبی ایدئولوژیک شود.

از «هستی‌شناسی فقر» تا «معرفت‌شناسیِ نابینایی»: تبیینِ جایگاهِ ادراک در تکوینِ واقعیتِ توسعه

ایدئولوژی‌ها مانع دیدنِ انقلاب‌های خاموش می‌شوند/ موانع پنهان توسعه و نقش رهبری / چگونه «کوریِ ادراکی» فرصت‌های پنهانِ توسعه را می‌کشد؟

اخبار اندیشههیرشمن میان سبک تغییر در کشورهای پیشرو و کشورهای وابسته تمایز قائل می‌شود. کشورهای پیشرو و قدرتمند می‌توانند تغییرات خود را «پر سر و صدا» و با افتخار اعلام کنند. اما کشورهای وابسته، به دلیل ترس از واکنش‌های منفی بین‌المللی (مانند مداخلۀ نظامی، فرار سرمایه یا تحریم)، به طور غریزی به «سبک تغییر پنهانی» روی می‌آورند. آن‌ها اصلاحات را به صورت تدریجی، در مقیاس کوچک و بدون هیاهو پیش می‌برند تا از «آستانه واکنش خارجی» عبور نکنند. این سبک هوشمندانه ممکن است قدرت‌های خارجی یا نخبگان سنتی داخلی را فریب دهد، اما مشکل اینجاست که روشنفکران و عموم مردم نیز آن را نمی‌بینند.

رئیس اتاق بازرگانی استان کرمان:

بدون گفتمان توسعه، منابع هم کرمان را به پیشرفت نمی‌رساند

کرمانرئیس اتاق بازرگانی استان کرمان با تاکید بر اینکه این نهاد با تمام ظرفیت، پای توسعه پایدار استان ایستاده و این رویکرد را به‌صورت مستمر دنبال می‌کند، گفت : بدون گفتمان توسعه، منابع هم کرمان را به پیشرفت نمی‌رساند.  

محمد فاضلی و پیشنهاد معامله دمکراتیک به معترضان و حکومت

اخبار اندیشهاگر می‌خواهید ایران سامان یابد، به تجربه تاریخی، عقل خشونت‌پرهیز، و علوم اجتماعی احترام بگذارید؛ و معامله دموکراتیک (دادن امتیازات پایدار، معنادار، مؤثر به مردم در مقابل باقی ماندن حکومتِ عادلانه‌ی باثباتِ توسعه‌گرا) را صورت‌بندی و اجرا کنید. پای‌بند به عقل سرد و دوراندیش باشید

هدف دولت از حذف ارز ترجیحی، رساندن یارانه به مصرف‌کننده نهایی است

گلستانمعاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار گلستان با اشاره به اصلاحات اقتصادی دولت به‌ویژه حذف ارز ترجیحی، گفت: دولت با نیت واقعی برای بهبود معیشت مردم و آینده کشور وارد عمل شده است.

نمایشگاه اختصاصی گلستان در ازبکستان، کلید ارزآوری میلیارد دلاری

گلستاناستان گلستان، به عنوان یکی از دروازه‌های اصلی ایران به آسیای میانه نقش محوری در دیپلماسی اقتصادی منطقه‌ای ایفا می‌کند و با برگزاری نمایشگاه اختصاصی توانمندی‌های صادراتی گلستان در ازبکستان به دنبال تقویت جایگاه خود در بازارهای این کشور است.

با همکاری نشر دکسا و سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

برابری از منظر پیکتی و سندل در کتابخانه ملی ایران بررسی می‌شود

اخبار اندیشهنشر دکسا با همکاری سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، رویداد آشنایی و گفت‌وگو درباره کتاب «درباره معنا و اهمیت برابری» اثر توماس پیکتی و مایکل سندل را با ترجمه وحید موسوی برگزار می‌کند.

پایانِ دورانِ «وفاداری در برابر یارانه»؛ کف‌گیرِ رانت به تهِ دیگِ توسعه و سیاست / رابطه مردم و سیاستمداران در بن‌بست

اخبار اندیشهپرسش اصلی این است که نظام حکمرانی چگونه می‌خواهد بدون منابع همان انتظارات گذشته را حفظ کند؟ آیا ناگزیر باید به سمت الگویی حرکت کند که در آن به جای توزیع رانت بر کارآمدی، عدالت، شفافیت و مشارکت اجتماعی تکیه شود؟ پاسخ به این پرسش، تعیین‌کننده مسیر آینده رابطه حکومت و جامعه است؛ مسیری که اگر به‌درستی انتخاب نشود، هزینه‌های آن تنها متوجه یک طرف نخواهد بود بلکه کل جامعه را دربر خواهد گرفت.

پایانِ دورانِ حکومت‌داری کاغذی؛ توسعه به شرطِ واقعیت

اخبار اندیشهبررسی آخرین داده‌های شاخص FSI  در سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که ایران با امتیاز ۸۲.۹ در مقیاس ۰–۱۲۰ در طبقه «High Warning / هشدار بالا» قرار دارد؛ یعنی ریسک‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به اندازه‌ای هستند که احتمال بحران یا ناکارآمدی نهادی بالاست. این وضعیت اهمیت نگاه واقع‌گرایانه و مبتنی بر داده به عملکرد حکومت را یادآوری می‌کند.

تازه‌ترین مصاحبه با جوستین هاوگه در باره این سوال که چرا بعضی کشورها در سیاست‌ توسعه صنعتی موفق می‌شوند؟

پایانِ افسانه‌ی بازارِ آزاد؛ بازگشت پرقدرت دولت به عرصه توسعه و تولید / خط بطلان بر دست پنهان آدام اسمیت

اخبار اندیشهمصاحبه کیت یپ با جوستین هاوگه نشان می‌دهد که سیاست صنعتی مؤثر دیگر به معنای حمایت بی‌قید و شرط نیست؛ بلکه ترکیبی هوشمند از بسیج مالی، شرط ‌بندی هوشمند و مکانیسم‌های کنترلی است که باید با شرایط نهادی و ژئوپلیتیک هر کشور سازگار شود. تجربه‌های موفق (ببرهای آسیایی، چین) و تلاش‌های تازه (آمریکا) درس‌های متعددی برای کشورهایی دارند که می‌خواهند دوباره یا برای اولین‌بار مسیر صنعتی‌سازی با ارزش‌افزوده بالا را طی کنند. در نهایت، کلید کار، داشتن چشم‌اندازِ ملی، ابزارهای مالی مؤثر و سیستم‌های یادگیری از شکست است.

اژدهای اقتصاد جهان چگونه راه رشد را پیدا کرد؟

اخبار اندیشه«فرهیختگان» در ویژه‌نامه «ققنوس توسعه چین» باتکیه‌بر گفت‌وگوهای عمیق با کارشناسان، چین‌شناسان و تحلیل داده‌های معتبر، به بررسی چهارچوب‌های نظری، روندهای کلان تحول چین و پیامدهای راهبردی آن برای منافع ملی ایران می‌پردازد.

در جست‌وجویِ آینه‌ی بی‌غبار با تقی آزاد ارمکی؛ واکاویِ هشت دهه نوسانِ جامعه‌شناسی میانِ حاشیه و متن

تقی آزاد ارمکی و معمای مشروعیت علم در ایران/ جامعه‌شناسی؛ دانشِ مهارِ رادیکالیسم یا علمِ خاک‌خورده در سیاست / جامعه‌شناس از مسائل سخت سخن می‌گوید

اخبار اندیشه تقی آزاد ارمکی گفت: جامعه‌ای که دائم در وضعیت بی‌ثباتی، بحران و تعلیق زندگی می‌کند، جامعه‌شناسی خنثی تولید نمی‌کند. در چنین جامعه‌ای، جامعه‌شناسی ناچار است موضع بگیرد، داوری کند و درباره مسیر آینده هشدار بدهد، حتی اگر این موضع‌گیری به مذاق قدرت، افکار عمومی یا سیاست روز خوش نیاید.