تکنولوژی 6G

تلاقی اندیشه سیاسی و اخلاق فناوری در سمپوزیوم خانه حکمت وین؛ کالبدشکافی نسبت هوش مصنوعی، حقیقت و دموکراسی

چگونه هوش مصنوعی فضای حقیقت مشترک را متلاشی می‌کند؟ / دموکراسی در محاصره الگوریتم ها / ضرورت احیای مرجعیت روشنفکری مستقل

اخبار اندیشهرضا غلامی: در برابر سطحی‌نگری و پیش‌بینی‌پذیریِ برآمده از عصر ماشین‌های هوشمند، جامعه مدرن نیازمند بازسازی حیات فکری خود است؛ امری که تنها با حمایت از اندیشمندان، روزنامه‌نگاران، نویسندگان و بازگرداندن مرجعیت به روشنفکران مستقل محقق می‌شود تا عمق استدلال عمومی و تفکر انتقادی در جامعه حفظ شود.خطر اصلی، باهوش‌تر شدن ماشین‌ها نیست، بلکه دست کشیدن تدریجی انسان‌ها از تفکر انتقادی و داوری اخلاقی است. آینده دموکراسی وابسته به ارزش‌هایی است که بشر بر اساس آن‌ها هوش مصنوعی را هدایت می‌کند. اگر آزادی، عدالت و کرامت انسانی در مرکز قرار گیرند، هوش مصنوعی می‌تواند ابزاری برای تقویت دموکراسی باشد.

در دومین نشست تخصص پویش عکس و فیلم «طلوع ماه» مطرح شد؛ فیلم ماندگار با روایت ساخته می‌شود

تجسمیدومین نشست تخصصی پویش «طلوع ماه» با موضوع «فیلم‌سازی با موبایل» و با تدریس مسعود زارعیان برگزار شد. 

پایان اسطوره خودبسندگی فناوری / چرا در عصر هوش مصنوعی، به فیلسوفان بیش از مهندسان نیاز داریم؟

اخبار اندیشهبازگشت فیلسوفان در عصر هوش‌مصنوعی اتفاقی است که کمتر قابل پیش‌بینی بود. هرچه قدرت الگوریتم‌ها افزایش می‌یابد، نیاز به تفکر درباره معنا، غایت، ارزش‌ها و مسئولیت نیز بیشتر می‌شود. بنابراین انسان امروز بیش از هر زمان دیگری به فیلسوفانی نیاز دارد که بتوانند درباره این موضوعات بیندیشند و این ارزش‌های انسانی را برای ماشین‌ها کدگذاری کنند.

حکمرانی دیجیتال و جنگ فناورانه امریکا و چین/ قدرت آینده را چه کسی می‌نویسد؟

اخبار اندیشهاین کتاب در آن است که نشان می‌دهد رقابت فناوری میان آمریکا و چین صرفاً رقابت دو اقتصاد بزرگ نیست، بلکه نشانه ورود جهان به مرحله‌ای تازه از سیاست بین‌الملل است؛ مرحله‌ای که در آن دولتمندی دیجیتال (Digital Statecraft) به یکی از ارکان اصلی دولت مدرن تبدیل می‌شود. در این چارچوب، داده، الگوریتم، امنیت سایبری، پلتفرم‌های دیجیتال، رایانش ابری، زیرساخت‌های ارتباطی و استانداردهای فنی، دیگر موضوعاتی تخصصی و حاشیه‌ای نیستند، بلکه در متن معادلات قدرت قرار گرفته‌اند.

مقاله پژوهشی سال ۲۰۲۵ مجله «فلسفه و فناوری» درباره مهندسی پنهان تخصص توسط هوش مصنوعی

هدایت پنهان کاربران هوش مصنوعی به سوی ارزش های غربی/ بردن انسان به مسلخ مهارت زدایی و ایجاد اعتماد کورکورانه

اخبار اندیشهشواهد تجربی مقاله ثابت می‌کند که کاربران به مرور زمان و بدون آنکه متوجه شوند، نگاه و سوگیری‌های مدل را به ارث می‌برند و این تغییر نگرش، حتی بعد از قطع ارتباط با ماشین هم در ذهن آن‌ها به عنوان باور شخصی باقی می‌ماند. این یعنی نوعی مهندسی پنهان ذهن کارشناسان توسط غول‌های فناوری. نکته مهم اینجاست که این سیستم‌ها عمدتاً بر اساس داده‌ها و ارزش‌های جوامع غربی، صنعتی و ثروتمند توسعه یافته‌اند. این یعنی اصالت فکری و فرهنگی متخصصان در جوامع غیرغربی و حاشیه‌ای، در معرض همسان‌سازی ناخواسته قرار دارد؛ آن‌ها ارزش‌هایی را می‌پذیرند که با هویت بومی‌شان در تضاد است، اما چون این فرآیند نامرئی است، توانایی ارزیابی و مقاومت در برابر آن را ندارند. 

بدون این مثلث در عملیات نظامی و دیپلماسی هم کاری از پیش نمی بریم/ هارمونی مثلث شناخت و هیجان و رفتار از منظر روان شناسی اجتماعی

اخبار اندیشهمی توان تناسب اندیشه نخبگان را در تصمیم عقلانی علمی و سیاسی و نظامی و دیپلماسی و امثال آن نمایه کرد و پشتیبانی های هیجان و عاطفه را در خیابان ها و پشتیبانی در قالب تجمعات و ابراز هیجان شور و شعور و بهجت های نصرت ملی وانمایه کرد و نیز عمل در میدان ها و عرصه های نظامی و انتظامی و اجرای دیپلماسی و مذاکرات و توافق و امثال آن به‌کار گرفت که هر کدام در جای خود نکو است و اگر به خوبی مورد مداقه قرار دهیم این تعادل و تعامل منطقی احوال جامعه را خوب می کند و به وحدت و یکپارچگی اجتماعی منجر می شود.

نمایشگاه اندیشه: «آموزش در پاورقی» اثر فاطمه مقدسی در تبیین محمود مهرمحمدی

نخبگان دانشگاهی تاکنون در حوزه آموزش و پرورش کاری نکرده‌اند/ کالایی‌شدن آموزش، خروج از خیر عمومی است

اخبار اندیشه محمود مهرمحمدی گفت:‌ دولت نمی‌تواند در سند مسئولیت‌های خود، آموزش را به حاشیه یا پاورقی بفرستد؛ بلکه باید در متن باشد. این تعبیر، موضوع خصوصی‌سازی را به ذهن متبادر می‌کند؛ یعنی دولت مسئولیت خود را در حوزه‌ی آموزش عمومی به درستی انجام نمی‌دهد و آموزش به سمت کالایی شدن و خروج از خیر عمومی می‌رود.

مترجم کتاب «خیزش فناورانه و جهش اقتصادی چین»

تجربه های گران قیمت چین: جهش اقتصادی بدون خیزش فناورانه ممکن نیست

اخبار اندیشهکهن‌هوش‌نژاد گفت: یکی از درس‌های مهم کتاب، اهمیت انتخاب هوشمندانه فناوری است. چین در بسیاری از حوزه‌ها به سراغ فناوری‌هایی رفت که چرخه عمر کوتاه‌تری داشتند و همین موضوع به این کشور امکان داد در بزنگاه‌های تغییر فناوری، خود را به کشورهای پیشرفته نزدیک کند.

توسعه

چرا ترامپ و هگست در چین رفتار چاله میدانی نداشتند؟

آمریکادر «مواجهه با چین» ادبیات چاله میدانی پیت هگست کار نمی کند. بلکه با یک کشور «تولید محور» باید با احترام متقابل رفتار کنند. البته ژاپن هم کشوری تولید محور است ولی رفتار زشت چند هفته پیش ترامپ در دیدار با نخست‌وزیر ژاپن را فراموش نکنیم! دلیل این تفاوت چیست؟ اعداد بالا.

«آخرالزمان بدون پادشاهی» در اندیشه ژیژک؛ آیا تکنولوژی تیر خلاص را به انسانیت شلیک می‌کند؟

بزرگ‌ترین کابوس بشر عصر دیجیتال دنیای بدون رنج و مرگ / شفافیت مطلق فناوری، «سوژه آزاد» را به بن‌بست تاریخ می‌کشاند

اخبار اندیشهژیژک تأکید می‌کند که مقاومت واقعی نه در رد کامل فناوری، بلکه در حفظ آن هسته ناگفتنی و مقاومت‌کننده سوژه است. تا وقتی سوژه بتواند بگوید «نه»، حتی در میان قوی‌ترین شبکه‌های دیجیتال، هنوز امیدی برای انسانیت باقی مانده است. این رساله پایانی، کتاب را با پرسش‌های باز و تأمل‌برانگیز به پایان می‌رساند و خواننده را وادار می‌کند تا خود نیز در موقعیت سوژه عصر دیجیتال بیندیشد: آیا حاضر هستیم برای شفافیت و راحتی بیشتر، عمق وجودی و آزادی خود را قربانی کنیم؟

صدا عامل تشخیص هویت برای ترور/ ۵ جبهه پنهانی که سرنوشت بحران را رقم می‌زنند /مدیریت اقتصاد و افکار عمومی مهمتر از میدان نبرد

اخبار اندیشهدر میانه یکی از پیچیده‌ترین بحران‌های سال‌های اخیر، آنچه بیش از هر چیز جلب توجه می‌کند، صرفا تحولات میدانی نیست، بلکه رقابت روایت‌ها، برداشت‌ها و تفسیرها از جنگ است. جنگ امروز فقط در میدان نبرد جریان ندارد؛‌ هم‌زمان در عرصه سیاست داخلی، اقتصاد جهانی، فناوری و افکار عمومی نیز در حال شکل‌دهی به آینده است.

استاد دانشگاه اسکاتلند و تبیین عوامل برنده‌ و بازنده جنگ‌ /  پیروز جنگ با خرد رهبری، تاب‌آوری اجتماعی، اتحادهای راهبردی و ظرفیت صنعتی 

اخبار اندیشهمعمولا برای ارزیابی قدرت کشورها به جنگ‌افزارها و تجهیزات نظامی‌ای که در اختیار دارند توجه می‌شود، از جمله تعداد تانک‌ها، خودروهای زرهی، جت‌های جنگنده، موشک‌ها و غیره. اما اوبرایان استدلال می‌کند که آن کسی که در ابتدای جنگ تجهیزات برتر و بیشتری دارد لزوما برنده نیست. جنگ‌ها معمولا بیشتر از آن‌چه که در ابتدا پیش‌بینی ‌می‌شود طول می‌کشند. برنده کسی خواهد بود که بتواند بطور مستمر در طول جنگ بهترین تجهیزات و زبده‌ترین نیروها را داشته باشد و این به معنای داشتن توانایی بازتولید مدام منابع است.

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- درباره کتاب «هوش مصنوعی و صلح»

هوش مصنوعی ابزار تثبیت جنگ یا صلح / عبور از دامِ «جبر تکنولوژیک»

اخبار اندیشهدر این میان، سوال اصلی این نیست که هوش مصنوعی چه می‌تواند انجام بدهد، بلکه این است که ما چه می‌خواهیم و با چه اخلاقیاتی از آن استفاده می‌کنیم. آینده صلح، نه در کدها، بلکه در «تصمیم‌گیری‌های اخلاقی» ما نهفته است؛ تصمیماتی که امروز و در همین لحظه، بین «توسعه بدون قیدوشرط» و «نظارت هوشمندانه» را انتخاب می‌کنیم. اگر این انتخاب درست نباشد، هوش مصنوعی به ابزاری برای تثبیت خشونت‌های تاریخی تبدیل می‌شود؛ و اگر درست باشد، پتانسیل‌هایی را آشکار می‌کند که قرن‌ها در توان بشری پنهان مانده بود.

نگاهی به کتاب «پایان سرمایه‌داری» اثر استیو پاکستون

آیا کاپیتالیسم به آخر خط رسیده است؟ / فرسایش نظم سرمایه داری و تقابل آن با فناوری، محیط زیست و اجتماع

اخبار اندیشهپاکستون از «پایان ناگهانی» سرمایه‌داری سخن نمی‌گوید، بلکه از فرسایش تدریجی نظمی حرف می‌زند که دیگر با شرایط فناورانه و اجتماعی امروز هم‌خوانی ندارد. او از ضرورت بازاندیشی در سیاست‌های رفاهی، معنای کار، و نقش دولت در تضمین حداقلی از امنیت معیشتی سخن می‌گوید... مسئلۀ اصلی کتاب از جایی آغاز می‌شود که نویسنده می‌پرسد: اگر مشکل امروز جهان دیگر کمبود نیست، بلکه توزیع ناعادلانۀ ثروت و فرصت‌هاست، آیا همان نظام هنوز می‌تواند پاسخ‌گو باشد؟

بازاندیشی یوسف ثبوتی در باره محیط زیست، تغییر اقلیم و آینده انسان

زمین، آدمیان را مثل دایناسورها حذف می کند/ تکنولوژی این مصیبت را به بار آورده، خود تکنولوژی هم راه چاره است/ نگران انسان هستم

اخبار اندیشهیوسف ثبوتی گفت:‌من نگران زمین نیستم، زیرا زمین تواناتر از آن است که انسان بتواند آن را نابود کند؛نیروهایی که زمین را شکل داده‌اند بسیار قویتر از نیروهای انسان هستند. زمین اگر بی‌خردی در انسان‌ها ببیند سر فرصت آن را تصحیح خواهد کرد. زمین موجوداتی را که نمی‌توانند با اقلیم زمین کنار بیایند، حذف می‌کند. همان‌طورکه دایناسورها را حذف کرد.

جستارهایی در باره فلسفه، پژوهش، و آموزش علم

امروز ایرانیان خالی از گذشته علمی پر فروغ/ چرا ایران مثل ژاپن درعلم پیشرفت نکرد؟ / علم و تکنولوژی مهمترین ابزار سلطه و امپریالیسم غرب

اخبار اندیشهبه گواهی تاریخ، ایرانیان به مدت چندین سده پیشتاز علم و فلسفه و هنر بوده‌اند و سهم عظیمی در تولید دانش و هنر داشته‌اند و هیچ کشور اسلامی دیگر از این لحاظ به پای ایران نمی‌رسد. اگر زمانی ایران ابرقدرت علمی جهان اسلام بود، دلیلی ندارد که اکنون هم نباشد، و جایگاه عمده‌ای در علم و دانش نوین پیدا نکند، زیرا عناصر فرهنگی و ملی آن هنوز پابرجاست...چرا با اینکه در ایران اولین پلی‌تکنیک به سبک غرب، یعنی دارالفنون، بیست سال پیشتر از پلی‌تکنیک توکیو بنیان نهاده شد، ایرانیان نتوانستند آن سنت علمی را ادامه دهند؟