ذهن
-
گزارش دومین نشست ماهانه ققنوس «از روانکاوی تا شیزوکاوی»
انسان در مغز خودش محصور نیست
اخبار اندیشه عبدالرحمن نجل رحیم گفت:من از منظر پدیدارشناسی نورولوژیک به این مسأله نزدیک میشوم؛ رویکردی که نه اهمیت مغز را انکار میکند، نه تجربه انسانی را به فعالیت مغز یا سازوکارهای روانی فرومیکاهد. مغز برای تجربه انسانی اساسی است اما انسان در مغز خودش محصور نیست، او با بدنش در جهانی زندگی میکند که پیشاپیش از معنا، عادت، امکان، محدودیت و رابطه تشکیل شده است.
-
خبرآنلاین گزارش می دهد:
وقتی پای زنان زیبا به میان میآید، جاهطلبی مردان گل میکند / پژوهشی درباره تأثیر جذابیت زنان بر انتخابهای مالی مردان
سلامتگاهی کافی است زنی زیبا وارد جمع شود تا بعضی مردها ناگهان از اهداف بزرگ، درآمدهای میلیاردی و برنامههای جاهطلبانهشان بگویند؛ حتی اگر در زندگی روزمره خبری از آن همه تلاش و بلندپروازی نباشد. اما آیا جذابیت ظاهری واقعاً میتواند ذهن مردان را تغییر دهد و آنها را به نمایش نسخه موفقتری از خودشان سوق دهد؟
-
چگونه افکار شیطانی و وسوسههای ذهنی را از بین ببریم؟ ۳ راهکار مهم از نگاه اسلام
اخبار دینبرای رهایی از افکار شیطانی و وسوسههای ذهنی چه باید کرد؟ آموزههای اسلامی سه راهکار مهم برای مقابله با این افکار معرفی میکنند؛ از مراقبت چشم و گوش گرفته تا ذکر خدا، مطالعه مفید و رعایت بهداشت فردی.
-
رهام برکچیزاده درباره کتاب «فراکرانگی» می گوید
علیه کانت و دیگران / میاسو «جهانِ درخود» را از چنگ کانت و پدیدارشناسی ربود
اخبار اندیشهمترجم کتاب «فراکرانگی» گفت: هارمن به میاسو ایراد میگیرد که او تنها نیمی از راه را رفته است: میاسو موفق شده انسان را از مرکز هستیشناسی خلعید کند، اما به جای آن «عقل ریاضیاتی» را بر تخت پادشاهی نشانده است، در حالی که یک رئالیسمِ واقعی باید خودمختاری مطلقِ خودِ «اشیا» را به رسمیت بشناسد؛ فراتر از هر گونه دسترسیِ علمی یا ریاضیاتی.
-
انجمن علمی فلسفه علم شریف برگزار میکند
نشست «مروری بر برخی مباحث متافیزیک ذهن»
اخبار اندیشهنشست «مروری بر برخی مباحث متافیزیک ذهن» از سوی انجمن علمی فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف برگزار می شود.
-
ریشههای کاهش آرامش روانی انسان معاصر با وجود گسترش امکانات رفاهی از نگاه آموزههای دینی
اخبار دینفناوری، امکانات رفاهی و ارتباطات سریع، زندگی را از بسیاری جهات آسانتر کردهاند؛ اما چرا با وجود این همه پیشرفت، احساس آرامش لزوماً بیشتر نشده است؟ از فشار مقایسه در شبکههای اجتماعی و تنهایی در دنیای متصل امروز تا شتاب زندگی روزمره و نگرانیهای مداوم، عوامل مختلفی بر آرامش انسان معاصر اثر میگذارند. شاید مسئله این باشد که آسایش را با ابزارهای بیشتر به دست میآوریم، اما برای آرامش به چیزی فراتر از امکانات نیاز داریم.
-
بررسی دلایل احتمال شکست محاسبه دقیق سیاستمداران در نظام بین الملل
جدال محاسبه، فریب و ریسک در پشت شکست دولتها/ قمار سیاسی زمانی خطرناک میشود که اعتمادبهنفس جای ارزیابی واقعبینانه را بگیرد
اخبار اندیشههومن قاپچی می نویسد که برای فهم دقیق بازی قدرت در سیاست جهانی، نمیتوان تنها به یک الگو اکتفا کرد؛ چرا که رفتار بازیگران بینالمللی ترکیبی پیچیده از سه منطق متفاوت یعنی «شطرنج»، «مافیا» و «قمار» است. سیاستورزی در عرصه بینالملل گاهی نیازمند محاسبات بلندمدتِ شطرنجی برای پیشبینی واکنش حریف است، گاهی همچون بازی مافیا مستلزم شناخت نیتها، اعتبار پیامها و کشف بازیگران پنهان است و در مواردی دیگر به قمار پرخطری میماند که بر اساس فرضهای اثباتنشده شکل میگیرد. شناخت این منطقها کمک میکند تا دریابیم چرا تصمیمهای بهظاهر جسورانه گاه به شکستهای راهبردی تبدیل میشوند.
-
وقتی گناه از فکر آغاز میشود؛ اسراف در نفس چگونه انسان را از مسیر بازگشت دور میکند؟
اخبار دیناسراف همیشه به معنای هدر دادن مال و نعمتهای مادی نیست؛ گاهی این زیادهروی در درون انسان و از لحظهای آغاز میشود که فکر گناه در ذهن او شکل میگیرد. در این نگاه اخلاقی، استفاده نادرست از تواناییهای فکری و ارادی، نخستین گام در اسراف نفس است؛ مسیری که اگر به عادت و خصلتی ریشهدار تبدیل شود، تغییر آن دشوار خواهد شد، هرچند راه توبه و بازگشت به سوی خداوند همواره باز است.
-
چرا آگاهی به تنهایی باعث تغییر نمی شود؟/ تمرکز افراطی برخود و خودآگاهی چه تفاوتی دارند؟ / آگاهی پیچیده ترین مبحث فلسفه
اخبار اندیشهآگاهی یکی از واژههایی است که در زندگی روزمره زیاد از آن استفاده میکنیم. میگوییم «از این موضوع آگاه نبودم»، «باید آگاهانه تصمیم بگیری» یا «آگاهی انسان نسبت به خودش اهمیت دارد». اما آگاهی دقیقاً چیست؟
-
جان لاک؛ بازخوانی اندیشه فیلسوفی که عصر روشنگری را رقم زد (قسمت سوم)(دانشنامه استنفورد)
مقابله با تعصب دینی پروژه بزرگ لاک؛ نجات از ذاتگرایی ارسطویی/ عقل چراغ راه ایمان است نه قربانی آن/ معمای حجاب ادراک
اخبار اندیشهلاک اگرچه وحی را در امور فراتر از دسترسی عقل معتبر میداند، اما قضاوت دربارهٔ «اصالت وحی» و «معنای کلام» را منحصراً وظیفهٔ عقل میشمارد. او با تندترین عبارات «شورزدگی» یا ادعای کشف بیواسطهٔ حقیقت بدون ارزیابی عقلانی را رد کرده و متذکر میشود که کنار زدن عقل برای رسیدن به ایمان، مانند درآوردن چشم برای دیدن ستارههاست که به تعصب کور منتهی می شود.
-
جان لاک؛ بازخوانی اندیشه فیلسوفی که عصر روشنگری را رقم زد (قسمت دوم)
پروژه بزرگ جان لاک در تعیین حدود دانش انسان/ مرزهای جدیدی که مدرنیته را بنیان نهادند/ از سنجش قوای ذهن تا رد ایده های فطری ارسطویی
اخبار اندیشهلاک در کتاب اول، فصل ۴، بند ۲۴ به ما میگوید نظریهٔ اصول فطری پس از پذیرفتهشدن «آسودگیِ تنپروران از رنجِ کاوش را فراهم ساخت» و این نظریه متوقفکنندهٔ کاوش است که توسط کسانی به کار گرفته میشد که «ادعای استادی و معلمی داشتند» تا بهناحق بر ذهن شاگردان خود تسلط یابند. کاملاً مشخص است که لاک در اینجا ارسطوگرایان و اهل اسکولاستیک (مدرسیان) در دانشگاهها را مد نظر دارد. بنابراین، حملهٔ لاک به اصول فطری با «مرجعیتستیزی» (Anti-authoritarianism) او پیوند خورده است. این امر نمایانگر دیدگاه او دربارهٔ اهمیت کاوش آزادانه و خودبنیاد (مستقل) در مسیر دستیابی به حقیقت است.
-
نوجوان ۱۶ ساله لهستانی خاطرات شخصی خود را بهتر از ۹۹٫۹ درصد مردم به یاد میآورد
طبیعتبررسی پژوهشگران روی نوجوانی ۱۶ ساله نشان داد توانایی او در یادآوری خاطرات شخصی فراتر از ۹۹٫۹ درصد افراد جامعه است.
-
کمال عقل آدمی در گروی چیست؟
اخبار دیناز نگاه امیرالمؤمنین(ع)، کمال انسان تنها به دانستن و اندیشیدن نیست؛ عقل با دانش، تجربه و تفکر رشد میکند و دل با دوری از گناه و پایبندی به تقوا سلامت میماند. در آموزههای علوی، عقلِ پخته و قلبِ سالم، دو سرمایه ارزشمند برای رسیدن به سعادت حقیقیاند.
-
چرا هرچه بیشتر بخواهیم گذشته را فراموش کنیم، بیشتر به آن فکر میکنیم؟
اخبار دینبعضی خاطرات هرچقدر هم دور باشند، از ذهن پاک نمیشوند؛ اما قرار نیست تا ابد زندگی ما را کنترل کنند. راه سالم، تغییر رابطه با خاطره و کاهش قدرت هیجانی آن است؛ تا گذشته به جای زخمی باز، به تجربهای قابل فهم تبدیل شود.
-
وقتی همه مشکلات به ذهن انسان نسبت داده میشود؛ نقد جریان تفکر نوین
اخبار دینآیا آرامش درونی میتواند جای مطالبهگری اجتماعی را بگیرد؟ حجتالاسلام رسول حسنزاده با بررسی ریشهها و مبانی «جنبش تفکر نوین»، از جریانی سخن میگوید که با برجسته کردن قدرت ذهن و مفاهیمی مانند «قانون جذب»، ریشه مشکلاتی چون فقر، جنگ و بیماری را به جای ساختارهای بیرونی، در ذهن و نگرش فرد جستوجو میکند.
-
چرا دیگر از چیزهایی که دوست داشتید لذت نمیبرید؟ نشانهای که باید جدی بگیرید
اخبار دینصبحها با بیمیلی از خواب بیدار میشوید، تمرکز کردن برایتان سخت شده و حتی کارهایی که قبلاً دوست داشتید دیگر جذاب نیستند؛ اما آیا این نشانهها به معنای افسردگی است؟ گاهی آنچه تجربه میکنیم «خستگی روانی» ناشی از فشارهای مداوم زندگی است و شناخت تفاوت آن با افسردگی خفیف میتواند مسیر درست برای بازیابی انرژی و سلامت روان را مشخص کند.
-
راز شگفتانگیز مغز؛ چگونه میلیونها خاطره را در یک لحظه پیدا میکنیم؟
اخبار دینمغز انسان تنها فرمانده بدن نیست؛ بایگانی شگفتانگیزی است که خاطرات، چهرهها، صداها و تجربههای سالهای زندگی را با سرعتی حیرتانگیز ثبت و بازیابی میکند. گاهی آسیب به بخش بسیار کوچکی از این عضو کافی است تا بخشی از گذشته انسان به تاریکی فراموشی سپرده شود؛ اتفاقی که پردهای دیگر از شگفتی آفرینش را کنار میزند.
-
ذهنآگاهی چیست و چگونه تمرین میشود؟ آموزش ساده برای حضور در لحظه
سلامتذهنآگاهی یا مایندفولنس، تمرینی برای توجه آگاهانه به لحظه حال است؛ یعنی مشاهده افکار، احساسات، تنفس و تجربههای بدنی، بدون قضاوت عجولانه و سرزنش خود. برای شروع این تمرین، حتی یک تا پنج دقیقه در روز کافی است.
-
در دانشگاه شهید رجایی برگزار می شود
دوره «کاربست علوم شناختی در آموزش: به سوی تلفیق علوم ذهن، مغز، تکنولوژی و تربیت»
اخبار اندیشهدانشگاه تربیت دبیر با همکاری سیگ علوم اعصاب تربیتی وابسته به انجمن مطالعات برنامه درسی ایران پنل تخصصی «کاربست علوم شناختی در آموزش: به سوی تلفیق علوم ذهن، مغز، تکنولوژی و تربیت» برگزار می کنند.
-
قانون جذب؛ راز موفقیت یا تجارت با رؤیاهای مردم؟
اخبار دینقانون جذب با وعده ثروت، موفقیت و تغییر زندگی از طریق مثبتاندیشی، به یکی از پرطرفدارترین روایتهای فضای مجازی تبدیل شده است؛ اما پشت این وعدههای جذاب، بازاری شکل گرفته که منتقدان درباره ادعاها و پیامدهای آن پرسشهای جدی مطرح میکنند.
-
چرا ذهن ما خاطرات تلخ را بیشتر از خاطرات شیرین مرور میکند؟
اخبار دیندلیل ماندگاری خاطرات تلخ در ذهن مغز انسان است که به دلیل «سوگیری منفینگری» اتفاقات تهدیدآمیز را پررنگتر ثبت میکند؛ اما وقتی مرور گذشته به نشخوار فکری تبدیل شود، میتواند آرامش، روابط و حتی سلامت جسمی را تحت تأثیر قرار دهد.
-
ذهن شلوغ را روی کاغذ خالی کنید؛ نوشتن راهی برای آرامش دوباره
اخبار دیندر روزهایی که فشار خبرهای تلخ، تجربههای ناگهانی یا نگرانیهای پیدرپی، ذهن را از فکرهای تکراری و بیپایان پر میکند، گاهی تنها به چند دقیقه زمان، یک کاغذ و کمی رها کردن ذهن نیاز داریم.
-
تحلیل پیامدهای زیستشناختی و اجتماعی بیثباتی مزمن اقتصادی
دلار ۲۰۰ هزار تومانی با ذهن ما چه میکند؟؛ از تنگنای معیشت تا تنگنای شناخت/ بیثباتی اقتصادی افق آینده را در ذهن ایرانیان نابود میکند
اخبار اندیشهدر تابلوی ونگوگ، آدمها غذای کمی دارند، اما جهانشان قابل فهم است. آنها میدانند چه میکارند، چه به دست میآورند و چه چیزی سر سفره میگذارند. اما در تورم مزمن، حتی اگر امروز غذای کافی روی میز باشد، فرد نمیداند قدرت خرید فردا چه خواهد بود. بنابراین شاید تفاوت بنیادی این باشد: فقر، مغز را فقط با کمبود مواجه نمیکند؛ اگر با ناامنی و استرس مزمن همراه شود، میتواند مغز را به سمت زندگی در «تهدید همیشگی» سوق دهد. و این دقیقاً نقطه اتصال اقتصاد، مغز و رفتار اجتماعی است. مسئله فقط این نیست که مردم چقدر پول دارند؛ مسئله این است که مغز آنها در چه جهانی تصمیم میگیرد: جهانی که آینده قابل پیشبینی است، یا جهانی که هر روز باید دوباره آن را از نو محاسبه کرد.
-
برگزاری همایش «سلامت ذهن دقیق و شخصی شده با رویکرد «امیکس؛ خلق و اختلال های آن»
اخبار اندیشهنخستین همایش سلامت ذهن دقیق و شخصی شده با رویکرد «امیکس؛ خلق و اختلال های آن» توسط مرکز تحقیقات پزشکی روان تنی دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار می شود.
-
کتابدرمانی؛ وقتی چند صفحه مطالعه به آرامش ذهن کمک میکند
اخبار دیندر میان فشارهای روزمره و استرسهای مداوم، کتابخواندن میتواند فراتر از یک سرگرمی باشد. انتخاب آگاهانه کتاب، مطالعه منظم و دوری از مزاحمتهای دیجیتال از جمله روشهایی هستند که میتوانند به آرامتر شدن ذهن و شناخت بهتر احساسات کمک کنند؛ هرچند کتابدرمانی جایگزین مراجعه به متخصص سلامت روان نیست.
-
مغزتان را جوان نگه دارید؛ ۶ عادت ساده برای تقویت حافظه و مقابله با پیری مغز
اخبار دینسلامت مغز فقط به دوران سالمندی مربوط نمیشود؛ عادتهایی که از امروز در زندگی خود ایجاد میکنیم، میتوانند بر حافظه، تمرکز و عملکرد شناختی ما در سالهای آینده اثر بگذارند. از پیادهروی تند و خواب کافی گرفته تا یادگیری زبان جدید، نوشتن با دست و انتخاب غذای سالم، راهکارهای سادهای وجود دارد که میتوانند مغز را فعال و ذهن را آماده نگه دارند.
-
تحلیل جامعهشناختی و شناختی نحوه تبدیل رویدادهای تاریخی به حافظه جمعی
راز بقای ۲۸ مرداد/ چگونه کودتا از واقعیت به ناخودآگاه جمعی ایرانیان کوچ کرد؟/ وقتی تاریخ به سلاح تبدیل میشود
اخبار اندیشهنه فراموشی، نه اسطورهسازی، نه حذف؛ بلکه یادگیری اجتماعی از گذشته. ۲۸ مرداد امسال را میتوان دوباره در تقویم دید و از کنار آن گذشت. میتوان درباره مصدق و کودتا سخن گفت، از سینما رکس یاد کرد، چند تصویر قدیمی منتشر کرد و تمام. اما میتوان یک سؤال مهمتر نیز پرسید: چرا بعضی روزها، حتی پس از گذشت دههها، هنوز در ذهن یک ملت زندهاند؟ پاسخ شاید این باشد که آن روزها فقط در گذشته رخ ندادهاند. آنها هر بار که روایت میشوند، در ذهن نسل تازهای دوباره رخ میدهند. و این یعنی تاریخ فقط چیزی نیست که پشت سر ما اتفاق افتاده است. تاریخ، بخشی از چیزی است که امروز با آن فکر میکنیم.
-
تاملی در تخیل عاطفی ایرانیان
گرفتاری ایرانیان در دام «قندخون تخیل»
اخبار اندیشهما به حیث تاریخی مردمانی عاطفی و تخیلی هستیم و آمادگی فراوانی داریم که بر اساس همین دو متغیر زندگی کنیم و آمادگی چندانی برای زندگی عقلانی و مرتبط با واقعیت نداریم. زعمای قوم باید در یک کلانپروژه در فکر تدوین سیاست و سیاستگذاریهایی باشند که چشمانداز روشنی را برای جامعه پیش چشم میآورد. بزرگی در مورد فرهنگ ایرانی میگفت: «عشق عسل است، اما ما به قند خون مبتلا هستیم.» برای مردم ما که قرنها زیر سایه سنگین تخیل و عاطفه زندگی کردهاند، تمرکز بیش از حد بر عاطفه و تخیل، راهبرد زیانباری است.
-
آیا هوش مصنوعی دارد مغز ما را تنبل میکند؟/ نگاهی به یکی از داغترین پرسشهای روانشناسی در عصر ChatGPT
اخبار اندیشهگروه اندیشه: زهره اسکندریون کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی و عضو انجمن روانشناسی اجتماعی ایران در سایت این انجمن مطلبی نوشته در باره کارکرد هوش مصنوعی و در نهایت به این سوال پاسخ می دهد که آیا هوش مصنوعی مغز ما را تنبل می کند؟ این مطلب را در ادامه می خوانید:
-
نسخهای برای تقویت حافظه؛ از آیتالکرسی تا دعایی که علما برای افزایش فهم توصیه کردهاند
اخبار دین آیا دعا میتواند به تقویت حافظه کمک کند؟ در منابع اسلامی، دعاها، آیات قرآن و توصیههایی از بزرگان دین برای افزایش فهم، تمرکز و قدرت حفظ نقل شده است؛ توصیههایی که همچنان مورد توجه بسیاری از مؤمنان قرار دارد.