کمونیسم
-
طرح جهش بزرگ مائو ۴۵ میلیون قربانی برجای گذاشت
تاریخ جهاندیکوتر برخلاف آنچه هیچکس پیش از این نگفته است، روشن میکند که «جهش بزرگ به پیش» نه تنها برنامهای نبود که کشور را در میان ابر قدرتهای جهان ارتقا دهد و قدرت کمونیسم را - آنطور که مائو تصور میکرد - ثابت کند، بلکه کشور را در جهت دیگری تغییر داد.
-
مارکس از استثمارگری بورژوازی نفرت داشت چون خودش استثمارگر بود
تاریخ جهانمارکس شخصیتی منزوی و مردمگریز داشت و اندیشههایی انتزاعی و پیچیده را میپروراند اما انگلس نثری روان و شفاف و دقیق داشت که به واقعیت بیش از انتزاعیات میپرداخت. انگلس همچنین با مردم مختلفی نشست و برخاست میکرد و طبعی رها و شادتر داشت. در تمام سالهای دوستی این دو، مارکس روی کمک مالی انگلس حساب میکرد و انگلس ناچار بود بخشی از هزینههای زندگی مارکس را بر دوش بکشد.
-
نوادگان ویکتور هوگو به جان هم افتادند! / اسفند ۱۳۳۰
تاریخ جهانبحث و نزاع بر سر این موضوع وقتی شروع شد که کمونیستهای فرانسه به رهبری «اراگون» شاعر معروف معاصر فرانسه کمیتهای به نام «کمیته جشن یکصدوپنجاهمین سال تولد هوگو» تشکیل دادند و در این کمیته «ژان هوگو» یکی از نوههای نویسنده بزرگ فرانسوی را شرکت دادند.
-
سرنوشت خائنانی که در پی تجزیه ایران بودند
تاریخ ایرانپیشهوری مایوس از تهران و مجلس چهاردهم که اعتبارنامهاش لغو و روزنامهاش توقیف شده بود وارد تبریز شد و... با همکاری صادق پادگان اساس سازمان فرقه را ضمن یک بیانیه چاپی که در روز دوازدهم شهریور منتشر شد به اطلاع عموم اهالی تبریز و تهران و آذربایجان و ایران رساند.
-
شکلهای زندگی: به مناسبت انتشار «دیالکتیک و امید» چند مقاله از ارنست بلوخ
جهان هنوز تمام نشده است / امید چگونه به آینده راه باز می کند؟
اخبار اندیشهامید در هر حال واژهای گنگ و مبهم است که نمیتوان مصداقهای عینیاش را مشاهده کرد، اما گویا «نبود» آن را بهتر از «بودش» میتوان دریافت و آن هم هنگامی است که امید در هستی آدمی حذف میشود. به نظر بلوخ هنگامی که امید در سیاست حذف شود، سیاست به سازگاری، ناچاری و سرکوب رؤیاها منتهی میشود. در این صورت ادامه سیاست بدون تصور یا تخیلی از افقهای پیشرو ناممکن است.
-
از پشت درهای آهنین
عجایب زندگی روزمره در اتحاد جماهیر شوروی/ «جلوی چشمهای من، انسانی به خاطر چند قوطی شیر جانش را از دست داد»
تاریخ جهانکامیونی میرسد و سرعتش را کم میکند. هیچکس نمیداند قرار است چه چیزی بفروشند - شاید کنسرو گوشت، شاید هم چکمه. جمعیت فشرده به دنبالش میدود؛ سمجترها مستقیم به کامیون میچسبند تا بعداً نفرات اول باشند، و بقیه سعی میکنند آنها را از کامیون بکنند تا خودشان جایشان را بگیرند.
-
روزنوشت ۱ اسفند ۱۳۴۶
خاطرات علم: در دانشگاه پهلوی شاگردان اعتصاب کردهاند، بر من روشن است که تحریک کمونیستهاست
تاریخ ایرانسفیر معزول پاکستان که به علت اینکه گفت: «بحرین متعلق به ایران و خلیجفارس، خلیجفارس است»، از طرف ایوبخان معزول شده، صبح به دیدنم آمد. مراحم شاهنشاه را به او ابلاغ کردم که «اگر بیکار شدید به شما کار میدهیم.»
-
عکس/ استالین در ۱۵ سالگی
تاریخ جهانعکسی از استالین در سال ۱۸۹۳ و در ۱۵ سالگی او تماشا میکنید. (عکس درون متن)
-
عکس/ استالین در حال امضای یادگاری برای اعضای یک تعاونی کشاورزی از تاجیکستان
تاریخ جهاندر این عکس ژوزف استالین، عکسهایی را برای «مملکت نخانگووا» ۱۱ ساله (سمت چپ استالین) و «اِنه گِلدییِوا» (سمت راست)، از اعضای یک تعاونی کشاورزی (کولخوز) از تاجیکستان که برای دیدار و گفتوگو بااو به مسکو آمدهاند، امضا میکند. (عکس درون متن)
-
به مناسبت سالگرد درگذشت تقی ارانی
ارانی، واردکننده جامعه شناسی غیرآکادمیک به ایران /ارانی، اسکندری و بزرگ علوی نویسندگان مجله دنیا/ متفکر و مارکسیست اروپایی
اخبار اندیشهمیتوان مقالات نشریه دنیا را در موضوعات علمی، صنعتی، فلسفی و اجتماعی دستهبندی کرد که در کنار آن ها، سرمقاله هر شماره هم تحت عنوان «منظره دنیا»، مسائل اقتصادی و سیاسی جهانی را مورد بررسی قرار میداد. نویسندگان ثابت نشریه، تقی ارانی با نام مستعار احمد قاضی، ایرج اسکندری با نام مستعار الف. جمشید و بزرگ علوی با نام مستعار فریدون ناخدا بودند.
-
از مزرعه نیشکر تا فتح هاوانا
زندگیِ فیدل؛ مردی که پس از ۶۳۸ ترور هنوز زنده بود!
تاریخ جهانکاسترو و یارانش به «ریشوها» معروف بودند. او بعدها توضیح داد که در زمان جنگهای چریکی در کوهستان، ریش گذاشتن به این دلیل بود که تیغ برای اصلاح نداشتند و وقتشان هم تلف نمیشد.
-
هومن کاسبی و تلاش برای بازخوانی آنارشیسم
تغییر جهان با نظر به افق سیاست رادیکال / مخالفت با ذاتی سازی هویت ها / ماهیت مبارزات کارگری قرن نوزدهم تا فمینیسم، اکولوژی، آموزش، اخلاق و سیاست
اخبار اندیشههومن کاسبی گفت:اخلاق ضداقتدارگرای آنارشیسم عبارت است از مخالفت با مطلقسازی اخلاقیات و ارزشهای اخلاقی که از پیش تجویز شدهاند، مخالفت با ذاتیسازی هویتها و ایدههای تثبیتشده که منجر به گشودگی به همهی هویتها، همهی مبارزات و تمام آن بهشمارنیامدگان میشود، گشودگی به آن صداهای محذوف و مطرود که تاکنون مسکوت گشتهاند و گوش سپردن به آنها؛ و گشودگی به آینده، آیندهای که واقعاً آینده باشد و نه صرفاً استمرار زمان حال یا بازگشت به گذشته.
-
زندگی روزمره در کشور شوراها
مردم در شوروی هیچ چیز را دور نمیریختند و غذای اصلیشان سوپ کلم بود!
تاریخ جهانمالکان تنها یک اتاق برای خانواده و وسایل خود داشتند و ناچار بودند باقی فضا را با غریبهها و خانوادههایشان شریک شوند.
-
مامورِ تروتسکی در ایران به دنبال چه بود؟
تاریخ ایرانظهور بلشویزم در روسیه، همچون شَبَحِ سُرخی بود که تاریخ معاصر ایران را تحت تاثیر خود قرار داد. نیکلا زاخارویچ براوین، نخستین سفیر دولت بلشویکی در چهارم مارچ ۱۹۱۸ [۱۳ اسفند ۱۲۹۶] وارد تهران شد.
-
نگاهی به کتاب «ما و مانیفست کمونیست» اثر اسلاوی ژیژک
آیا تاریخ همه جوامع تا این زمان، تاریخ مبارزه طبقاتی بوده است؟ / چرا حق با مارکس بود؟
اخبار اندیشه ژیژک معتقد است تداوم اهمیت نقد اقتصاد سیاسی مارکس در عصر ما، یعنی عصر سرمایهداری جهانی، پرسشی است که باید به شیوهای حقیقتاً دیالکتیکی بدان پاسخ داد: نه تنها نقد مارکس از اقتصاد سیاسی و طرح کلیاش از پویشهای سرمایه هنوز کاملاً به قوت خود باقی است، بلکه باید یک قدم جلوتر رفت و گفت تازه امروز است که با وجود سرمایهداری جهانی واقعیت به پای این مفاهیم رسیده است.
-
مادورو که بود و چه کرد؟
راننده اتوبوسی که رئیسجمهور شد/ او حتی دبیرستانش را هم تمام نکرد!
تاریخ جهانمادورو تحت تأثیر گرایشها و فعالیتهای سیاسی چشمگیر پدرش بزرگ شد. او زمانی بیان کرده است که پدربزرگها و مادربزرگهایش دارای تبار یهودیان سفاردی بودهاند و پس از ورود به ونزوئلا به کاتولیسیسم تغییر دین دادهاند.
-
عکس/ نیکلاس مادورو در جوانی
تاریخ جهاندو عکس از جوانیهای نیکلاس مادور رئیسجمهور بازدداشتشده ونزوئلا را ملاحظه میکنید. (عکسها را درون متن تماشا بفرمایید)
-
کتابی که چرخگوشت تاریخ شوروی را عیان کرد/ کتابی که یک امپراتوری را متهم کرد
تاریخ جهاندر پایان روز کاری [یک کهنه سرباز جزایر سولووتسکی مینویسد] اجسادی در محل کار باقی مانده بود. برف صورتهایشان را پودر کرده بود. یکی از آنها زیر یک فرغون واژگون شده قوز کرده بود، دستانش را در آستینهایش پنهان کرده بود و در آن حالت از سرما یخ زده بود… دو نفر پشت به پشت و تکیه داده به یکدیگر یخ زده بودند… شب هنگام سورتمهها بیرون رفتند و آنها را جمع کردند.
-
لنین مرتب میگفت «مرا بکشید»!/ استالین بیفرهنگ بود
تاریخ جهاندر اواخر پاییز ۱۳۵۸ خورشیدی، بوریس سووارین، از معدود بازماندگان نسل انقلاب اکتبر روسیه، در گفتوگویی مفصل در پاریس پرده از تجربهها و مشاهدات مستقیم خود از چهرههای محوری آن انقلاب برداشت.
-
ویدیویی که چین را تکان داد/ در دادگاههای میدان تیانآنمن چه گذشت؟ / ژنرال شجاعی که از دستور سرکوب حزب کمونیست سرپیچی کرد
آسیااعتراضاتی که در بهار ۱۹۸۹ برای هفتهها پکن را دربر گرفت، در ساعات اولیه ۴ ژوئن زمانی که نیروهای ارتش آزادیبخش خلق چین به سوی غیرنظامیان اطراف میدان تیانآنمن، میدان مرکزی پایتخت، آتش گشودند، پایان پیدا کرد.
-
کتاب «طبقۀ جدید» میلوان جیلاس منتشر شد
اخبار اندیشهطبقۀ جدید کتابی است در نقد جهان کمونیسم از سوی کمونیستی که در نردبان حزبی از بالاترین پله به پایین سقوط کرد. این وجه ممیزۀ مؤلف (میلوان جیلاس) است که برخلاف دیگر کمونیستهای سابق که از دایرۀ ایدئولوژیک بلوک شرق خارج شدند، سالها در عالیترین مناصب نقشآفرینی کرده بود.
-
عکس/ «ولادیمیر لنین» در کنار والدین، برادران و خواهرانش در روسیه؛ سال ۱۲۵۷
تاریخ ایرانتصویری از ولادیمیر لنین را در کنار والدین، برادران و خواهرانش در روسیه و در سال ۱۸۷۹ مشاهده خواهید کرد
-
نگاهی به زندگی و اندیشههای واسلاو هاول نویسنده و سیاستمدار اهل پراگ
زیستن در حقیقت / قدرت قلم در برابر ارتش سرخ: واتسلاو هاول و استراتژی «زیستن در حقیقت» / چگونه یک نمایشنامهنویس، چرخه معیوب سکوت در بلوک شرق را شکست
اخبار اندیشهزیستن در حقیقت» هاول، درباره توانایی افرادی است که خودشان را به عنوان افراد مستقل بدون قدرت به حساب میآورند....زیستن در حقیقت، انسانیت را به شهروندان باز میگرداند و مسوولیت را به عهده آنها واگذار میکند که همان ارجنهادن به باور مبارزه بدون خشونت برای رساندن راهها به هدف است. او همواره این اعتقاد راسخ خود را تکرار میکرد که قدرتی که از زیستن در حقیقت به دست میآید، قدرتی است که میتواند ساختارهای سرکوبگر را سرنگون کند و پایههای دیکتاتوری را متزلزل نماید. هر فردی از چنین قدرتی در درون خود بهرهمند است.
-
«چهگوارا» به روایت عکسهای تاریخی؛ از نوجوانی تا دستگیری
تاریخ جهاندر میان چهرههای تاثیرگذار قرن بیستم، کمتر کسی مانند ارنستو «چه» گوارا تصویری ماندگار و جهانی از خود بر جا گذاشته است. عکسهایی که امروز بر پوسترها، جلد آلبومها و پرچمها دیده میشود و نماد شورش و اعتراض شده است؛ اما پشت این تصویر مشهور، مردی پیچیدهتر قرار داشت: پزشکی آموزشدیده، استراتژیست انقلاب، رهبر سیاسی و مسافری بیقرار که باور داشت تاریخ را میتوان با عمل رادیکال تغییر داد.
-
کتاب خزان خودکامگان در کشورهای پساکمونیستی تحول از طریق انتخابات را بررسی میکند
خزان رهبران اقتدارگرا در کشورهای پساکمونیستی با «یادگیری» تاکتیکها/ پیروزی در انتخابات گام اول، تازه دشواری ها آوار می شوند
اخبار اندیشهنویسندگان در این کتاب کوشیدهاند نه درباره مشروعیت نظامهای سیاسی سخن بگویند، نه توصیهای برای تغییر ساختارها ارائه کنند، بلکه صرفاً به این پرسش پژوهشی پاسخ میدهند که چرا انتخابات در برخی کشورهای پساکمونیستی منجر به تغییر دولت شده و در برخی دیگر به تثبیت وضع موجود انجامیده است؟ نقطه قوت کتاب همین رویکرد تحلیلی و میانسطحی آن است؛ رویکردی که به جای تکیه بر نظریههای کلان یا تفسیرهای اخلاقی، به دادهها، مصاحبهها و مطالعههای میدانی تکیه دارد و تلاش میکند فرآیندهای سیاسی را در ظرف زمان و مکان خاص همان کشورها بفهمد.
-
خودزندگینامهنوشت نابغه سینمای جهان/ قسمت ۴۹
چارلی چاپلین: من کمونیست نیستم و تمایلات کمونیستی ندارم
تاریخ جهانمخالفان سیاسی من و کسانی که عمدا یا سهوا هنوز به خطر نازیسم واقف نبودند، خصومتشان با من تشدید شده بود، اینها به انواع وسایل متشبث شدند و حتی زنی به نام «باری» را که روزگاری خود را به من نزدیک کرده بود تحریک کردند تا مدعی شود که من پدر طفل نامشروعی هستم که هنوز نزاییده بود!
-
آخرین فرزند انقلاب همین جریان گروگان گرفتن است
هشدارهای مهندس بازرگان به مردم، سیزده روز پس از اشغال سفارت
تاریخ ایراندستههای چپی بودند که اولین دسته بودند که دم از انهدام ارتش زدند که امپریالیستی است و اولین دستهای بودند که کلمه امپریالیست و این شعار را آوردند. که این انقلاب باید ضد امپریالیستی باشد و پیشگامی آنها مدل برای خیلیها شد.
-
هفده قاب خیرهکننده از لحظه فروریختن دیوار برلین
تاریخ جهاندیوار برلین مملو از سیمخاردار بود و علاوه بر جدا کردن خانوادهها و پایمال کردن حقوق بشر، مردم شرق برلین را درون قلمروی شوروی به دام میانداخت. این دیوار با سامانههای امنیتی موسوم به «نوار مرگ» احاطه شده بود. بیش از ۱۰۰ نفر در این سامانهها گرفتار شده و جانشان را از دست داده بودند.
-
پیام وزیر حزب کمونیست چین به موتلفه؛ حفظ روابط حسنه اولویت ما است
احزاب و شخصیتهاوزیر بینالملل حزب کمونیست چین با تشکر از تبریک ارسالی، بر اهمیت روابط دوستانه بین دو حزب تأکید کرد.
-
اخراج همزمان چندین فرمانده ارشد نظامی چین / مبارزه با فساد به نظامیان رده بالا رسید
چیندولت چین در ادامه موج گسترده مبارزه خود با فساد اداری، ۹ مقام ارشد نظامی از جمله ۲ عضو کمیته مرکزی نظامی چین را بهدلیل تخلفات جدی از حزب کمونیست و ارتش اخراج کرد.