کمونیسم
-
چهاردهه جدال و ناکامی، در اصلاحات ساختاری ایران با نگاهی به کتاب «ناتوانی دولت‌ها در یادگیری»
نیلی: من چپ جدید هستم/ چالش بهمن امویی با مسعود نیلی و محمد طبیبیان/ امویی:نئولیبرال های ایران هم دچار انجماد فکری اند
اخبار اندیشهنیلی همچنین بر مسوولیت دولت در حوزه‌های اجتماعی تاکید کرد. به گفته او، دولت در برابر کودکی که در خانواده فقیر متولد شده، مسوول است و باید برای آموزش و درمان او هزینه کند، اما منابع این حمایت باید از مازادی تامین شود که در بخش صنعت و خدمات ایجاد می‌شود. او گفت: اگر مسوولیت دولت در آموزش، بهداشت و حمایت اجتماعی از ویژگی‌های «چپ جدید» تلقی شود، «من چپ جدید هستم»... اقتصاد می‌خواهید یاد بگیرید، بروید اقتصاد بخوانید. در آن همه چیز هست. خود علم اقتصاد را یاد بگیرید. وقتی از کانال دیگری غیر از تحصیلات آکادمیک و به صورت مکتبی می‌خواهیم وارد شویم، مجبور می‌شویم دعوایی درست کنیم که ما یک طرفش بایستیم و برخی در طرف دیگر. چرا باید با دعوا جلو برویم؟ این مکتب‌گرایی سوسیالیسم، لیبرالیسم، نئولیبرالیسم و... را کنار بگذارید.
-
چه گوارا اعدام شد؛ ۱۷ مهر ۱۳۴۶
تاریخ جهانچه گوارا از مسندِ وزارت در کوبا تا مرگ در بولیوی، مسیری را طی کرد که او را به اسطوره‌ای جهانی بدل ساخت؛ چهره‌ای که برای منتقدانش، نه یک قهرمان، که مسئولِ سرکوب‌های خونینِ سال‌های نخستِ انقلاب است.
-
نگاهی به کتاب آشپزخانه کرملین
فریب بزرگ در شام آخر شوروی
تاریخ جهان«تاریخ را نباید فقط در اسناد محرمانه جست؛ گاهی حقیقت از درِ آشپزخانه وارد می‌شود.» در این گزارش با نگاهی به کتاب «آشپزخانه کرملین» اثر ویتولد شابوفسکی، به سراغ ناگفته‌های «شام آخر شوروی» رفته‌ایم؛ روایتی از ضیافتی در یک کلبه شکار در بلاروس که در آن، سرنوشت بزرگ‌ترین ابرقدرت قرن بیستم در کنار ظرف گولاش گراز وحشی تعیین شد.
-
مصاحبه‌های استالین با خبرنگاران خارجی منتشر شد
تاریخ جهانکتاب «استالین؛ کتاب بزرگ مصاحبه‌ها» با گردآوری گفتگوهای مطبوعاتی و مراسلات شخصی این رهبر پیشین شوروی، تلاشی برای کنار زدن نقاب سیاست از چهره‌ی واقعی او و دسترسی به ابعاد ناگفته‌ی زندگی‌اش است.
-
مائو تأسیس جمهوری خلق چین را اعلام کرد؛ ۹ مهر ۱۳۲۸
تاریخ جهاندر یکم اکتبر ۱۹۴۹، با اعلام تشکیل جمهوری خلق چین توسط مائو تسه‌تونگ، توازن قدرت در آسیا دگرگون شد؛ واقعه‌ای که علاوه بر پایان دادن به جنگ‌های داخلی چین، آغازی بر دهه‌ها تنش دیپلماتیک و بحران سیاسی در روابط واشینگتن و پکن رقم زد.
-
لنین در جریان دومین کنگره انترناسیونال کمونیست در مسکو؛ سال ۱۲۹۸ / عکس
تاریخ جهانتصویری از ولادیمیر لنین را در جریان دومین کنگره انترناسیونال کمونیست در مسکو و در سال ۱۹۲۰ مشاهده می‌کنید.
-
فداکاری انگلس برای نجات مارکس از گرسنگی و فراموشی/ فقر نابغه ۵ فرزندش را به بستر مرگ برد / مارکس که بود؟
اخبار اندیشهنام کارل مارکس معمولاً با واژه‌هایی مانند کمونیسم، سرمایه‌داری و انقلاب گره خورده است؛ اما پیش از آنکه او را صرفاً نظریه‌پردازی سیاسی بدانیم، باید به یک واقعیت مهم توجه کرد: مارکس آموزش دانشگاهی خود را در فلسفه دید و رساله دکتری‌اش نیز درباره فلسفه باستان بود.
-
جاسوسان شوروی در شانگهای؛ روایتی از یک پرونده جنجالی در دهه ۱۹۳۰
تاریخ جهان«مأموران شانگهای» نوشته هدر سالتر، داستان یک زوج جاسوس شوروی و شبکه مخفی کمونیستی آن‌ها در چینِ دهه ۱۹۳۰ را روایت می‌کند
-
هشت مخالف سرسخت شوروی که در برابر رژیم ایستادند
تاریخ جهاناتحاد جماهیر شوروی مخالفانی را که از رژیم انتقاد می‌کردند به‌شدت سرکوب می‌کرد. با این حال، چند فرد شجاع در برابر کرملین ایستادند. در این‌جا داستان‌های آن‌ها را می‌خوانید.
-
دختر فراریِ فیدل کاسترو: پدرم عروسکی به من داد که لباس خودش را پوشیده بود، من موهای ریش کوچکش را می‌کشیدم
تاریخ ایرانلینا فرناندز، دختر فیدل کاسترو که سال‌ها هویت پدرش را پنهان کرده و در نهایت در سال ۱۹۹۳ از کوبا گریخت، در گفت‌وگو با BBC News Mundo از خاطرات کودکی، بازی با عروسکی به شکل کاسترو و کابوس‌های زندگی در سایه رهبر پیشین کوبا سخن گفته است.»
-
تشییع‌جنازه میلیونی مائو تسه‌تونگ در نیم قرن پیش
تاریخ ایران۱۸ سپتامبر ۱۹۷۶ [۲۷ شهریور ۱۳۵۵] بیش از یک میلیون نفر در پکن برای تشییع مائو تسه‌تونگ گرد آمدند؛ مراسمی که با سه دقیقه سکوت، پخش سراسری و سخنرانی هوا گوئوفنگ برگزار شد. این متن برگردانی از مطلبی منتشرشده در سایت History است.
-
روایت یکی از گسترده‌ترین موج‌های سرکوب سیاسی در جهان
پاکسازی بزرگ استالین؛گولاگ‌ها، محاکمه‌های نمایشی و وحشت
تاریخ جهانپاکسازی بزرگ استالین در اواخر دهه ۱۹۳۰ تنها به اعدام و زندانی کردن مخالفان سیاسی محدود نشد، بلکه ارتش، روشنفکران و بخش‌های مختلف جامعه شوروی را نیز دربر گرفت. گزارشی در وب‌سایت کالکتور (The Collector) به بررسی ابعاد این سرکوب، محاکمه‌های نمایشی، گولاگ‌ها و پیامدهای آن برای اتحاد جماهیر شوروی پرداخته است.
-
نگاهی به کتاب «مارکسیسم و انقلاب در ایران» نوشته علیرضا مرادی
انقلابی که در ایران هرگز به وقوع نپیوست
اخبار اندیشه بر اساس آن‌چه مطالب کتاب نشان می‌دهد، می‌توان روایت کتاب را «انقلابی که هرگز رخ نداد» دانست، به مثابه انقلاب سوسیالیستی که جریان‌های مختلف چپ، با روایت‌های متفاوت، در افق تاریخی خود قرار داده بودند.
-
به مناسبت پنجاه‌وپنجمین سالمرگ
مردی که استالین را رسوا کرد؛ فراز و فرود نیکیتا خروشچف
تاریخ جهاننیکیتا خروشچف یکی از متناقض‌ترین رهبران اتحاد شوروی بود؛ سیاستمداری که پس از مرگ استالین از جنایت‌های او پرده برداشت و فضای جامعه شوروی را تا حدی گشود، اما خود همچنان به انحصار حزب کمونیست پایبند ماند. کارنامه او از «ذوب خروشچفی» تا بحران موشکی کوبا، تصویری پیچیده از اصلاح‌طلبی، اقتدارگرایی و رقابت در اوج جنگ سرد به دست می‌دهد.
-
نه هوای کسب نان و نه هوای فتح جاه داشت/ مرجع و ملجأ معنوی خاص و عام بود
اخبار اندیشهحکمت‌الله ملاصالحی، استاد دانشگاه تهران، در یادداشتی به مناسبت چهل‌وهفتمین سالگشت درگذشت آیت‌الله سید محمود علایی طالقانی، از او به‌عنوان شخصیتی ممتاز و ویژه یاد کرده و نوشته است: «آیت‌الله طالقانی، هرچند از تبار حوزویان بود و طلبه‌ای از طلبگان درس و بحث و دانش‌آموخته حوزه، لیکن جان و وجدان، روان و رفتار، اندیشه و زبان، اسلام و مسلمانی او پیراسته از جزم و جمود بود.»
-
نشر اگر با کتاب «دموکراسی لیبرال را چه پیش آمد؟» به آسیب‌شناسی سقوط دموکراسی از درون پرداخت
عجم اوغلو: صعود اقتدارگرایی ناشی از نادیده‌گرفتن وعده لیبرالیسم به طبقه کارگر است/ وقتی نخبگان صدای مردم را نشنیدند/ طرحی برای نجات لیبرالیسم
اخبار اندیشهعجم اوغلو مسئله را فقط اقتصادی نمی بیند. از نظر او، شایسته سالاری وقتی مدرک و موفقیت حرفه ای را نشانه ی برتری اخلاقی تلقی کند، به تحقیر کسانی می انجامد که از این مسیر عبور نکرده اند.بحث «مهندسی اجتماعی» نیز از همین جا آغاز می شود. لیبرال ها ممکن است با نیت دفاع از ارزش های درست، به این باور برسند که می توانند جامعه را از بالا اصلاح کنند. در چنین وضعی، آموزش یک طرفه جای گفت و گو و تحمیل جای اقناع را می گیرد. عجم اوغلو معتقد است لیبرالیسم باید از ارزش های خود دفاع کند، اما این کار را «بی تلقین، بی تحمیل، و بی تحقیر» انجام دهد.
-
به مناسبت پنجاهمین سالمرگ
مائو؛ رهبر انقلاب چین یا معمار یک فاجعه؟
تاریخ جهانمائو چین را متحد کرد و از تحقیر یک قرن تهاجم خارجی بیرون آورد، اما روش‌های خشونت‌آمیز او میلیون‌ها زندگی را تباه کرد و میراثی از سرکوب و آشفتگی بر جای گذاشت که هنوز در ارزیابی تاریخ معاصر چین سنگینی می‌کند.
-
عکس/ تابوت ماکسیم گورکی روی دوش استالین
تاریخ جهانتصویری از مراسم تشییع جنازه ماکسیم گورکی، نویسنده مشهور شوروی، را در مسکو ۱۹۳۶ تماشا می‌کنید در حالی که استالین زیر تابوت او را گرفته است.
-
نامه منتسب به لنین برای تجزیه هند جعلی است؟
تاریخ جهاندر شبکه‌های اجتماعی تصویری به عنوان «نامه لنین به مونتباتن برای تجزیه هند» منتشر شده، اما این نامه واقعیت دارد؟
-
به مناسبت پنجاه و هفتمین سالمرگ
میراث «عمو هو»؛ چگونه یک جنبش چریکی طولانی‌ترین جنگ آمریکا را رقم زد؟
تاریخ جهاناز شاگردی در آشپزخانه کشتی‌های فرانسوی تا تبدیل‌شدن به کابوس ارتش‌های فرانسه و آمریکا؛ هوشی‌مین زندگی خود را وقف یک رؤیا کرد: استقلال ویتنام. او سال‌ها پس از مرگش نیز کشورش را به سمت اتحاد هدایت کرد؛ تا روزی که سایگون سقوط کرد و به نام او خوانده شد.
-
لنین هدف گلوله قرار گرفت؛ ۷ شهریور ۱۲۹۷
تاریخ جهانلنین با نام اصلی ولادیمیر ایلیچ اولیانوف در سال ۱۸۷۰ زاده شد و پس از آنکه برادرش در سال ۱۸۸۷ به جرم توطئه برای ترور تزار الکساندر سوم اعدام شد، به آرمان‌های انقلابی روی آورد.
-
«هراس سرخ» بر مطبوعات آمریکا چیره شد؛ ۶ شهریور ۱۳۳۱
تاریخ جهاندر سال ۱۹۵۲، مرز میان میهن‌پرستی و توطئه از هم گسیخت. از اتهام نفوذ کمونیست‌ها در قلب رسانه‌ها گرفته تا تلاش برای برکناری وزرای ارشد؛ «هراس سرخ» نه تنها سیاست را دگرگون کرد، بلکه جامعه آمریکا را در گیرودارِ شک و پارانویا قرار داد.
-
در ماجرای اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ چه کسانی خدمت یا خیانت کردند؟
تاریخ ایراناین روایت، با بازخوانی رفتار ارتش، رجال سیاسی، نیروهای چپ و گروه‌های محلی، تلاش می‌کند تصویری از واکنش عوامل داخلی و خارجی در برابر اشغالگران در شهریور ۲۰ ارائه دهد.
-
یک هفته با رهبر انقلاب کوبا/ قسمت ۱
کاسترو از یک کامیون ده‌تنی بالا رفت و کیسه‌های سیمان را به‌سرعت روی هم چید
تاریخ جهاندر مرداد ۱۳۴۲، برنارد کولیر، خبرنگار آمریکایی، در همراهی یک‌هفته‌ای با فیدل کاسترو، روایتی از کاریزمای رهبر کوبا در میدان عمل ثبت کرد. این گزارش دست‌اول تصویری متفاوت از سبک حکمرانی میدانی کاسترو در تعامل با کارگران و سفرهای پرفشارش ارائه می‌دهد.
-
خوانشی از مقاله اکونومیست درباره پارادوکس «فردگرایی دولتی»
الگوی سوئد چشمه سار عقل سلیم/ چرا برنی سندرز و چارلی کرک هر دو سوئد را می پسندند؟/ سوئد نمونه بارز شکست یکه تازی نئولیبرالیسم
اخبار اندیشهریشه اصلی این پارادوکس اسکاندیناویایی در نگاه متفاوت به رابطه دولت و آزادی است. در بیشتر کشورهای توسعه‌یافته، جمع‌گرایی و آزادی فردی رقیب یکدیگرند؛ هرچه دولت مسئولیت بیشتری بپذیرد، فضای کمتری برای اتکای شهروندان به خود باقی می‌ماند. اما سوئد مسیر دیگری پیمود: در قرن بیستم، دولت نه‌تنها برای کاهش نابرابری یا بیمه کردن مردم در برابر سختی‌ها گسترش یافت، بلکه هدف اصلی آن کاهش وابستگی افراد به دیگران - حتی اعضای خانواده خودشان - بود.
-
بحرانِ فلسفه در مواجهه با سیاست و علم در قرن بیستم
ژیژک: نگرانِ بی‌فایده شدنِ ما فیلسوفان نیستم/ از «شبِ جهان» تا سقوط سرمایه‌داری لیبرال/ نیازمندی به بدبینی هگلی و ضرورت جدید فلسفه
اخبار اندیشهمن از فیلسوفان انتظارِ «راه‌حل» ندارم. مشکل بزرگ امروز بیشتر این است که وقتی با پدیده‌های جدید مواجه می‌شویم، رویکردِ ما به مساله با همان اصطلاحات و مفاهیمِ قدیمی است. فکر می‌کنم بزرگ‌ترین نقشی که فلسفه امروز می‌تواند ایفا کند، این است که ما را اصلاح کند یا دست‌کم ما را وادار کند به این فکر کنیم که اساسا چگونه با مشکلات مواجه می‌شویم. این نقشِ بزرگ فلسفه در امروز است. نه اینکه راه‌حلی ارایه دهد، بلکه ما را قادر سازد تا سوالاتِ درست را بپرسیم. رازآلودسازی‌ها (Mystifications) دقیقا از همین سطح آغاز می‌شوند؛ زمانی که ما از وجود یک مشکل آگاهیم، اما آن را به شکلی کاملا اشتباه فرمول‌بندی می‌کنیم.
-
به مناسبت هشتادوششمین سالروز ترور
ضربه نهایی استالین؛ چگونه یک «کلنگ» پرونده تروتسکی را در تبعید بست؟
تاریخ جهاندیوارهای بتنی و محافظان مسلح تروتسکی در مکزیک، حریفِ نقشه چندساله‌ای نشدند که استالین برای شکارِ رقیب دیرینه‌اش کشیده بود. این روایتی است از روزی که یک نفوذیِ فریبکار، معمار انقلاب روسیه را در قلبِ پناهگاهش از پا درآورد.
-
به مناسبت شصت‌وپنجمین سالروز
چگونه دیوار برلین یک شهر را یک‌شبه از هم جدا کرد؟
تاریخ ایراندر ۱۳ اوت ۱۹۶۱ [۲۲ مرداد ۱۳۴۰]، برلین در حالی از خواب بیدار شد که شهری بود که با سیم‌های خاردار و نگهبانان مسلح تقسیم شده بود.
-
برلین تقسیم شد؛ ۲۲ مرداد ۱۳۴۰
تاریخ جهانبسیاری از ساکنان برلین در نخستین صبح پس از احداث دیوار، ناگهان خود را از دوستان یا اعضای خانواده‌شان در نیمه دیگر شهر جداشده یافتند. برلینی‌های غربی به رهبری شهردارشان، ویلی برانت، در اعتراض به دیوار تظاهرات کردند.
-
روایتی جنجالی از دل تاریخ اتحاد شوروی
مردی که به صورت استالین سیلی زد
تاریخ جهانیک مغول، با ایستادگی در برابر یکی از هراس‌انگیزترین مردان جهان، شجاعت خود را نشان داد و بهای سنگینی برای آن پرداخت.