کمونیسم

به مناسبت هشتادوششمین سالروز ترور

ضربه نهایی استالین؛ چگونه یک «کلنگ» پرونده تروتسکی را در تبعید بست؟

تاریخ جهاندیوارهای بتنی و محافظان مسلح تروتسکی در مکزیک، حریفِ نقشه چندساله‌ای نشدند که استالین برای شکارِ رقیب دیرینه‌اش کشیده بود. این روایتی است از روزی که یک نفوذیِ فریبکار، معمار انقلاب روسیه را در قلبِ پناهگاهش از پا درآورد.

به مناسبت شصت‌وپنجمین سالروز

چگونه دیوار برلین یک شهر را یک‌شبه از هم جدا کرد؟

تاریخ ایراندر ۱۳ اوت ۱۹۶۱ [۲۲ مرداد ۱۳۴۰]، برلین در حالی از خواب بیدار شد که شهری بود که با سیم‌های خاردار و نگهبانان مسلح تقسیم شده بود.

روایتی جنجالی از دل تاریخ اتحاد شوروی

مردی که به صورت استالین سیلی زد

تاریخ جهانیک مغول، با ایستادگی در برابر یکی از هراس‌انگیزترین مردان جهان، شجاعت خود را نشان داد و بهای سنگینی برای آن پرداخت.

اعتراضات در اتحاد جماهیر شوروی؛ مقاومت در پشت پرده آهنین

تاریخ جهانبا وجود حجم عظیم کنترل دولت بر زندگی اجتماعی، مردم همچنان موفق می‌شدند در اتحاد جماهیر شوروی دست به سازمان‌دهی اعتراضات بزنند.

تصویر یک بی‌قراری

فیلم‌های نوآر چگونه اضطرابِ پس از جنگ جهانی دوم را بازتاب دادند؟

تاریخ جهانبا بهره‌مندی میلیون‌ها کهنه‌سربازِ بازگشته از جنگ از وام‌های فدرال و مسکن از طریق «قانون مزایای سربازان» (GI Bill)، محله‌های نوبنیاد و به‌سرعت‌درحال‌رشدِ حومه شهرها، نویدبخش آغازِ تازه‌ای برای آمریکای پس از جنگ بودند. فیلم نوآر این تصویر آرمانی را به چالش کشید و نشان داد که هیچ پناهگاه واقعی و امنی از ترس‌ها و خیانت‌های برخاسته از جنگ وجود ندارد.

بازخوانی جدال فلسفی وبر و مارکس بر سر قفس آهنین بوروکراسی و امکان تحقق دموکراسی مشارکتی

آیا انسان مصرف زده توان پذیرش مسئولیت دموکراسی را دارد؟ / دموکراسی یعنی پس گرفتن زندگی از دست متخصصان/ شوراهای محلی راه نجات از قفس آهنین وبر

اخبار اندیشهکریچلی می‌خواهد بگوید دموکراسی فقط یک «حق رای» نیست، بلکه «پس گرفتنِ زندگی از دست متخصصان» است. یعنی بازگرداندنِ قدرت تصمیم‌گیری در مورد جزئی‌ترین مسائل زندگی (از مدیریت آب محله تا نحوه تولید در کارخانه) به دست خودِ آدم‌ها.

ماجرای شش سال پایانی

شوروی؛ ابرقدرتی که هیچ‌کس سقوطش را پیش‌بینی نکرد

تاریخ جهانگورباچف بعدها گفت که در سال ۱۹۸۴ با وزیر خارجه آینده‌اش، ادوارد شواردنادزه، گفت‌وگویی داشته است. آن‌ها در بحث درباره سرخوردگی مردم، توافق کردند که رؤیاهای کمونیستیِ فراوانی و برابری به چیزی جز شعارهایی توخالی تبدیل نشده‌اند. تنها اصلاحات بنیادین می‌توانست باور مردم به آرمان‌های کمونیستی را دوباره زنده کند. به گفته گورباچف، آن‌ها بر سر فرمولی بسیار ساده به توافق رسیدند: پرسترویکا (بازسازی)، گلاسنوست (گشودگی) و دموکراتیزه‌کردن.

رویایی که به باد رفت

پارادوکس گورباچف: تلاش برای احیا یا شتاب‌بخشی به مرگ اتحاد جماهیر شوروی؟

تاریخ جهانآیا اتحاد شوروی بمبی ساعتی بود که در انتظار انفجار به سر می‌برد و گلاسنوست و پرسترویکا فقط این فرایند را تسریع کردند، یا این‌که سیاست‌های گورباچف چیزی جدید را فعال کردند که به سقوط اتحاد شوروی انجامید؟

اتحاد جماهیر شوروی؛ چرا و چگونه فروپاشید؟

تاریخ جهاناتحاد جماهیر شوروی در ۳۱ دسامبر ۱۹۹۱ [۱۰ دی ۱۳۷۰] از هم پاشید. اما این ابرقدرت چگونه و به چه دلایلی فروپاشید؟ برای آشنایی با واقعیت این رویداد تاریخی، ادامه مطلب را بخوانید.

کالبدشکافی هویت در ۲۵۰ سالگی ایالات متحده؛ شکاف بزرگ میان غرور ملی و نگرانی های عمیق

نیمی از آمریکایی‌ها نمی‌دانستند سالگرد آمریکا چه روزی است / گرایش نسل زد به سوسیالیسم / فاصله گیری از اصول بنیانی؛ هراس آمریکایی ها از فروپاشی آزادی

اخبار اندیشهتقریباً نیمی از آمریکایی‌ها (۴۶٪) نمی‌دانستند در دویست و پنجاهمین سالگرد آمریکا قرار است چه چیزی را جشن بگیرند. بر اساس این نظرسنجی از هر ۱۰ نفر، تقریباً ۶ نفر معتقدند که کشور از اصول بنیانی خود فاصله گرفته است و ۵۶٪ نگران‌اند که ایالات متحده ممکن است طی ۵۰ سال آینده، یک کشور آزاد نباشد...سرمایه‌داری (۵۲٪) نسبت به سوسیالیسم (۳۷٪) با نگاه مثبت‌تری دیده می‌شود. در این میان، «نسل زد» (Gen Z   حمایت از سوسیالیسم (۵۳٪) بیشتر از سرمایه‌داری (۴۵٪) است.

مردی که یازده سال کاگ‌ب را بازی داد

تاریخ جهانگوردیفسکی از آن پس هر ماه یک‌بار با رابط‌های بریتانیایی‌اش ملاقات می‌کرد. او پول نمی‌خواست و می‌گفت که صرفاً از روی اعتقاد ایدئولوژیک جاسوسی می‌کند. نوارهای ضبط‌شده این گفت‌وگوها با کیف دیپلماتیک به لندن فرستاده می‌شد. ام‌آی۶ خیلی زود دریافت که گوردیفسکی یک منبع فوق‌العاده‌ است.

نگاهی به کتاب «قرن شوروی: باستان‌شناسیِ دنیایی گمشده»

شوروی فقط سرکوب نبود؛ نگاهی متفاوت به زندگی روزمره در اتحاد جماهیر شوروی

تاریخ جهانکارل شلوگل در کتاب «قرن شوروی: باستان‌شناسیِ دنیایی گمشده» به‌صراحت کتابش را در این بستر (نقد توتالیتاریسم) قرار نمی‌دهد، اما با بازتعریف اتحاد جماهیر شوروی به مثابه یک «زیست‌جهان» (lifeworld) کامل، عملاً بدترین سوءبرداشت‌ها از ایده‌ توتالیتاریسم را کنار می‌گذارد.

۱۰ واقعیت شگفت‌انگیز درباره چه گوارا

تاریخ جهان«چه» در زبان محاوره‌ای چیزی شبیه «رفیق» یا «دوست» معنی می‌داد. برای همرزمان کوبایی‌اش، «چه» به لقب گوارا تبدیل شد؛ عبارتی محبت‌آمیز که ریشه در شوخی و دست‌انداختن داشت.

لحظه‌ای که سر استالین روی زمین غلتید؛ آغاز قیام مجارستان

تاریخ جهاندر ابتدا، آن‌ها سعی کردند مجسمه را با طناب‌هایی که به کامیون‌ها بسته شده بود پایین بکشند، اما پس از آن جوشکارها از راه رسیدند و با حرارت دادن و بریدن زانوهای مجسمه، امکان سرنگونی آن را فراهم کردند.

زندگی، مبارزات و هشدارهای مداوم نویسنده «مزرعه حیوانات»

تاریخ جهانمن بیشتر از آن‌که به دلیل تحسینِ نظریِ یک جامعه‌  برنامه‌ریزی‌شده به سمت سوسیالیسم متمایل شوم، به‌خاطر بیزاری و اشمئزاز از شیوه‌ ظلم و بی‌توجهی به بخش‌های فقیرترِ کارگران صنعتی، به سوی سوسیالیسم کشیده شدم.

خوشبخت ها

اخبار اندیشهشواهد آماری نشان می‌دهد کشورهایی که توانسته‌اند آزادی‌های بازار آزاد (کاپیتالیسم) را با نهادهای قانونی قوی و سیاست‌های رفاهی (بازآفرینی سوسیال دموکراسی) ترکیب کنند، بالاترین نرخ‌های توسعه انسانی را دارند.