-
شکست در برابر خداوند؛ خون کودکان، بیگناهان و فروپاشی اخلاقی قدرت
خاورمیانهحمید ابوطالبی، دیپلمات بازنشسته و مشاور پیشین رئیس جمهور در یادداشتی برای خبرآنلاین نوشت: «اگر جان کودک بیگناه در محاسبات قدرت به یک عدد، یک خطای قابل اغماض یا خسارتی ناگزیر تبدیل شود، دیگر مسئله فقط نقض قواعد جنگ نیست؛ مسئله گسست سیاست از بنیادیترین عهد اخلاقی انسان با خداوند است. قدرت سیاسی نمیتواند خود را در جایگاهی فراتر از اخلاق بنشاند؛ زیرا درست در لحظهای که حق حیات انسان را تابع مصلحت خویش میکند، از بنیادیترین مبنای مشروعیت اخلاقی خود فاصله میگیرد.»
-
انتخابات آمریکا و پیامدهای آن برای جنگ ایران
آمریکایک کارشناس مسائل آمریکا در یادداشتی نوشت: رژیم حقوقی ایجادشده پس از یازده سپتامبر درمورد جنگ اختیارات تقریباً بیپایانی به رئیسجمهور در جنگ میدهند و همه محدودیتهای آن بهراحتی قابل تفسیر یا دور زدن هستند.
-
از رأی مردم آمریکا تا سرنوشت مردم ایران
دیپلماسیانتخابات میاندورهای آمریکا در حالی به صحنهای برای سنجش موقعیت سیاسی دونالد ترامپ تبدیل شده که جنگ با ایران، هزینههای داخلی و بینالمللی آن و سرنوشت مذاکرات تهران و واشنگتن، بیش از گذشته به تصمیمهای کاخ سفید گره خورده است؛ نتیجه این انتخابات میتواند محاسبات ترامپ درباره آینده جنگ و مسیر دیپلماسی با ایران را تحت تأثیر قرار دهد.
-
خسارتهای خروج از انپیتی برای ایران
خاورمیانهتحلیلگر مسائل هستهای در یادداشتی نوشت: «خروج از NPT ایران را از مبنای حقوقی برنامهٔ صلحآمیز هستهای خود محروم میکند و اعتماد بینالمللی را از بین میبرد.»
-
سه بنبست فرانسه
اروپامرتضی مکی، کارشناس مسائل اروپا در یادداشتی برای خبرآنلاین نوشت: «بدهی و کسری بودجه، توان دولت را محدود کردهاند. نارضایتی اجتماعی، اعتماد به ساختار قدرت را فرسوده است. بنبست پارلمانی نیز امکان ایجاد توافق بر سر تصمیمهای دشوار را کاهش داده است. در این میان، جنگ خارجی و مناقشه بر سر نقش جریان چپ به میدان رقابت بر سر روایت بحران تبدیل شدهاند، اما هیچیک جای پاسخگویی درباره ریشههای داخلی آن را نمیگیرند.»
-
مرور مدیریت بحران در تظاهرات و ناآرامیهای اخیر فرانسه
اروپامهدی زارع در یادداشتی برای خبرآنلاین نوشت: «ناآرامیهای جاری آزمونی جدی برای دکترین حفظ نظم عمومی فرانسه و ظرفیت نهادهای سیاسی آن در مدیریت همگرایی نارضایتیهای چندلایه است. استفاده از سلاحهای کمخطر که در عمل منجر به جراحات جدی بهویژه در میان نوجوانان شده مشروعیت پلیس را زیر سؤال برده و شعارهای مخالف سرکوب را تقریباً به اندازه خود خواستههای اجتماعی برجسته کرده است.»
-
بغداد در مسیر احیای نقش منطقهای
خاورمیانهمحمد مهدی ملکی، کارشناس مسائل منطقه در یادداشتی برای خبرآنلاین نوشت: «برگزاری پنجاهودومین نشست شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی در بغداد، در روزهای ۱۷ و ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶، صرفاً یک رویداد دیپلماتیک نیست؛ این نشست را باید بخشی از تلاش عراق برای بازتعریف جایگاه منطقهای خود و تبدیلشدن به یکی از کانونهای گفتوگو، میانجیگری و هماهنگی میان کشورهای عربی و قدرتهای پیرامونی ارزیابی کرد. انتقال ریاست دورهای شورای وزیران خارجه این سازمان از ترکیه به عراق نیز فرصتی فراهم میکند تا بغداد، پس از سالها درگیری و بیثباتی، نقش فعالتری در شکلدهی به دستور کار دیپلماسی جهان اسلام ایفا کند.»
-
گام رو به جلوی دیپلماسی محیط زیستی ایران
آسیای میانه و قفقازارمنستان در روزهای ۱۹ تا ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۷ مهر تا ۸ آبان ۱۴۰۵) میزبان هفدهمین نشست کنفرانس اعضای کنوانسیون تنوع زیستی سازمان ملل متحد، موسوم به COP17، در شهر ایروان خواهد بود. سفر دکتر پزشکیان رییس جمهور اسلامی ایران به ارمنستان روز ۱۶ اکتبر (۲۴ مهر) انجام شده و نشست سران پیش از آغاز رسمی COP17 برگزار شده است.
-
توموسِ فاشیستی و الهیّاتِ بحران: تلاش روبیو برای تطهیرِ تاریخی ترامپ
دیپلماسیسخنرانی مارکو روبیو در آتن را نباید صرفاً یک ستایش فرهنگی از یونان باستان، یک چالشسازی تمدنی میان شرق و غرب و یا همچون ترامپ، رجزخوانی علیه تمدن عظیم ایران کهن دانست؛ اهمیت سخنرانی در جایی دیگر است: در تبدیل یک مفهوم فلسفی - توموس (Thumos) - به زبانِ سیاسیِ قدرتِ عریانِ معاصر.
-
دام روایت تمدنی روبیو
دیپلماسیعلی نصری، پژوهشگر روابط بینالملل در یادداشتی برای خبرآنلاین توضیح داد که چرا پاسخ هویتی به سخنرانی آتن اشتباه است و چگونه باید زمین بازی را تغییر داد.
-
معمای حکمرانی اتمی ایران
دیپلماسیسجاد عابدی در یادداشتی برای خبرآنلاین نوشت: برنامه اتمی ایران نه به عنوان یک هدف صرفاً نظامی، بلکه به عنوان یک «سرمایه استراتژیک» برای تضمین بقا و استقلال ملی تعریف شده است. مدل حکمرانی در اینجا، «امنیتمحور» است؛ یعنی هر پیشرفت فنی در برنامه اتمی، مستقیماً در خدمت کاهش ریسکهای امنیتی کشور قرار میگیرد.
-
از واشنگتن تا آتن؛ روبیو و بازتولید روشهای رسانهای راست افراطی
دیپلماسیمحمدرضا نوروزپور، معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد، در یادداشتی برای خبرآنلاین با اشاره به سخنرانی ضد ایرانی اخیر مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در آتن نوشت: این روایتسازیها صرفاً برای توجیه سیاست خارجی یا انحراف افکار عمومی از بحرانهای داخلی نیست؛ بلکه با خلقِ تصویری اهریمنی از یک «دشمن وجودی»، صفِ حامیان را حول رهبری که خود را منجیِ امنیت و تمدن غرب مینامد، فشردهتر میسازد و سیاستهای تهاجمی نظیر تحریم، تسلیحاتگرایی و امنیتیسازی را از «انتخابهایی چالشپذیر» به «ضرورتهای ناگزیر» بدل میکند.
-
در تبیین یک مناقشه تاریخی وتمدنی
دیپلماسیمحمد مهدی شریعتمدار در یادداشتی برای خبرآنلاین نوشت: «غرب همواره به دنبال تعریف خود از طریق غیر بوده است وبرای اینکه «اروپایی/آمریکایی» باشد، نیاز دارد شرق را بدوی، مستبد و خطرناک بازنمایی کند، نکتهای که ادوارد سعید در کتاب شرقشناسی به آن پرداخته است. تاریخِ این رویارویی نشان میدهد که هرگاه غرب دچارِ ازخودبیگانگی شده، در برابر شرق اصیل عقبنشینی کرده است وهرگاه شرق (بهویژه ایران) در مواجهه با غرب، تکیه بر خویشتن (خودباوری) داشته است، غرب ناگزیر به عقبنشینی شده است.»
-
امکان پیگیری حقوقی لغو پروازهای ایران در عراق
دیپلماسیماده توافق خدمات هوایی ایران و عراق بیان میکند که در صورت ایجاد اختلاف بین طرفین در مورد اجرا و یا تفسیر توافق، اگر طرفین با مذاکره به نتیجه نرسند، مسئله به داوری ارجاع میشود. این مسیر برای ایران، پس از انجام مذاکرات با عراق، قابل پیگیری است. باید توجه داشت که برقراری مجدد پروازهای فرودگاه نجف، فارغ از اینکه چه مقدار در عمل محقق میشود، مانع از پیگیری حقوقی ایران برای دریافت خسارت نخواهد شد چرا که همچنان مجوز پروازهای ایرانی بیدلیل لغو شده است.
-
تناقض اقلیمی بریتانیا؛ پیشگام در قانون، گرفتار در بحران
اروپاشامگاه جمعه ۱۴ اوت، میلیونها تلفن همراه در انگلیس و ولز صدای آژیر سامانه هشدار ملی را شنیدند. این گستردهترین استفاده از این سامانه تا آن تاریخ بود و هشدار «خطر بسیار بالای آتشسوزی طبیعی در سطح ملی» را مخابره کرد؛ هشداری که برخی افراد بیش از یک بار دریافت کردند.
-
نقاط همگرایی ایران و آمریکا برای یک توافق پایدار
خاورمیانهمسئله اصلی در روابط ایران و آمریکا دیگر صرفاً این نیست که دو کشور بر سر چه موضوعاتی اختلاف دارند. اختلافات تقریباً روشناند. مسئله مهمتر این است که در میان این اختلافات، چه حوزههایی وجود دارد که منافع دو طرف نه تنها متعارض نیست، بلکه میتواند آنها را به سمت یک معامله متقابل سوق دهد.
-
صدای حقیقت در تریبون نیویورک؛ پاسخ مقتدرانه به منطق زور
دیپلماسیحضور هیئت ایرانی و سخنرانی مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در مجمع عمومی سازمان ملل متحد را نمیتوان صرفاً یک حضور تشریفاتی در تقویم دیپلماتیک جهان دانست. فارغ از هیاهوی رسانهای و انتقادهایی که پیش از این سفر مطرح شد، حضور ایران در نیویورک یک پیام روشن داشت: در عصر جنگهای ترکیبی و نبرد روایتها، نمیتوان میدان را خالی کرد و انتظار داشت دیگران روایت ایران را به جای ما بیان کنند.
-
صدای بی اعتبار؛ حرف که کالا نیست
دیپلماسیسجاد عابدی، تحلیلگر مسائل بینالملل در یادداشتی برای خبرآنلاین نوشت: در نظام تصمیمگیری ایران، نهادهای متعدد — وزارت خارجه، مجلس، شورای عالی امنیت ملی، سپاه، دفتر رهبری — هر کدام روایت خود را تولید میکنند. نتیجه، یک «صدای واحد» نیست، بلکه همنوایی ناهماهنگ است.
-
عراق میان فشار واشنگتن و منافع تهران
دیپلماسیمانی محرابی، تحلیلگر مسائل بینالملل در یادداشتی برای خبرآنلاین نوشت: «روابط ایران و عراق وارد مرحلهای میشود که در آن نزدیکی تاریخی و منافع مشترک، بهتنهایی تعیینکننده رفتار بغداد نخواهد بود، بلکه عراق ناچار است در هر حوزه، هزینه همکاری با تهران و هزینه همراهی با واشنگتن را جداگانه محاسبه کند.»
-
انصارالله یمن در لحظه «فتح فاو»!
خاورمیانهدر طول چند هفته گذشته ناگهان تحولات یمن در مسیر پرشتاب و جدیدی قرار گرفت. نیروهای انصارالله به سرعت در مناطق ساحلی یمن پیشروی کرده و به آستانه تنگه استراتژیک باب المندب رسیدند.
-
از شکست محاسبات بنسلمان تا کابوس نفتی عربستان
ولیعهد جوان سعودی معنای خنجر یمنی را درک نکرد
خاورمیانهجنگ یمن سالهاست از مرزهای این کشور عبور کرده و به معادلات امنیتی و انرژی منطقه رسیده است؛ حالا حمله به خط لوله نفتی عربستان که قرار بود بخشی از نفت این کشور را بدون عبور از تنگه هرمز به دریای سرخ منتقل کند، بار دیگر نشان میدهد که در خاورمیانه، ساختن یک مسیر جایگزین لزوماً به معنای مصون ماندن از تبعات جنگ نیست. از کوهستانهای صنعا تا آبهای سرخ و از بابالمندب تا شریان نفت عربستان، جغرافیا بار دیگر خود را بهعنوان یکی از مهمترین سلاحهای این بحران تحمیل کرده است.
-
هند امروز؛ چگونه میاندیشد
خاورمیانههند امروز بهویژه طی دو دهه اخیر و از اواخر دهه ۱۹۹۰، ارتباط چندانی با گذشته این کشور ندارد. هند پس از استقلالش در ۱۹۴۷ در مسیری قرار داشت و هماکنون در مسیری کاملاً متفاوت قرار دارد.
-
تحلیل حقوقی اختلاف ایران با کشورهای حوزه کاسپین
آسیای میانه و قفقازخزر نه دریای آزاد است و نه دریاچه معمولی بلکه فضایی است با رژیم حقوقی ویژه که حاکمیت، امنیت و بهرهبرداری از منابع آن را عمدتاً در اختیار کشورهای ساحلی قرار میدهد. تثبیت و تکمیل رژیم حقوقی آن، در شرایط ژئوپلیتیکی پیچیده کنونی، برای ثبات منطقه حیاتی است.
-
پیمان مکه و محدودیتهای ساختاری
خاورمیانهمانی محرابی، تحلیلگر مسائل بینالملل در یادداشتی برای خبرآنلاین نوشت: «ریاض میکوشد از طریق تنوعبخشی به متحدان، موقعیت خود را در برابر واشنگتن بازسازی و تقویت کند و با تعمیق روابط تسلیحاتی با آنکارا و اسلامآباد، هزینه بیتفاوتی احتمالی آمریکا را افزایش داده و به تقویت اهرمهای چانهزنی خود بپردازد.»
-
آمریکاییها را دقیق بخوانیم؛ هر وعده رفع تحریم، لغو تحریم نیست
دیپلماسیاحمد ترابی، حقوقدان در یادداشتی برای خبرآنلاین نوشت: در هر توافق احتمالی میان ایران و آمریکا، مسئله فقط این نیست که واشنگتن وعده «رفع تحریمها» بدهد؛ مسئله مهمتر این است که این وعده دقیقاً با چه واژه و بر پایه کدام اختیار قانونی بیان میشود. در نظام حقوقی آمریکا، «لغو»، «تعلیق»، «معافیت» و «کاهش» تحریمها آثار حقوقی یکسانی ندارند و رئیسجمهور نیز اختیار برداشتن همه تحریمهای ایران را ندارد. بنابراین، برای سنجش اعتبار و دوام هر تعهد رفع تحریمی، باید آمریکاییها را نه فقط از روی وعدههایشان، بلکه از روی کلمات حقوقی، اختیارات قانونی و سازوکار اجرایی تعهداتشان دقیق خواند.
-
فضاحتی به نام عملیات تاکو
آمریکااستعفای سخنگوی کاخ سفید پساز آخرین پروازش با هواپیمای طعمه، در اعتراض به سپر انسانی قرار گرفتن ناآگاهانهاش در عملیات فریب تاکو، بوق رسوایی ترامپ رییسجمهور ایالات متحده آمریکا را به صدا درآورده است.
-
تناقض اقلیمی بریتانیا؛ پیشگام در قانون، گرفتار در بحران
خاورمیانهکشوری که نخستین قانون الزامآور «کربن صفر تا ۲۰۵۰» را به تصویب رساند، اما اکنون خود را در محاصره عوارض عریان تغییر اقلیم میبیند.
-
از خطوط لوله شوروی تا کریدورهای انرژی اوراسیا: صادرات گاز روسیه به ایران از طریق جمهوری آذربایجان
آسیاروسیه و ایران به اجرای توافقی دیرینه و چندین ساله در زمینه صادرات گاز طبیعی نزدیکتر شدهاند. مقامهای دو کشور تأیید کردهاند که جمهوری آذربایجان بهعنوان مسیر ترانزیتی ترجیحی برای صادرات گاز روسیه به ایران انتخاب شده است؛ مسیری که یادآور صادرات گاز طبیعی ایران به اتحاد شوروی از طریق همین کریدور در دهه ۱۹۷۰ است. این پروژه بخشی از بازآرایی گستردهتر ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی اوراسیا پس از جنگ اوکراین خواهد بود؛ فرایندی که در آن روسیه در تلاش است مسیرهای صادرات انرژی خود را بازتعریف کند، در حالی که ایران نهتنها به دنبال کاهش ناترازی داخلی گاز طبیعی خود است، بلکه میکوشد جایگاه ژئواکونومیکی و نقش ترانزیتی خود را در شبکههای انرژی منطقهای تقویت کند. دکتر ولی کالجی، نویسنده و پژوهشگر مطالعات روسیه، آسیای مرکزی و قفقاز در مقاله ای تحلیلی که در ۵ آگوست ۲۰۲۶ در موسسه آسیای مرکزی و قفقاز در ایالات متحده آمریکا منتشر شده است،[۱] به تحلیل و ارزیابی این توافق گازی بین ایران و روسیه پرداخته است.
-
از سرگیجه «استقلال» تا بنبست «کنفدراسیون»
کارنامه جدایی بریتانیا از بروکسل
اروپاشش سال از آن روزی که بریتانیا با غوغای پرچمها و شعارهای «اعاده حاکمیت»، چمدانهایش را از بروکسل بست میگذرد.
-
درباره عاملان و آمران کشتار دیپلماتهای ایرانی در مزارشریف
دیپلماسیامانالله دهقانفرد در یادداشتی برای خبرآنلاین نوشت: « با توجه به حجم انبوه اطلاعات، اخبار و گزارش های آشکار و پنهانی که از قبل، حین و پس از این واقعه ی تلخ بدست آمده، جای هیچ شک و شبههای را جهت معرفی مجریان و محاکمه مجرمان، عاملان و آمران مستقیم و با واسطه آن باقی نمی گذارد.»