حدود 2 ماه است که تامین گرانول پلیپروپیلن گرید الیاف برای واحدهای الیافسازی، تولیدکنندگان نخ BCF و موکتبافیها به یک کابوس تبدیل شده و اکثر این واحدها از تامین مواد اولیه مورد نیاز خود از طریق بورس کالا عاجز شده اند و بسیاری از این واحدها طی 2ماه اخیر یا تولید کاهش پیدا کرده و یا به طور کلی متوقف شده است.
گفتنی است، واحدهای الیافسازی، تولیدکنندگان و موکت بافیها به دلیل اجبار و برای ایفای تعهدات خود مجبور به تامین گرانول پلیپروپیلن از بازار سیاه شده که قیمت این محصول حدود پنجهزار ریال بیشتر برای هر کیلوگرم خریداری میشود.
اما موضوع چیست؟
بر طبق آمار و ارقام موجود شرکتهای شش گانه تولیدکننده گرانول دارای ظرفیت تولید سالیانهای در حدود ششصد و پنجاههزار تن هستند که دویست و پنجاههزار تن آن مصرف گونیبافیها و تقریباً همین مقدار نیز نیاز صنایع نساجی و سایر صنایع است که جمع اینها به پانصدهزار تن در سال میرسد یعنی یکصد و پنجاههزار تن عرضه این محصول از تقاضای آن بیشتر است.
حال این سوال مطرح میشود که، چرا بازار سیاه ایجاد شده و اشکال از کجاست و کجای تصمیمات اتخاد شده غلط است در حالیکه عرضه محصولی بیش از تقاضا است چرا بازار سیاه دارد. این درحالی است که، تقریباً درتمام دنیا بینظیر بوده و تنها در ایران تجربه شده است.
و اما علت :
اخیراً دولت در حرکتی غیرعرف نسبت به تعیین قیمت این محصول برای عرضه در بورس کالا اقدام کرده و شرکتهای پتروشیمی تولیدکننده را ملزم به فروش گرانول براساس قیمتهای فوب مرداد ماه سال جاری کرده است که حدود قیمتی آن بالغ بر دوازده میلیون و دویست و پنجاههزار ریال شده و استدلال هم این است که این شرکتها خوراک خود را بر مبنای قیمتهای مردادماه دریافت کردهاند لذا باید محصول خود را بر مبنای همان قیمتهای مردادماه عرضه کنند، اینکه این مطلب صحیح است یا خیر موضوع بحث امروز ما نیست و قصد راستی آزمایی آن را هم نداریم. اما این اقدام دولت و دخالت در کار بورس کالا علاوه بر اینکه اصولاٌ خلاف قوانین بورس و اقتصاد آزاد مبتنی بر تعیین قیمت بر مبنای عرضه و تقاضاست بلکه باعث ایجاد تقاضای کاذب در بازار این کالا نیزشده است و همه هفته بسیاری از تجار، سوداگران و بعضاً دلالان جهت خرید گرانول با قیمتهای ارزان در بورس ثبت نام میکنند و مانع رسیدن این مواد به تولیدکنندگان واقعی میشوند این افراد با فرض اینکه حداکثر زمان اجرای این دستورالعمل تا پایان سال جاری است نسبت به خرید ارزان و انبار کردن آن اقدام میکنند و بعضاً نیز به قیمتهای تا هر کیلو هفدههزار ریال به مصرفکنندگان واقعی میفروشند و یا با توجه به بالاتر بودن قیمتهای جهانی آن مبادرت به صدور آن از طریق قاچاق میکنند به هر حال و در صورت (فروش داخلی و یا صادرات قاچاق آن و یا انبار کردن) سود کلان عاید این گروه شده و باعث ایجاد بازار سیاه کاذب و افزایش قیمت آن میشود در حالیکه توان تولید بسیار بالاتر از تقاضا است.
شایان ذکر است که طی چند روز اخیر هم هیچگونه عرضه گرانول گرید الیاف و نخ در بورس کالا صورت نگرفته است.
چاره چیست؟
1 - عرضه این محصول خارج از بورس کالا در قالب قراردادهای دراز مدت برای آن دسته از واحدهایی که خرید مستمر دارند.
2 - عرضه کافی این محصول در بورس و بر مبنای ساز و کار تعیین قیمت براساس عرضه و تقاضا و یا فوب منهای 5درصد و تحویل به مصرفکنندگان واقعی کالا براساس بخشنامه شماره 159929/60 مورخ 21مهرماه سالجاری که علی اصغر رمزی مدیر کل دفتر امور اقتصادی وزارت صنایع ومعادن، خطاب به روسای سازمانهای صنایع ومعادن استانها ارسال کرده، در هر دو حالت فوق گرانول به دست مصرفکنندگان واقعی رسیده و دست واسطهها کوتاه میشود و بازار سیاه آن نیز پایان میرسد و سود حاصله صرفاً بین تولیدکنندگان و مصرفکنندگان آن توزیع شده و البته اشتغال و تولید نیز حفظ میشود.
عضو هیات مدیره و دبیر انجمن صنایع نساجی ایران
نظر شما