سیده نفیسه،خاتون مصر کیست؟

مرقد سیده نفیسه از مزارات متبرک قاهره است.مردم مصر احترام خاصى براى این بانوى عالمه و عابده قائل هستند و در طول هفته اقشار مختلف از جمله صوفی ها در این محل اجتماع مى‏کنند و دسته‏جمعى به ذکر و زیارت مى‏پردازند. بر روى یکى از دیوارهاى این حرم قسمتى از دعاى افتتاح «ا... م انا نرغب الیک فى دولة کریمه...» بر تابلوى زیبایى نصب و جالب این که در زیر آن نوشته شده بود: «تقدیم به مهدى‏علیه‏السلام‏». در داخل حرم نیز تابلوهایى دیده مى‏شود که بر روى آن ها آیاتى در مدح اهل بیت‏علیهم‏السلام نوشته شده است.

سیده نفیسه خاتون از سادات جلیل القدر است که به زهد و عبادت و صیام روزها و قیام شبها مشهور روزگار خود بود .وی حافظ کل قرآن بود، لذا به تلاوت دائم آن مشغول می‌شد و چون مال فراوانی داشت، به درماندگان ، مریضان و عموم مردم احسان می‌کرد . وی سی مرتبه به حج مشرف شد که بیشتر آن با پای پیاده بود. در مسجد الحرام در حالی که پرده‌های خانه خدا (کعبه) را می‌گرفت، اشک می‌ریخت و ناله و فریاد می‌کرد و این جملات را می‌گفت: « إلَهی وَ سَیِّدی وَ مَوْلاَیَ مَتِّعْنی وَ فَرِّحْنی بِرِضَاکَ عَنّی ... ».

از این بانوی بزرگ کرامات بسیاری نقل شده است؛ از جمله اینکه حکایت کرده‌اند که وقتی در زمان سیده نفیسه، از آب رود نیل کاسته شد ، مردم به خدمت او رفتند و خواستار دعا شدندتا مشکل حل شود . نفیسه خاتون مقنعه خود را به ایشان داد تا آن را در دریا بیفکنند و به برکت آن عنایتی از طرف خداوند تبارک و تعالی شود.اهالی مصر نیز به فرموده نفیسه خاتون، مقنعه را به رود نیل انداختند . هنوز از آن مکان دور نشده بودند که از برکت مقنعه نفیسه خاتون آب نیل افزایش یافت و بالا آمد و باعث سرور و شادمانی اهالی مصر شد.

او در سال 145 ه.ق در مکه مکرمه متولد گردیده و در مدینه منوره پرورش یافت، سیده نفیسه بانویی بود که حافظ قرآن ، قاری قرآن و مفسر قرآن بود . وی دخترحسن انورفرزند زید بن حسن بن علی (ع) یکی از زنان عارف و صاحب کمال و حافظ قران بود که در عبادت بسیار می کوشید .روزها روزه می گرفت و شب ها به عبادت و راز و نیاز می پرداخت. از آنجا که ثروت فراوانی داشت به بیماران و نیازمندان کمک می کرد تا به آن حد که برای خود هیچ باقی نماند. وی سی بار به حج و زیارت خانه خدا مشرف شد که بیشتر این سفرها با پای پیاده بود. سیده نفیسه، سالی با همسرش اسحاق مؤتمن (پسرامام صادق علیه السلام) از مدینه منوره به زیارت حضرت ابراهیم خلیل (ع) در بیت المقدس مشرف شد و در برگشت از مدینه به مصر آمد ودر منزلی سکنی گزید.در همسایگی آنها دختری نابینا و یهودی زندگی می کرد. روزی به آب وضوی سیده نفیسه، تبرک جست و بینایی چشمهایش را باز یافت. از این رو بسیاری از یهودیان اسلام آوردند واهل مصر به او اعتقاد عجیبی پیدا کردند و از او خواستند که در مصر بماند. وی تقاضای مردم را پذیرفت و مردم نیزاز محضرش برکات فراوانی را مشاهده نموده و استفاده های بسیاری از آن بردند .سیده نفیسه معاصر امام شافعى بود و زمانی که شافعى درگذشت او بر جنازه‏اش نماز خواند.

او صاحب کرامات بود وبسیار و مستجاب‏الدعوه ; زن شکوهمندى که سخن و سیماى او نردبان آسمان بود و خانه‏اش ملجا و پناهگاه تهیدستان و بى‏پناهان،در توصیف سیده نفیسه گفته شده که وی در طول عمر همیشه روزه دار بود و فقط در ایام دو عید افطار می نمود. به علت کراماتی که داشت فشار و اصرار مردم برای زیارت او بسیار گشت به طوری که عرصه به او تنگ شد واز پی گیری عبادات و رسیدگی به نیازهای شخصی متعذر گردید. بنابراین تصمیم گرفت به مدینه بازگردد. مردم مصر به او توسل جستند و التماس نمودند تا در آنجا بماند و حاکم مصر در این مورد مداخله نمود و مقرر شد که خانه ای  در خارج از شهر در محل دارالسباع به بانو نفیسه اختصاص دهند و زیارت و دیدار مردم فقط در دو روز شنبه و چهار شنبه صورت پذیرد تا او بتواند به عبادات و راز و نیازهای خود برسد .( تاریخ ابن خلدون)

آن بانوی مکرمه قبری را با دست خویش ساخته و پیوسته به داخل آن می رفت . نماز می خواند و قرآن تلاوت می کرد تا اینکه در ماه مبارک رمضان سال 208 ه.ق به دیدار دوست شتافت.وی هنگام احتضار روزه بود . از او خواستند که روزه اش را افطار کند. فرمود:«عجبا سی سال تمام از خدا خواسته ام که در حال روزه از دنیا بروم حال که نزدیک است از دنیا بروم و به آرزوی خود برسم افطار کنم؟ » آن گاه شروع به تلاوت سوره انعام نمود و همین که به آیه شریفه « لهم دارالسلام عند ربهم» رسید از دنیا رفت.(تحفه الاحباب ص 393 )- جنازه آن بانوی متقی درمصر در همان قبری که خود تدارک دیده و بسیار در آن ختم قران کرده  وبسیار نماز به پا داشته بود به خاک سپرده شد .

نفیسه خاتون از زنان عابد ، زاهد، محدث ، نیکوکار، و حافظ کل قرآن کریم بود. وی در مکه معظمه در سال 145 قمری به دنیاآمد، اما نشو و نمای او در مدینه منوره بود.مردم مصر بسیار مذهبی هستند و اسلام را به عنوان تنها هویت تاریخى و فرهنگى خود مى‏شناسند و از ابراز علایق اسلامى خود پرهیز نمى‏کنند.عشق و علاقه مردم مصر به اهل بیت عصمت و طهارت‏علیهم‏السلام که ریشه در صدر اسلام دارد هنوز جوشان است. یاد دوران خلافت دادگسترانه حضرت على‏علیه‏السلام در مصر و قبور متبرک حضرت زینب‏علیهاالسلام، راس الحسین‏علیه‏السلام، سیده نفیسه و مالک اشتر نخعى در این کشور هنوز زنده است، زنده مى‏ماند و شعله این محبت را فروزانتر خواهد کرد.