آهنگساز خلق

بهانهء نوشتن این مطلب را انتشار آلبوم "کرد افشاری" به دستم داد. آلبومی که آن را نشر موسیقی آوا خورشید(بتهوون) به تازگی منتشر کرده. آلبومی که با شنیدنش می‌شود آن خاطره‌ها را زنده کرد و گوش به موسیقی همسایه‌ها داد. داستان از این قرار است که در همان سال‌های جنگ سرد، گرایش اصلی هنر در اتحاد شوری "رئالیسم سوسیالیستی" بود، گرایشی که باعث شد بسیاری از هنرمندان و به خصوص موسیقیدانان روسی به کشورهای دیگر تبعید شوند چرا که آهنگساز حزب نبودند و مسیرشان از موسیقی که برای "خلق" ساخته می‌شد جدا. کافی بود تا موسیقی بسیازی که در آن به "انقلابی" بودن و در عین حال "حمایت کردن از کمونیسم" پایبند نبوده باشی تا مجبور به ترک کشورت شوی. در چنین روزگاری است که "عزیز حاجی بیگف" ترجیح می‌دهد در کشورش بماند و موسیقی آذربایجانی و در عین حال سمفونیک بنویسد تا موسیقی موقام آذری از بین نرود. راهی که بعدها آن را برادرزاده‌اش "نیازی حاجی بیگف" و "فکرت امیروف" دنبال کردند. آنها که پیوسته شیفتهء زبان و اشعار فارسی بودند، بر اساس آثار نظامی، همچون خسرو و شیرین و همچنین گلستان حافظ آثار ارزشمندی را نوشتند. جدای از این نوازندگی تار هنرمندان آذری بیش از حد تحت تاثیر نوازندگان ایرانی آن زمان بود. جالب اینجاست که "نیازی" یک بار هم به ایران آمد و ارکستری را رهبری کرد. آن هم در روزگار شهرت چرا که برادرزادهء "عزیز" گام‌های بلندتری از عمویش برداشت تا آنجا که لقب مشهورترین رهبر ارکستر آذربایجانی قرن بیستم را از آن خود کرد و نزدیک به 50 سال این لقب را حفظ کرد؛ هرچند که عمویش پایه‌گذار سبکی بود که او در آن فعالیتش را شروع کرد و ادامه داد و به شهرت رسید و از دنیا رفت.
ایرانی‌ها هم همیشه با موسیقی کشورهای همسایه به خصوص کشورهای حاشیهء دریای خزر ارتباط خوبی برقرار کرده‌اند چرا که در فرم‌های نزدیک‌تری همان موسیقی‌ها را در استان‌های مختلف ایران شنیده‌اند. از موسیقی تاجیکی و ریشه‌های مشترکش گرفته تا موسیقی آذری. اتفاقا ارکسترهای مختلف از جمله ارکستر موسیقی ملی ایران هم در زمان استاد فرهاد فخرالدینی همیشه توجه ویژه‌ای نسبت به موسیقی این کشورها داشت. یادم می‌آید که همین چند سال پیش بود که برای چندمین بار طالب خان شهیدی به ایران آمد و قطعاتی از ساخته‌های او توسط ارکستر اجرا شد و چقدر هم استقبال شد. به خصوص که فخرالدینی به دلیل آشنایی خودش با این موسیقی هم حال و هوای آن را درآورده بود.
خلاصه اینکه اگر دلتان برای شنیدن این موسیقی تنگ شده و دلتان می‌خواهد یادی از خاطره‌های دور و نزدیک کرده باشید، آلبوم "کرد افشاری" را گوش کنید و لذت ببرید. کیفیت خوب سی‌دی و توضیحات داخل آلبوم هم مزید بر علت است.