در شرایطی که بالاخره پس از کش و قوسهای بسیار نماینده سینمای ایران به جوایز اسکار هشتاد و چهارم معرفی شده مروری بر نوع نگاه حاکم بر این روند میتواند اهمیت خاص خود را داشته باشد.
امسال سینمای ایران برای نوزدهمین بار نماینده خود را به اسکار معرفی کرد تا بتواند خاطره خوش حضور بین پنج نامزد بهترین فیلم غیر انگلیسیزبان را که سال 1377 با فیلم «بچههای آسمان» ثبت شد، تکرار کند.
انتظاری که با توجه به انعکاس جهانی «جدایی نادر از سیمین»، جو مثبتی که حول و حوش این فیلم را فرا گرفته، داشتن یک پخشکننده جهانی قوی و همچنین احتمال اکران آن در سینماهای آمریکا چندان هم دور از ذهن نیست.
اما نکته اصلی جای دیگری است، جایی که وقتی روند حرفهای انتخاب نماینده سینمای ایران برای حضور در اسکار و حرفها و سخنان مسئولان وقت سینمایی را کنار هم قرار میدهیم به یک تناقض میرسیم.
نمیتوان از این اتفاق خوب چشمپوشی کرد که امسال این روند، اهمیت خاص خود را در سینمای ما پیدا کرد که انتخاب فیلمی برای حضور در اسکار نیاز به رایزنی و تلاقی نگاههای حرفهای افرادی متخصص دارد.
این را نه صرفاً از تشکیل هیئت انتخاب امسال بلکه اتفاقاً از نبود چنین روندی در سال گذشته میتوان متوجه شد. سال گذشته چند مسئول سینمایی در مشورت با خود و سکوت خبری فیلم «بدرود بغداد» را روانه اسکار کردند که همچون سالهای گذشته نتیجهای در بر نداشت.
اتفاق ناخوشایند انتخاب این فیلم نبود بلکه روند غیر حرفهای بود که جایی برای سئوال و جواب و چرایی باقی نمیگذاشت و بیش از هر چیز به علیالسویه بودن این امر حکم میداد.
اما به نظر میآید انتقاد به این روند، خود مسئولان را هم متقاعد کرده که حالا که قرار است چنین اتفاقی بیفتد چه بهتر که به شکل حرفهای و از مجرایی صورت بگیرد که روشن و شفاف باشد تا بعدتر شکستها به غلط بودن این روند تعمیم پیدا نکند.
این اتفاق خوبی است و میتوان تأثیرپذیری مسئولان را از انتقادات درست و بهجا در شکل دادن یک روند حرفهای و قابل دفاع مورد توجه قرار داد، اما وقتی همین رویکرد قابل دفاع را در کنار برخی اظهار نظرها قرار میدهیم، تناقضات آشکار میشوند.
اظهار نظرهایی مثل سخنان معاونت سینمایی وقت درباره مقایسه مراسم اسکار با جشن سینمایی شهر گچساران که به بیاهمیت بودن آن اشاره دارد، اما مدیرکل اداره نظارت و ارزشیابی ارشاد معتقدند مزاح و کنایه در آن بوده ... و البته دیدگاه خود ایشان درباره حضور در مراسم اسکار.
آقای علیرضا سجادپور در برنامه زنده رادیویی شبکه فرهنگ به این نکته تأکید کردند که سیاست فعلی سینمای ایران حضور در همه مجامع جهانی است، اما نظر شخصی ایشان این است که پایان این بازی از پیش مشخص است چراکه همه چیز در اسکار رنگ و بوی سیاسی دارد.
وقتی چنین نگاهی هرچند شخصی و غیر رسمی - که بعید به نظر میآید در حد سلیقه شخصی باقی بماند- میان مسئولان سینمایی وجود دارد و این نگاه را در کنار روند پر افت و خیز و تلاش هیئت 9 نفره برای معرفی نماینده سینمای ایران به جوایز اسکار قرار میدهیم، به نظر میآید نباید به نهادینه شدن امر داوری حرفهای و البته جایگاه و وجهه جهانی سینمای ایران از پسِ برنامهریزیهای درازمدت چندان امیدوار بود. چراکه تفکر یک بام و دو هوا نمیتواند سینمای ایران را به جایگاهی مطمئن برساند.
5858
نظر شما