به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دینواندیشه ایبنا، رضا دستجردی نوشت: «دین در دولت لیبرال» نوشته سسیل لابورد با ترجمه آروین مرادی، از تازههای انتشارات نقد فرهنگ است که در سال ۱۴۰۴ به بازار کتاب آمد.
کتاب از مهمترین آثار فلسفه سیاسی معاصر است که بر رابطه میان دین و نظریه دولت لیبرال در قالبی مفهومی متمرکز است. مولف که استاد فلسفه سیاسی در دانشگاه آکسفورد است، در اثر خود کوشیده پا را از دوگانگی سنتی میان «دین» و «سکولاریسم» فراتر گذارده، چارچوبی نظری ارائه دهد که علاوه بر توضیح تناقضهای درون گفتمان لیبرالی درباره آزادی دینی، راهی واقعگرایانهتر نیز برای تنظیم روابط میان دو نهاد دین و سیاست پیشنهاد کند.
لابورد در این کتاب، نگریستن به دین بهمثابه پدیدهای واحد و مستقل از دولت را نقد کرده، معتقد است دین مجموعهای از عناصر ناهمگون است که نمیتوان تمامی اجزای آن را تحت یک مفهوم حقوقی یا سیاسی واحد قرار داد. راهکار مولف، «تجزیهی دین» با هدف بررسی این نهاد بهصورت مجموعهای از ویژگیها و کارکردهای متمایز است. بر این اساس، لازم است دولت لیبرال نوعی سکولاریسم حداقلی در پیش بگیرد تا میان آزادی وجدان فردی و بیطرفی نهادی دولت توازن ایجاد کند.
در «دین در دولت لیبرال»، لابورد نشان میدهد که بسیاری از حقوقی که معمولاً ذیل آزادی دینی طبقهبندی میشوند، زیرمجموعه حقوق عمومی و شهروندیاند؛ و از این منظر است که حمایت از اعمال دینی بهمعنی همخوانی آن با ارزشهای بنیادی لیبرالی نیز هست.
مولف همچنین میکوشد مفهوم سکولاریسم را از حالت مطلق و دوقطبی خارج کرده، بهجای آن، الگویی انعطافپذیر پیشنهاد دهد که در آن نسبت میان دینودولت بسته به سازگاری هر ویژگی از دین با اصول لیبرال تعیین میشود. این مدل اجازه میدهد اقلیتهای دینی با تکیه بر حقوق عمومی از آزادیهای خود دفاع کنند.
با اینهمه، لابورد خود نیز به محدودیتهای این رویکرد آگاه است. علاوه بر آنکه تجزیه هر عمل دینی به اجزای متعدد در فرایند قضایی، ممکن است تصمیمگیری را پیچیده کند، منتقدان نیز خاطرنشان کردهاند که با تقلیل دین به مجموعهای از عناصر اخلاقی یا فرهنگی، نقش معنوی و متعالی دین برای مومنان نادیده گرفته میشود.
کوتاهسخن آنکه مدل پیشنهادی لابورد با وجود دشواریهای اجرایی و فلسفی خاص خود، افقی تازه در فلسفه سیاسی معاصر گشوده که در آن دین نقطه مقابل لیبرالیسم نیست، بلکه بخشی از همان تعامل درباره آزادی، وجدان و عدالت مدنی است.
«دین در دولت لیبرال» نوشته سسیل لابورد، بههمت انتشارات نقد فرهنگ منتشر شده است.
۲۱۶۲۱۶
نظر شما