به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین استان سمنان ،منطقه حفاظتشده پرور در شهرستان مهدیشهر روز پنجشنبه بیست و چهارم اردیبهشت ، میزبان آیینی ملی بود که در آن، مراتع نه فقط بهعنوان منبعی برای تأمین علوفه، بلکه بهعنوان ستون فقرات امنیت زیستی، غذایی و حتی اجتماعی کشور مورد توجه قرار گرفت. حضور مسئولان عالیرتبه کشوری در کنار مدیران استانی، نمایندگان مجلس و جامعه عشایری، نشاندهنده اهمیت روزافزون این حوزه در معادلات توسعه پایدار کشور است؛ حوزهای که امروز در تقاطع بحرانهایی چون تغییر اقلیم، بیابانزایی، کمآبی و فشار بهرهبرداری قرار دارد.
افلاطونی: بدون مردم، هیچ طرح حفاظتی به سرانجام نمیرسد
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با نگاهی راهبردی به جایگاه منابع طبیعی گفت: حفاظت از جنگلها، مراتع و بیابانها صرفاً یک اقدام محیطزیستی نیست، بلکه بخشی از تأمین امنیت ملی در ابعاد زیستی، اقتصادی و حتی اجتماعی است.
رضا افلاطونی با تأکید بر تدوین طرحهای حفاظت مشارکتی افزود: این طرحها برای جنگلهای هیرکانی، مراتع و مناطق بیابانی تهیه شده، اما تجربه نشان داده است که بدون مشارکت واقعی مردم، بهویژه بهرهبرداران محلی و عشایر، هیچیک از این برنامهها به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
وی با اشاره به نقش مهم مراتع در اقتصاد کشور اظهار داشت: امروز ۸۵ درصد نیاز غذایی کشور در داخل تأمین میشود و این موفقیت، مرهون تلاش تولیدکنندگان بهویژه عشایر است که در سختترین شرایط اقلیمی، چرخه تولید را زنده نگه داشتهاند. به همین دلیل باید به عشایر به چشم «کارگاههای تولیدی در خط مقدم استقلال کشور» نگاه کرد.
افلاطونی همچنین به چالشهای موجود اشاره کرد و گفت: یکی از دغدغههای جدی، تداخل فعالیتهای معدنی با عرصههای مرتعی است که در همین راستا، لایحه اصلاح قانون معادن با هدف حمایت از مرتعداران و جلوگیری از آسیب به منابع طبیعی در دستور کار مجلس قرار گرفته است.
وی در ادامه با اشاره به وسعت عرصههای طبیعی کشور گفت: از ۱۳۵ میلیون هکتار عرصه منابع طبیعی، حدود ۸۳ میلیون هکتار آن مراتع است که این گستره عظیم، ظرفیت بزرگی برای تولید، حفظ آب و خاک و پایداری زیستبومها محسوب میشود.
حسینپور: مراتع، کمربند سبز مهار بیابانزایی هستند
مدیرکل دفتر امور مراتع سازمان منابع طبیعی با تمرکز بر جنبههای تخصصی مدیریت مراتع گفت: در شرایطی که کشور با پدیدههایی مانند بیابانزایی و گرد و غبار مواجه است، مراتع نقش یک «کمربند سبز» را ایفا میکنند که میتواند از پیشروی بیابان جلوگیری کند.
ابوالقاسم حسینپور با اشاره به سیاستهای دولت چهاردهم افزود: کاهش فشار بهرهبرداری، اجرای طرحهای احیا، و مدیریت ویژه کانونهای گرد و غبار، سه محور اصلی برنامههای ما برای حفاظت از سرزمین است.
وی با تبیین شرایط اقلیمی کشور اظهار داشت: بخش عمده مراتع ایران در مناطق خشک و نیمهخشک قرار دارد و همین موضوع باعث شده که این عرصهها از ظرفیت تولیدی محدودی برخوردار باشند؛ بنابراین هرگونه بهرهبرداری باید بر اساس ظرفیت واقعی و شرایط اقلیمی تنظیم شود.
او ادامه داد: در سالهای خشکسالی، ناگزیر به کاهش بهرهبرداری هستیم و در سالهای پربارش نیز باید بهرهبرداری بهصورت مدیریتشده انجام شود تا آسیبی به پوشش گیاهی، منابع آب و خاک وارد نشود.
حسینپور حفاظت را اولویت نخست دانست و افزود: در برخی مناطق حساس، حتی اعمال محدودیت یا قرق کامل ضروری است و پس از آن، مدیریت بهرهبرداری و اجرای طرحهای احیا در دستور کار قرار میگیرد.
وی همچنین درباره استان سمنان گفت: کانونهای بحرانی گرد و غبار در این استان تحت مدیریت ویژه قرار دارند و اقداماتی مانند بازنگری در پروانههای چرای دام و کاهش فشار بر مراتع در حال اجراست.
بهزاد: آموزش و مشارکت، زیربنای نجات منابع طبیعی
مدیرکل دفتر ترویج، آموزش و مشارکت مردمی سازمان منابع طبیعی با تأکید بر نقش سرمایه انسانی گفت: اگر بخواهیم منابع طبیعی را حفظ کنیم، باید از مسیر آموزش و فرهنگسازی وارد شویم.
ترحم بهزاد با اشاره به تدوین نقشه راه ملی این حوزه افزود: این نقشه بر چهار محور مشارکت مردمی، مشارکت دولتی، مشارکت بخش خصوصی و ارتقای آموزش استوار شده و برای هر بخش برنامههای مشخصی طراحی شده است.
وی از جهش قابل توجه در برنامههای آموزشی خبر داد و گفت: در حالی که سال گذشته حدود ۴۸ هزار نفرروز آموزش پیشبینی شده بود، امسال آموزش ۲۸۷ هزار نفر از بهرهبرداران، مجریان و جوامع محلی هدفگذاری شده است.
بهزاد ادامه داد: علاوه بر این، بیش از ۵۲ هزار نفرروز آموزش تخصصی برای کارکنان و مدیران منابع طبیعی در نظر گرفته شده تا توان مدیریتی این حوزه نیز ارتقا یابد.
وی با اشاره به طرحهای تلفیقی در مراتع گفت: توسعه فعالیتهایی مانند کشت گیاهان دارویی، زنبورداری، صنایع چوبی و انرژیهای نو، علاوه بر ایجاد درآمد برای بهرهبرداران، فشار بر منابع طبیعی را کاهش میدهد و به پایداری معیشت کمک میکند.
گلرو: ۴۰ همت برای آبخیزداری / ضرورت مقابله با خامفروشی
نماینده مردم سمنان در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اهمیت سرمایهگذاری در این حوزه گفت: در سال جاری حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان برای اجرای طرحهای آبخیزداری پیشبینی شده که میتواند نقش مهمی در کنترل سیلاب، کاهش فرسایش خاک و تقویت منابع آبی ایفا کند.
عباس گلرو با بیان اینکه منابع طبیعی از مهمترین سرمایههای کشور هستند، افزود: فشار صنایع، توسعه نامتوازن و تغییرات اقلیمی، تهدیدات جدی برای این عرصهها ایجاد کرده و مقابله با آن نیازمند مدیریت علمی و مشارکت گسترده مردم است.
وی همچنین بر لزوم حمایت از عشایر تأکید کرد و گفت: این قشر در سالهای اخیر با مشکلاتی مانند خشکسالی و افزایش هزینههای تولید مواجه بوده و نیازمند حمایت هدفمند هستند.
گلرو در ادامه به موضوع خامفروشی اشاره کرد و افزود: بخش زیادی از محصولات عشایری بهصورت سنتی و بدون ارزش افزوده عرضه میشود و باید با توسعه صنایع فرآوری و بستهبندی، درآمد این بخش افزایش یابد.
کولیوند: حل مسائل عشایر بدون بروکراسی اداری
استاندار سمنان با تأکید بر رویکرد میدانی مدیریت استان گفت: تلاش شده است مسائل حوزه عشایر و منابع طبیعی بدون گرفتار شدن در پیچوخمهای اداری و با حضور مستقیم مدیران در میدان، پیگیری و حل شود.
محمدجواد کولیوند افزود: استان سمنان با برخورداری از میلیونها هکتار عرصه طبیعی، یکی از استانهای مهم کشور در حوزه منابع طبیعی است و نقش عشایر در حفظ این سرمایهها غیرقابل انکار است.
وی ادامه داد: حضور عشایر در عرصههای طبیعی، علاوه بر تولید، نقش مهمی در جلوگیری از تخریب، مهار آتشسوزیها و حفاظت از منابع دارد و باید از این ظرفیت بهخوبی حمایت شود.
رهایی: حفاظت از ۹.۷ میلیون هکتار با ۴۰ نیرو
مدیرکل منابع طبیعی استان سمنان با اشاره به چالشهای اجرایی گفت: وسعت عرصههای منابع طبیعی استان حدود ۹.۷ میلیون هکتار است، اما تنها ۴۰ نیروی حفاظتی برای حراست از این عرصهها وجود دارد که این موضوع کار حفاظت را بسیار دشوار کرده است.
علیرضا رهایی افزود: در چنین شرایطی، نقش مشارکت مردمی، همیاران طبیعت و جوامع محلی بسیار حیاتی است و خوشبختانه در سالهای اخیر شاهد همکاری خوب مردم در مهار آتشسوزیها و حفاظت از مراتع بودهایم.
وی با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی مراتع گفت: تنها ۳۰ درصد ارزش اقتصادی مراتع مربوط به علوفه است و ۷۰ درصد دیگر به کارکردهای زیستمحیطی و گیاهان دارویی اختصاص دارد.
مطیعی: منابع طبیعی «انفال» و امانتی برای نسلهاست
نماینده ولیفقیه در استان سمنان با رویکردی دینی و اجتماعی به موضوع گفت: بر اساس آموزههای اسلامی، منابع طبیعی از مصادیق «انفال» و متعلق به همه مردم و نسلهای آینده است.
حجتالاسلام والمسلمین مرتضی مطیعی افزود: بهرهبرداری از این منابع باید همراه با مسئولیتپذیری باشد و هر حقی، وظیفهای نیز به دنبال دارد.
وی با تأکید بر نقش عشایر گفت: این قشر در طول تاریخ، حافظان واقعی منابع طبیعی بودهاند و علاوه بر تولید، نقش مهمی در صیانت از سرزمین و حتی دفاع از کشور داشتهاند.
مطیعی همچنین از نقش زنان عشایر تقدیر کرد و افزود: بخش قابل توجهی از تولیدات این حوزه، حاصل تلاش زنان سختکوشی است که در شرایط دشوار، چرخه تولید را حفظ کردهاند.
مراتع؛ از منبع علوفه تا ستون امنیت کشور
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین استان سمنان ،آنچه از مجموع سخنان مسئولان برمیآید، تغییر نگاه به مراتع از یک منبع سنتی تأمین علوفه به یک زیرساخت حیاتی در امنیت زیستی، غذایی و اقتصادی کشور است.
امروز بیش از هر زمان دیگری روشن شده است که نجات مراتع، تنها با اقدامات دولتی ممکن نیست، بلکه نیازمند همافزایی دولت، مجلس، مردم و بهرهبرداران محلی است؛ مسیری که اگر بهدرستی طی شود، میتواند آیندهای پایدار برای سرزمین ایران رقم بزند.
48
نظر شما