خبرآنلاین - سید عبدالامیر نبوی استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در گفتگو با خبرگزاری خبرآنلاین اظهار داشت: مصریها بهشدت نگراناند که تداوم بحران موجب کاهش عبور و مرور کشتیها و نفتکشها در دریای سرخ و کانال سوئز شود. طی دو سال میلادی اخیر، کاهش چشمگیر درآمدهای مصر از محل عبور و مرور در کانال سوئز مشهود بوده است و برای سال ۲۰۲۶ نیز پیشبینی میشود که رقم مورد انتظار که حدود هفت میلیارد دلار برآورد شده بهطور کامل محقق نشود. این مسئله برای اقتصاد شکننده مصر بسیار مخاطرهآمیز است.
در ادامه بخشی از مصاحبه سید عبدالامیر نبوی با خبرآنلاین را میخوانید؛
مصریها تلاش کردهاند جایگاه خود را بهعنوان یک میانجی قابل اعتماد در بحرانهای منطقهای حفظ کنند و از همین رو، تحرکات دیپلماتیک آنها در قبال پرونده ایران نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است.
مصریها همواره کوشیدهاند خود را بهعنوان یک بازیگر مسئولیتپذیر و صلحطلب در منطقه معرفی کنند و از دستگاه دیپلماتیک فعال و چابکی نیز برخوردار بودهاند. اوج حضور مصر در پرونده هستهای ایران را میتوان در «تفاهم قاهره» میان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی مشاهده کرد؛ تفاهمی که البته عمر طولانی نیافت.
در مورد مذاکرات اسلامآباد نیز مصریها حضوری فعال داشتند و ضمن حمایت، کوشیدند هماهنگ با وزرای خارجه پاکستان، عربستان و ترکیه مواضع مثبتی برای کاهش تنشها اتخاذ کنند. تردیدی نیست که مصر از این طریق تلاش کرده است بر روند بحران اثر بگذارد و آن را به سمت نوعی مصالحه یا دستکم مدیریت بحران سوق دهد. همچنین تردیدی نیست که مصریها، مشابه سایر بازیگران، از این مسیر در پی تقویت جایگاه منطقهای خود برآمدهاند.
با این حال، باید توجه داشت که پیچیدگی پرونده ایران به اندازهای است که نه تنها مصر، بلکه بسیاری دیگر از کشورهای منطقهای و فرامنطقهای تاکنون نتوانستهاند مدیریت کامل آن را در دست بگیرند و به سرانجام برسانند. در سالهای گذشته کشورهایی چون عمان، قطر، ترکیه، عراق و در مقطع اخیر پاکستان کوشیدهاند کانالهایی برای گفتوگو، مذاکره و مصالحه فراهم کنند و حتی با جلب همراهی قدرتهای بزرگی مانند چین، به مدیریت این بحران کمک کنند. اما طولانی شدن این بحران و پیچیدگیهای متعدد آن سبب شده است که هیچ بازیگری بهتنهایی نتواند نقش یک میانجی کامل را ایفا کند و شعلههای بحران را خاموش سازد. از این رو، انتظار حلوفصل کامل این مخاصمات از یک بازیگر منطقهای، انتظار واقعبینانهای به نظر نمیرسد.
مصر و پاکستان؛ ارتشهای بزرگ با ترجیح نقش صلحجو
این مسئله برای اقتصاد شکننده مصر بسیار مخاطرهآمیز استدر خصوص جایگاه مصر و پاکستان پس از آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران، باید گفت که هر دو کشور از ارتشهای بزرگ و توانمند برخوردارند و همواره مورد توجه کشورهای عربی جنوب خلیج فارس بودهاند. با این حال، رویکرد سنتی این دو کشور، پرهیز از ورود مستقیم به درگیریهای نظامی منطقهای و ترجیح نقشهای دیپلماتیک و صلحجویانه بوده است. این رویکرد نه تنها از ارزش جایگاه آنها نکاهیده، بلکه در شرایط فعلی، بر اهمیت نقش آنها افزوده است.
اگرچه ممکن است مصر نسبت به پاکستان با احتیاط بیشتری وارد این پرونده شده باشد، اما هر دو کشور به خوبی آگاهاند که گسترش این بحران میتواند تبعات مستقیم امنیتی، اقتصادی و سیاسی برای آنها داشته باشد.
از همین رو، ترجیح دادهاند با ایفای نقشهای متوازن، از یک سو حساسیت متحدان عرب خود را در نظر بگیرند و از سوی دیگر، در جایگاه بازیگران صلحجو و میانجی باقی بمانند. این رویکرد سبب شده است که تصویر آنها بهعنوان کنشگرانی مسئول و ثباتطلب در منطقه، بیش از پیش تقویت شود.
بحرانی که با قدرت نظامی مصر و پاکستان هم قابل مهار سریع نیست...
از سوی دیگر، مضرات و آسیبهای آن برای امنیت ملی هر دو کشور بسیار گسترده و حتی ویرانگر خواهد بود. از همین رو، هر دو کشور، با همراهی بخشهای مهمی از منطقه و جهان، خواهان آن هستند که این بحران هرچه سریعتر فروکش کند، مهار شود و از بروز آسیبهای بیشتر جلوگیری به عمل آید.
پیشتر به برخی آسیبهای مرتبط با مصر اشاره شد. مصریها بهشدت نگراناند که تداوم بحران موجب کاهش عبور و مرور کشتیها و نفتکشها در دریای سرخ و کانال سوئز شود. طی دو سال میلادی اخیر، کاهش چشمگیر درآمدهای مصر از محل عبور و مرور در کانال سوئز مشهود بوده است و برای سال ۲۰۲۶ نیز پیشبینی میشود که رقم مورد انتظار — که حدود هفت میلیارد دلار برآورد شده — بهطور کامل محقق نشود.
این مسئله برای اقتصاد شکننده مصر بسیار مخاطرهآمیز است؛ زیرا تداوم بحران و احتمال ورود انصارالله یمن به درگیریها میتواند به عبور و مرور نفتکشها و کشتیها در خلیج عدن و تنگه بابالمندب آسیب بیشتر وارد کند. از این رو، مصریها نیز در پی آن هستند که این بحران هرچه سریعتر کاهش یابد؛ چراکه این بحرانی نیست که بتوان صرفاً با اتکا به توان نظامی ارتش مصر یا ارتش پاکستان آن را بهسرعت مدیریت و کنترل کرد.
۲۱۹
نظر شما