ترمز کربن سرامیکی چیست؟ / آپشن ۱۰ هزار دلاری یا ضرورت مهندسی؟

امیرمسعود عابدین: احتمالا در کنار نام انواع ترمزها، نام ترمزهای کربن سرامیکی را شنیده باشید؛ داستان واقعی این سیستم ترمز خاص چیست؟ آیا طول عمر بیشتری دارند؟ چه نقاط ضعفی پشت ظاهر جذابشان پنهان شده؟  

در ادامه به توصیف کامل این نوع ترمز می پردازیم؛

الفبای ترمزگیری؛ دیسک‌های چدنی چطور کار می‌کنند؟

براساس گزارش Motor۱، برای درک بهتر ترمزهای کربن سرامیک، ابتدا باید نگاهی به ساختار ترمزهای معمولی بیندازیم. پشت رینگ‌های خودرو، دیسکی فلزی وجود دارد که همگام با چرخ می‌چرخد. با فشردن پدال ترمز، فشار هیدرولیک باعث می‌شود تا کالیپر مانند یک گیره، لنت‌ها را به دیسک بچسباند و اصطکاک حاصل، خودرو را متوقف کند. دیسک‌های معمولی اغلب از چدن ساخته می‌شوند؛ ماده‌ای ارزان و با قابلیت جذب گرمای مناسب که البته وزن زیادی دارد و بار اضافی به سیستم تعلیق وارد می‌کند.

تکنولوژی کربن سرامیک؛ سخت‌ و بی‌رحم در برابر حرارت

ترمزهای کربن سرامیکی (CCB) از دیسک‌هایی با ترکیب سیلیسیم کاربید تقویت‌شده با فیبر کربن و روکش سرامیکی بهره می‌برند. وزن این دیسک‌ها تقریبا نصف نمونه‌های چدنی است که این کاهش وزن، جرم، فرمان‌پذیری و چابکی خودرو را به شکل محسوسی بهبود می‌دهد. علاوه بر این، دیسک‌های کربن سرامیک توانایی تحمل دمای فوق‌العاده بالایی (بین ۵۵۰ تا ۷۶۰ درجه سانتی‌گراد) را بدون تاب برداشتن دارند و در پیست‌های مسابقه تحت شدیدترین فشارها افت عملکرد پیدا نمی‌کنند. همچنین به دلیل فرسایش بسیار کم، گرد و غبار بسیار کمتری روی رینگ‌ها بر جای می‌گذارند.

روی دیگر سکه؛ قیمت نجومی و چالش‌های روزمره

با وجود تمام این مزایا، یک مانع بزرگ به نام قیمت وجود دارد. سفارش ترمز کربن سرامیک روی خودرویی مثل پورشه ۹۱۱GT۳ یا بی‌ام‌و M۴ می‌تواند حدود ۸ تا ۱۰ هزار دلار هزینه اضافی داشته باشد؛ رقمی که معادل خرید یک خودروی دست‌دوم کامل است. فرآیند ساخت هر دیسک کربن سرامیک حدود سه هفته زمان می‌برد، در حالی که ساخت دیسک چدنی تنها ۹۰ دقیقه طول می‌کشد. از طرفی، این ترمزها در استفاده شهری و هنگام سرد بودن، عملکرد بی‌نقصی ندارند، گاهی صدای سوت تولید می‌کنند و در روزهای بارانی ممکن است حس ترمزگیری کمی تاخیر داشته باشد.

چقدر با ترمزهای عادی متفاوت است؟

در رانندگی شهری و جاده‌ای، تفاوت عملکرد این ترمزها با نمونه‌های استاندارد آن‌ قدر چشمگیر نیست که هزینه ۱۰ هزار دلاری آن را توجیه کند. حتی بسیاری از رانندگان حرفه‌ای پیست نیز پس از اتمام عمر دیسک‌های سرامیکی، آن‌ها را با نمونه‌های چدنی تعویض می‌کنند؛ چرا که تعویض مجدد دیسک‌های کربن سرامیک آسیب‌دیده، هزینه‌ چند ده هزاری روی دست صاحب خودرو می‌گذارد. البته اگر کسی می‌خواهد که پیشرفته‌ترین تکنولوژی موجود را زیر پایش داشته باشد، هیچ‌کس مانع لذت بردنش نخواهد شد.

۳۲۲